Tek ve Çift Doz Aşı Uygulamalarının COVID-19 Vaka Sayıları Üzerinden Benzetim Yöntemiyle Karşılaştırılması

COVID-19 pandemic started Wuhan city in China affected world for almost one and half years and caused millions of infected and death people and great loss in economic activities. The most effective intervention strategy is vaccination to stop COVID-19 pandemic as it stopped other pandemics in history. The number of shots produced so far is insufficient for societies even though studies for developing vaccines started with the pandemic. Insufficient number of vaccines and the reasonable level protection of one-dose shot on individuals caused widespread criticisms of applications of two doses. In this study, applications of one dose and two dose vaccines are compared based on the number of cases by considering different efficacy levels, the number of shots, and delivery periods. SIR (Susceptible-Infectious-Recovered) Network model where individuals can directly interact with others only in homes, schools, and workplaces while indirectly interacting with the remainings is used to mimic the pandemic. Thirty trials are conducted for each scenario included an application of one or two dose vaccines and independent sample t tests are carried out to understand whether differences between results are statistically significant for the model a-year pandemic duration and a-million population are considered in. The application of one dose vaccine significantly decreases the number of cases compared to two doses for the 60-day delivery period.

Çin’in Wuhan şehrinde başlayan COVID-19 salgını yaklaşık bir buçuk yıllık bir sürede dünyayı etkisi altına almış, milyonlarca insanın hastalanmasına ve ölmesine, ekonomik faaliyetlerde büyük kayıplara neden olmuştur. Geçmişte diğer salgınların durdurulmasında kullanıldığı gibi COVID-19 salgınını durdurmak için kullanılacak en etkili müdahale stratejisi aşılamadır. Aşı geliştirme çalışmaları salgınla beraber başlamasına rağmen üretilen aşı sayısı toplumlar için hala çok yetersizdir. Kıt aşı miktarı ve tek doz aşı uygulamasının bireylerde belli ölçüde koruma sağlayabilmesi, iki doz halinde aşı uygulamasının birçok platformda eleştirilmesine yol açmıştır. Bu çalışmada farklı etkinlik düzeyleri, aşı miktarları ve dağıtım zamanları düşünülerek, Biontech aşısının tek ve çift doz halinde uygulanması, vaka sayıları üzerinden karşılaştırılmıştır. Salgının modellenmesinde, bireylerin diğer bireylerle, sadece ev, iş yeri ve okul gibi ortamlarda direkt etkileşim içinde, kalan bireylerle endirekt etkileşim içinde olabileceği SIR (Korunmasız-Hasta-İyileşen) Ağ modeli kullanılmıştır. Bir yıllık salgın süreci ve bir milyon kişilik popülasyonun düşünüldüğü modelde, tek ve çift doz aşı uygulama üzerine oluşturulan her senaryo için 30 koşum yapılmış ve sonuçlar arasındaki farklılıklar bağımsız örneklem t testi kullanılarak analiz edilmiştir. Altmış günlük dağıtım zamanı için çift doz uygulama ile karşılaştırıldığında, tek doz aşı uygulaması tüm etkinlik seviyelerinde vaka sayılarını önemli oranda düşürmüştür.