Altı Kiraz Çeşidinin Verim, Fenoloji ve Meyve Özellikleri

Öz

1900’lü yılların başlarında oluşturulan ıslah programları ile kiraz çeşitlerinin geliştirilmesi ivmelenmiş ve günümüze kadar yüzlerce çeşit ıslah edilerek kiraz tarımına kazandırılmıştır. Denemede son zamanlarda dünya kiraz tarımında önemle bahsedilen Celeste, Lapins, Glacier, Rainier, Sunburst, Sweet Heart çeşitlerinin kuşkirazı anacına aşılı olarak 2010 ve 2011 yılına ait meyve kaliteleri, 2006-2011 yılları arası 6 yıllık fenolojileri ve verim etkinlikleri karşılaştırılmıştır. Yıllar dikkate alındığında çeşitlerin çiçeklenme periyodları farklılıklar göstermektedir. Özellikle tomurcuk patlaması aşaması ile oluşan farklılık dikkat çekmektedir. Sweet Heart düzenli olarak tüm çeşitlerden daha erken çiçeklenmeye başlarken, diğer çeşitlerde yıllara göre kısmi farklılıklar görülmektedir. Hasat zamanları kıyaslandığında Sunburst ve Celeste Rainier’den ortalama +3, Lapins +6, Glacier +9, Sweet Heart +18 gün sonra hasat olgunluğuna gelmiştir.  Kalitenin en önemli belirleyicisi olan meyve iriliğinde Sunburst ve Celeste çeşitlerinin ortalama olarak 10 g ve üzerinde meyve oluşturduğu belirlenmiştir. Tüm çeşitler ortalama 25 mm ve üzeri meyve kalitesini yakalayabilmiştir. Verim etkinliğinde 0.79 kg cm^-2 ile Sweet Heart çeşidi en verimli çeşit olmuştur. Bu çeşidi Celeste (0.56 kg cm^-2) ve Rainier (0.48 kg cm^-2) çeşitleri takip etmiştir. En düşük verim etkinliği Sunburst (0.21 kg cm^-2) çeşidinde elde edilmiştir. Birim alandan elde edilen kümülatif verim hesaplandığında Sweet Heart ve Celeste çeşidinin yüksek verim ile çiftçi gelirlerine katkı yapabileceği görülmüştür. Bu iki çeşidin hasat zamanlarının farklı olması da üretim bölgelerinde çeşit dağılımının oluşmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Meyve kalitesi,Performans,Prunus avium L.,Çeşit

Fruit Characteristics, Phenology and Yield of Six Sweet Cherry Cultivars

Abstract

Breeding programs initiated in the early 1900s accelerated the development of sweet cherry cultivars. Up to the present, hundreds of cultivars have been bred and introduced to sweet cherry farming. In the present experiment, six currently popular sweet cherry cultivars, Celeste, Lapins, Glacier, Rainier, Sunburst, and Sweetheart grafted onto mazzard (Prunus avium L.) seedling rootstock were compared with each other in terms of fruit quality during 2010 and 2011, phenology over the six-year period from 2006 to 2011 and yield efficiency. Blooming periods of the cultivars differed by years. Differences arising from bud breaking were prominent. Sweetheart regularly started to bloom earlier than all other cultivars. In terms of harvest time, Sunburst and Celeste reached harvest maturity +3 days, Lapins +6 days, Glacier +9 days, and Sweetheart +18 days after Rainier according to average harvest time.  Sunburst and Celeste were fruits were heavier, weighing an average of 10 g. All cultivars bigger fruit size than 25 mm. In terms of yield efficiency, Sweetheart was the most efficient cultivar with 0.79 kg cm^-2, followed by Celeste (0.56 kg cm^-2) and Rainier (0.48 kg cm^-2). The lowest yield efficiency, was observed in Sunburst (0.21 kg cm^-2). Overall, it was determined that Sweetheart and Celeste cultivars had the most economic potential. These two cultivars have different harvest times, allowing for a mixed distribution of cultivars in production areas.

Keywords

• Fruit quality,Performance,Prunus avium L.,Variety

References

1. Bošković R, Tobutt KR (2001). Genotyping cherry cultivars assigned to incompatibility groups, by analyzing stylar ribonucleases. Theoretical and Applied Genetics, 103:475–485.