Hedef Programlama ile Toplu Ulaşımda Araç Çizelgeleme Probleminin Çözümü: Kırıkkale Kampüs Hattı Örneği

Hacı Mehmet Alakaş; Emre Yazıcı

doi:10.29137/umagd.830236

EN TR

Hedef Programlama ile Toplu Ulaşımda Araç Çizelgeleme Probleminin Çözümü: Kırıkkale Kampüs Hattı Örneği

Öz

Şehirlerde meydana gelen hızlı nüfus artışı ve kentleşme birçok problemi beraberinde getirmiştir. Bu problemlerin başında ulaşım problemi gelmektedir. Bununla birlikte bireysel araç kullanımının artması, trafikte beklemelerin ve gecikmelerin artması gibi birçok problemlere yol açmıştır. Bu problemlerin çözümünde birçok öneri bulunmakla birlikte toplu taşıma araçlarının kullanımı da bu önerilerden birisidir. Bu bağlamda toplu taşıma araçlarının kullanımını özendirici faaliyetler ve planlamalar yapılmaktadır. Toplu taşımada en çok kullanılan araçlar karayolu araçlarıdır. Bu araçların, hatların ve şoförlerin çizelgelenmesi ulaşım probleminin çözümünde önemli hususlardandır. Bu çalışmada karayolu toplu taşıma araçlarına yönelik olarak ele alınmıştır. Çalışmada Kırıkkale ilinde faaliyet gösteren kampüs hattı araçlarının çizelgeleme problemi incelenmiştir. Problemin çözümünde hedef programlama ile bir matematiksel model önerisinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ulaşım planlama , Araç çizelgeleme , Hedef programlama

References

Eren, T., Kodanlı, E., Altundağ, B., Malkoç, S. K., Ünlüsoy, S., Biçer, İ., & Tutuk, K. (2016). Ameliyathane Çizelgeleme ve Örnek Uygulama. Ekonomi, İşletme, Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 2(1), 71–85.
Erpik, Z. (2019). Hat Çizelgeleme Problemine Genetik Algoritma Yaklaşımı: İETT Örneği. http://repositorio.unan.edu.ni/2986/1/5624.pdf
Fonseca, J. P., van der Hurk, E., Roberti, R., & Larsen, A. (2018). A matheuristic for transfer synchronization through integrated timetabling and vehicle scheduling. Transportation Research Part B: Methodological, 109, 128–149. https://doi.org/10.1016/j.trb.2018.01.012
Fügenschuh, A. (2009). Solving s school bus scheduling problem with integer programming. European Journal of Operational Research, 193(3), 867–884. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2007.10.055
Gencer, M. A., & Eren, T. (2016). Ankara Metrosu M1 (Kızılay-Batıkent) Hattı Hareket Saatlerinin Çizelgelenmesi. Academic Platform Journal of Engineering and Science, 4(2), 25–36. https://doi.org/10.21541/apjes.59527
Goel, A. (2009). Vehicle scheduling and routing with drivers’ working hours. Transportation Science, 43(1), 17–26. https://doi.org/10.1287/trsc.1070.0226
Guedes, P. C., Lopes, W. P., Rohde, L. R., & Borenstein, D. (2016). Simple and efficient heuristic approach for the multiple-depot vehicle scheduling problem. Optimization Letters, 10(7), 1449–1461. https://doi.org/10.1007/s11590-015-0944-x
Gültekin, N., & Eren, T. (2014). Demiryolu Çizelgeleme Probleminin Modellenmesi ve Çözümü. Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29(2), 235–242.
Gündoğar, E., & Akıl, S. (1998). Servis Araçları Rotalama-Çizelgeleme Problemleri ve Çözüm Yaklaşımları. Sakarya University Journal of Science, 2(1), 25–30. https://doi.org/10.5505/saufbed.v2i1.5000013399
Hassold, S., & Ceder, A. (Avi). (2014). Public transport vehicle scheduling featuring multiple vehicle types. Transportation Research Part B, 67, 129–143. https://doi.org/10.1016/j.trb.2014.04.009

He, F., Yang, J., & Li, M. (2018). Vehicle scheduling under stochastic trip times: An approximate dynamic programming approach. Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 96, 144–159. https://doi.org/10.1016/j.trc.2018.09.010
Huisman, D., Freling, R., & Wagelmans, A. P. M. (2004). A robust solution approach to the dynamic vehicle scheduling problem. Transportation Science, 38(4), 447–458. https://doi.org/10.1287/trsc.1030.0069
Ji, J., Bie, Y., & Shen, B. (2020). Vehicle Scheduling Model for an Electric Bus Line. Proceedings of 3rd KES-STS International Symposium, Smart Transportation Systems 2020, 29–39.
Kaçmaz, S. Ö., Alakaş, H. M., & Eren, T. (2020). Ergonomic staff scheduling problem with goal programming in glass industry. Journal of Turkish Operations Management, 4(1), 369–377.
Kim, B.-I., Kim, S., & Park, J. (2012). A school bus scheduling problem. European Journal of Operational Research, 218, 577–585.
Kıran, M. S., & Gündüz, M. (2012). Arı Kolonisi Optimizasyon Algoritması Kullanarak Şoför-Hat-Zaman Çizelgeleme. Selçuk-Teknik Dergisi, 11(2), 59–66.
Liu, T., Ceder, A. (Avi), & Chowdhury, S. (2017). Integrated public transport timetable synchronization with vehicle scheduling. Transportmetrica A: Transport Science, 13(10), 932–954. https://doi.org/10.1080/23249935.2017.1353555
Lourenço, H. R., Paixao, J. P., & Portugal, R. (2001). Multiobjective Metaheuristics for the Bus-Driver Scheduling Problem.pdf. Transportation Science, 35(3), 331–342.
Mesquita, M., Paias, A., & Respício, A. (2009). Branching approaches for integrated vehicle and crew scheduling. Public Trasnp. Journal, 1(21), 21–37. https://doi.org/10.1007/s12469-008-0005-2
Naumann, M., Suhl, L., & Kramkowski, S. (2011). A stochastic programming approach for robust vehicle scheduling in public bus transport. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 20(January), 826–835. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.08.091
Orhan, İ., Kapanoğlu, M., & Karakoç, T. H. (2010). Havayolu Operasyonlarında Planlama ve Çizelgeleme. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(2), 181–191.
Orhan, İ., Kapanoğlu, M., & Karakoç, T. H. (2012). Hedef Programlama ile Bütünleşik Uçak Rotalama ve Bakım Çizelgeleme. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(1), 11–26. https://doi.org/10.17341/gummfd.74431
Özalp, M., & Öcalır, E. V. (2008). Türkiye’deki Kentiçi Ulaşım Planlaması Çalışmalarının Değerlendirilmesi (1). Metu Jfa, 2(25:2), 71–97.
Özcan, U., & Toklu, B. (2009). Multiple-criteria decision-making in two-sided assembly line balancing: A goal programming and a fuzzy goal programming models. Computers and Operations Research, 36(6), 1955–1965. https://doi.org/10.1016/j.cor.2008.06.009
Özder, E. H., & Eren, T. (2016). Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemi ve Hedef Programlama Teknikleri ile Tedarikçi Seçimi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 4(3), 196–196. https://doi.org/10.15317/scitech.2016320515
Schöbel, A. (2017). An eigenmodel for iterative line planning, timetabling and vehicle scheduling in public transportation. Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 74, 348–365. https://doi.org/10.1016/j.trc.2016.11.018
Shui, X., Zuo, X., Chen, C., & Smith, A. E. (2015). A clonal selection algorithm for urban bus vehicle scheduling. Applied Soft Computing Journal, 36, 36–44. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2015.07.001
Türkoğlu, S. P. (2017). KARAR VERMEDE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ VE UYGULAMALARI. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdare Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 29–46.
Ünal, F. M., & Eren, T. (2016). Hedef Programlama ile Nöbet Çizelgeleme Probleminin Çözümü. Academic Platform Journal of Engineering and Science, 4(1). https://doi.org/10.21541/apjes.59022
Varlı, E., & Eren, T. (2017a). Hemşire Çi̇zelgeleme Problemi̇ ve Hastanede Bi̇r Uygulama. Akademik Platform Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 5(1), 34–40. https://doi.org/10.21541/apjes.73975
Varlı, E., & Eren, T. (2017b). Vardiya Çizelgeleme Problemi ve Bir Örnek Uygulama. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 10(2), 185–197. https://doi.org/10.17671/gazibtd.309302
Wen, M., Linde, E., Ropke, S., Mirchandani, P., & Larsen, A. (2016). An adaptive large neighborhood search heuristic for the Electric Vehicle Scheduling Problem. Computers and Operations Research, 76, 73–83. https://doi.org/10.1016/j.cor.2016.06.013
Zuo, X., Chen, C., Tan, W., & Zhou, M. (2015). Vehicle Scheduling of an Urban Bus Line via an Improved Multiobjective Genetic Algorithm. IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, 16(2), 1030–1041. https://doi.org/10.1109/TITS.2014.2352599

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Hacı Mehmet Alakaş ^*
0000-0002-9874-7588
Türkiye

Emre Yazıcı
0000-0002-3661-2119
Türkiye

Publication Date

June 18, 2021

Submission Date

November 23, 2020

Acceptance Date

February 16, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 13 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.29137/umagd.830236

IZ

https://izlik.org/JA46LT25CH

APA

Alakaş, H. M., & Yazıcı, E. (2021). Hedef Programlama ile Toplu Ulaşımda Araç Çizelgeleme Probleminin Çözümü: Kırıkkale Kampüs Hattı Örneği. International Journal of Engineering Research and Development, 13(2), 417-427. https://doi.org/10.29137/umagd.830236

Cited By

Analysis of operations research methods for decision problems in the industrial symbiosis: a literature review

Environmental Science and Pollution Research

https://doi.org/10.1007/s11356-022-22507-w

Kırıkkale University, Faculty of Engineering and Natural Science, 71450 Yahşihan / Kırıkkale, Türkiye.

ijerad@kku.edu.tr

Hedef Programlama ile Toplu Ulaşımda Araç Çizelgeleme Probleminin Çözümü: Kırıkkale Kampüs Hattı Örneği

The Solution of Vehicle Scheduling Problem in Public Transport with Goal Programming : Kırıkkale Campus Line Case

Abstract

Keywords

Hedef Programlama ile Toplu Ulaşımda Araç Çizelgeleme Probleminin Çözümü: Kırıkkale Kampüs Hattı Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Analysis of operations research methods for decision problems in the industrial symbiosis: a literature review