Yalın Üretimde 6S Uygulamaları için bir Performans Denetim Yöntemi Önerisi
Abstract
Bir yalın üretim tekniği olan 6S; sınıflama, düzenleme, temizlik, standartlaştırma, disiplin ve iş güvenliği olmak üzere 6 adımdan oluşan ve sürekli iyileştirme felsefesine dayalı bir yöntemdir. 6S uygulama performansının denetimi için literatürde farklı denetim araçları önerilmiştir; fakat bu denetim araçlarına ait kontrol listelerinin ve puanlama sistemlerinin geçerliliğini gösteren bir çalışma yoktur. Ayrıca, bu denetim araçları iş güvenliğine ilişkin gözlem kontrol maddeleri açısından oldukça yüzeyseldir. Diğer yandan, iş güvenliği aşamasındaki iyileştirmelerin verimliliği artırıcı etkileri olduğu, benzer şekilde verimlilik artırıcı çalışmaların da iş sağlığı ve güvenliği (İSG) konularında iyileşmelere yol açtığı bilinen bir gerçektir. Elmeri yöntemi İSG denetiminde bilimsel anlamda geçerliliği gösterilmiş, kontrol listelerine dayalı bir yöntemdir. Bu çalışmada, Elmeri yöntemi baz alınarak, tüm imalat sanayinde kullanabilecek, uygulanabilirliği basit ve hızlı bir performans denetim yöntemi önerilmiştir. Yönteme 6S-Elmeri Bütünleşik Performans Denetim Yöntemi (6SE) adı verilmiştir. 6SE yöntemi, 18’i Elmeri yönteminden 22’si literatürde 6S için önerilen denetim unsrularından olmak üzere toplam 40 maddelik gözlem kuralı içeren yeni bir kontrol listesi sunmaktadır. Yöntemin uygulaması Kırıkkkale’de kurulu büyük ölçekli bir mobilya fabrikasında 5 atölyede yapılmıştır. Toplanan gözlem verileri üzerinden fabrikanın hem genel bazda hem de atölye bazında 6SE ve Elmeri endeksleri hesaplanmıştır; bu endeks değerlerine göre performanslar değerlendirilmiştir. Ayrıca Dikişhane atölyesinde yapılan sürekli iyileştirme çalışmalarının endeks değerlerine nasıl yansıdığı analiz edilip yorumlanmıştır. Sonuçlar önerilen 6SE yönteminin atölyedeki sürekli iyileşme düzeyini belirlemede yetenekli olduğunu göstermiştir.
Keywords
References
- Birgören, B., Laitinen, H. (2012). İş Sağlığı ve Güvenliğinde Elmeri Performans İzleme Yönteminin Türkiye Uygulamaları. Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği 32. Ulusal Kongresi Bildiri Özetleri Kitabı, 104, Doğuş Üniversitesi-İstanbul.
- Çukurluöz, S., Birgören, B. (2019) 6S-Elmeri Bütünleşik Yöntemi Kitapçığı. Retrieved from https://6selmeriaudit.blogspot.com/.
- Gapp, R., Fisher, R., & Kobayashi, K. (2008). Implementing 5S within a Japanese context: an integrated management system. Management Decision, 46(4), 565-579.
- Ho, S.K. (2010). Integrated lean TQM model for global sustainability and competitiveness. The TQM Journal, 22(2), 143-158.
- Kumar, S.P., Sudhahar, C., Dickson, J.F., Senthil, V., & Devadasan, S. R. (2007). Performance analysis of 5‐S teams using quality circle financial accounting system. The TQM Magazine, 19(5), 483–496.
- Laitinen, H., Rasa, P.L., Räsänen, T., Lankinen, T., & Nykyri, E. (1999). ELMERI observation method for predicting the accident rate and the absence due to sick leaves. American journal of industrial medicine, 36(S1), 86-88.
- Laitinen, H., Vuorinen, M., & Simola, A. (2012). İmalat Sanayinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi, MESS yayınları.
- Laitinen, H., Vuorinen, M., Simola, A., & Yrjänheikki, E. (2013). Observation-based proactive OHS outcome indicators–validity of the Elmeri method. Safety science, 54, 69-79.
- Marria, P., Williams, S. J., & Naim, M. (2014). Six S: creating an efficient and safer work environment. Total Quality Management & Business Excellence, 25(11-12), 1410-1428.
- Ortiz, C.A. (2015). The 5S Playbook: A step-by-step Guideline for the Lean Practitioner. Productivity Press.