Research Article

Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi

Volume: 12 Number: 2 June 30, 2020
TR EN

Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi

Abstract

Küresel ısınmaya neden olan karbondioksit (CO2), Nitröz oksit (N2O) ve Metan (CH4) çeşitli sektörler tarafından oluşturulan sera gazlarıdır. Birleşmiş milletler iklim değişikliği çerçeve sözleşmesi (UNFCCC) kuralları gereğince Türkiye’nin de içinde olduğu ülkelerin çeşitli sektörleri tarafından oluşturulan sera gazı emisyon değerleri kayıt altına alınarak takip edilmektedir. Ülkelerin oluşturdukları sera gazı emisyon değerleri zaman içinde bir çok etkene göre farklılık oluşturabilir. Bu yüzden bu değerin tahmin edilmesi ülkeler açısından önemlidir. Bu çalışmada kullanılan ve Avrupa Çevre Ajansından elde edilen veriler, Türkiye’deki üretim, enerji endüstrisi, yerleşim ve ulaşım sektörlerine ait 1990-2014 yılları arasındaki sera gazı emisyon değerlerini içermektedir. Veri seti, bir makine öğrenmesi tekniği olan Çok Katmanlı Algılayıcılar (ÇKA) ile eğitilmiştir. Üç farklı sera gazı için kurulan modeller incelendiğinde elde edilen en yüksek  değeri üretim, enerji endüstrisi, yerleşim ve ulaşım sektörleri için sırasıyla 0.86, 0.93, 0.91 ve 0.95 olarak bulunmuştur. Çalışmada ayrıca 2020 yılında doğaya salınımını gerçekleştirmesi öngörülen üç farklı sera gazına ait emisyon değerleri tahmin edilmiş ve sonuçlar 14 yıllık geçmiş dönem verilerinin ortalaması ile kıyaslanmıştır. Buna göre üretim, enerji endüstrisi ve ulaşım sektörlerinde %64’lere varan oranda artışlar gözlenirken yerleşim sektöründe bazı gazlarda ortalama %15 oranında bir düşüş olacağı tahmin edilmiştir.

Keywords

Sera gazı emisyon, Makine öğrenmesi, Çok katmanlı algılayıcılar, Yapay sinir ağları

References

  1. Abid, M. (2017). Does economic , fi nancial and institutional developments matter for environmental quality? A comparative analysis of EU and MEA countries. Journal of Environmental Management, 188 (2), 183-194. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2016.12.007
  2. Ağaçayak, T., & Öztürk, L. (2017). Türki̇ye’ de tarım sektöründen kaynaklanan sera gazı emi̇syonlarinin. İPM - Mercato Poli̇ti̇ka Notu, 3–15.
  3. Araabi, N. (2012). Prediction of climate change induced temperature rise in regional scale using neural network. International Journal of Environmental Research, 6(3), 677–688.
  4. Assareh, E., & Nedaei, M. (2018). A metaheuristic approach to forecast the global carbon dioxide emissions. International Journal of Environmental Studies, 75(1), 99–120. https://doi.org/10.1080/00207233.2017.1374075
  5. Azid, A., Juahir, H., Toriman, M. E., Kamarudin, M. K. A., Saudi, A. S. M., Hasnam, C. N. C., Nor, A. A. A., Azaman, F., Latif, M. T. L., Zainuddin, M. F. S., Osman, M. R., Yamin, M. (2014). Prediction of the level of air pollution using principal component analysis and artificial neural network techniques: A case study in Malaysia. Water, Air, and Soil Pollution, 225(8). https://doi.org/10.1007/s11270-014-2063-1
  6. Baghban, A., Ahmadi, M. A., & Shahraki, B. H. (2015). Prediction carbon dioxide solubility in presence of various ionic liquids using computational intelligence approaches. Journal of Supercritical Fluids, 98, 50-64. https://doi.org/10.1016/j.supflu.2015.01.002
  7. Behrang, M. A., Assareh, E., Assari, M. R., & Ghanbarzadeh, A. (2011). Using bees algorithm and artificial neural network to forecast world carbon dioxide emission. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization and Environmental Effects, 33(19), 1747-1759. https://doi.org/10.1080/15567036.2010.493920
  8. Bolanča, T., Strahovnik, T., Ukić, Š., Stankov, M. N., & Rogošić, M. (2017). Modeling of policies for reduction of GHG emissions in energy sector using ANN: case study—Croatia (EU). Environmental Science and Pollution Research, 24(19), 16172–16185. https://doi.org/10.1007/s11356-017-9216-x
  9. Change, I. P. O. C. (2007). Climate Change 2007: The physical science basis: summary for policymakers. Geneva: IPCC, 996. https://doi.org/10.1038/446727a
  10. Chen, D., Li, Y., Grace, P., & Mosier, A. R. (2008). N2O emissions from agricultural lands: A synthesis of simulation approaches. Plant and Soil, 309(1-2), 169-189. https://doi.org/10.1007/s11104-008-9634-0
APA
Oral, O., & Uğuz, S. (2020). Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi. International Journal of Engineering Research and Development, 12(2), 464-478. https://doi.org/10.29137/umagd.646038
AMA
1.Oral O, Uğuz S. Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi. IJERAD. 2020;12(2):464-478. doi:10.29137/umagd.646038
Chicago
Oral, Okan, and Sinan Uğuz. 2020. “Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar Ile Tahmin Edilmesi”. International Journal of Engineering Research and Development 12 (2): 464-78. https://doi.org/10.29137/umagd.646038.
EndNote
Oral O, Uğuz S (June 1, 2020) Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi. International Journal of Engineering Research and Development 12 2 464–478.
IEEE
[1]O. Oral and S. Uğuz, “Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi”, IJERAD, vol. 12, no. 2, pp. 464–478, June 2020, doi: 10.29137/umagd.646038.
ISNAD
Oral, Okan - Uğuz, Sinan. “Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar Ile Tahmin Edilmesi”. International Journal of Engineering Research and Development 12/2 (June 1, 2020): 464-478. https://doi.org/10.29137/umagd.646038.
JAMA
1.Oral O, Uğuz S. Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi. IJERAD. 2020;12:464–478.
MLA
Oral, Okan, and Sinan Uğuz. “Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar Ile Tahmin Edilmesi”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 12, no. 2, June 2020, pp. 464-78, doi:10.29137/umagd.646038.
Vancouver
1.Okan Oral, Sinan Uğuz. Türkiye’deki Farklı Sektörlere Ait Sera Gazı Emisyon Değerlerinin Çok Katmanlı Algılayıcılar ile Tahmin Edilmesi. IJERAD. 2020 Jun. 1;12(2):464-78. doi:10.29137/umagd.646038