Koyunlarda Mizacın Bazı Verim Özellikleri ile İlişkisi ve Seleksiyonda Kullanım Olanakları

Öz

Son yıllarda gerek hayvan refahının iyileştirilmesi gerekse üretimin arttırılmasına yönelik çabaların hız kazanmış olması bu alana yönelik yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Hayvan refahı, dünyanın birçok ülkesinde hızla artan bir endişe konusu haline gelmiş ve bu endişeler yetiştiricilerinin kullandıkları bakım-besleme ve tedavi yöntemlerinde bazı değişikliklere gidilmesine yol açmıştır. Bu bağlamda, mizaca yönelik seleksiyon ile yönetimsel uygulamalara bağlı çeşitli çevresel stres faktörlerinden daha az etkilenen bireylerin damızlığa seçimi, hayvancılık sektöründe istenen yapıda sürüler elde etmek, hayvan refahını korumak ve verimliliği iyileştirmeye yönelik alternatif bir yöntem olarak görülmektedir. Bu derlemede; strese yanıt mekanizması koyunlarda mizaç ile ilişkili olarak incelenmiş ve mizacı değerlendirmede kullanılan mevcut yöntemler özetlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca çeşitli davranış özellikleri ile üretim arasındaki ilişkiler irdelenerek bir seleksiyon özelliği olarak mizacın kullanım olanakları değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• mizaç,stres,korku testleri,koyun,Hayvan refahı,seleksiyon

Relationship between Temperament and Some Production Traits and Possibility of Using Temperament as a Selection Criteria in Sheep

Abstract

Increased effort to enhance both animal production and welfare, indicates that new approaches are needed in this subject. Animal welfare is a subject of increasing concern in many countries around the world, and this concern causes animal users to change the ways of keeping and of treating their animals. In this context, selection of individuals which are less affected by various environmental stress factors related to management practices, depending on their temperament can be seen as an alternative method to obtain desired flock in animal production, to protect animal welfare and to improve productivity. In this review, stress response mechanism has been investigated in relation to temperament in sheep, and the existing methods used to evaluate temperament have been summarized. In addition, the relations between various behavioral characteristics and production were examined and the usage possibilities of temperament as a selection parameter were considered.

Keywords

• temperament,stress,fear tests,sheep,Animal welfare,selection

References

1. Dawkins, M. S. 2004. Using behaviour to assess animal welfare. Anim. Welfare 13: S3-S7