Ordu ili Akkuş Yöresinden Seçilen Kuşburnu (Rosa spp.) Genotiplerinin Meyve Özellikleri

Öz

2014-2015 yıllarında yürütülen bu araştırmada, Ordu ili Akkuş yöresi doğal kuşburnu popülasyonunda çok sayıda genotip arasından seçilen 19 kuşburnu (Rosa spp.) genotipinin meyve özellikleri belirlenmiştir. Rosa dumalis Bechst., Rosa gallica L. ve Rosa canina türlerine ait olan genotiplerde meyve ağırlığı 1.22-3.47 g, meyve genişliği 10.2-16.9 mm, meyve uzunluğu 13.2-25.2 mm, meyve şekil endeksi 1.25-2.09, meyve eti oranı %62-72, tohum sayısı 16-35, suda çözünebilir kuru madde miktarı 13.6-24.4 °briks, C vitamini içeriği 560-1025 mg 100g-1 ve titre edilebilir asitlik %1.06-2.48 aralığında değişim göstermiştir. Beş genotip az dikenli bulunurken, iki genotip (AK-75 ve AK-20) meyve ağırlığı ve meyve eti oranı açısından ümitvar olarak değerlendirilmiştir. Bunun yanında, suda çözünebilir kuru madde miktarı bakımından AK-63 ve C vitamini içeriği bakımından AK-16 dikkat çekici bulunmuştur. Bulgular, bazı genotiplerin gelecekteki ıslah çabaları için genetik materyal olarak değerli olabileceğini ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Meyve,Genotip,Ordu,Kuşburnu

Fruit Properties of Rose Hip (Rosa spp.) Genotypes Selected from Akkuş, Ordu Province

Abstract

In this study, fruit properties of 19 rose hip (Rosa spp.) genotypes selected from a large number of genotypes in the natural rose hip population in Akkuş district (Ordu province) in 2014-2015 were determined. The genotypes belonged to Rosa dumalis Bechst., Rosa gallica L. and Rosa canina species. They had a range of 1.22-3.47 g in fruit weight, 10.2-16.9 mm in fruit width, 13.2-25.2 mm in fruit length, 1.25-2.09 in fruit shape index, 62-72% in fruit flesh ratio, 16-35 in seed number, 13.6-24.4% in total soluble solids, 560-1025 mg 100g-1 in C vitamin content, and 1.06-2.48 Brix° in titratable acidity. The five genotypes were less thorny plants. The two genotypes (AK-75 and AK-20) were evaluated as promising in terms of fruit weight and fruit flesh ratio. In addition, AK-63 for TSS content and AK-16 for vitamin C content were found remarkable. Findings revealed that some genotypes could be valuable as genetic material for future breeding efforts. 

Keywords

• Fruit,Genotype,Ordu,Rose hip

References

1. Akkuş, E. (2016). Hamur (Ağrı) Yöresinde doğal olarak yetişen Kuşburnu genotiplerinin (Rosa spp.) morfolojik tanımlanması. ODÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ordu.
2. Alp, Ş., Ercişli, S., Jurikova, T., Çakır, Ö, & Gömlekçi, Ş. (2016). Bioactive content of rose hips of different wildly grown Rosa dumalis genotypes. Not. Bot. Hort. Agrobo, 44, 2, 472-476.
3. Anonymous (2020). http://www.akkus.gov.tr/tarihi-ve-cografi-yapisi. Erişim tarihi: 22.01.2020
4. Cheikh-Affene, Z.B., Haouala, F., Trabelsi, N., Boulaaba, M., Ksouri, R., & Harzallah-Skhiri, F. (2013). Pomological description and chemical composition of rose hips gathered on four Rosa species section Caninae growing wild in Tunisia. International Journal of Agricultural Science and Technology, 1, 3, 43-50.
5. Çelik F. (2007). Vangölü Havzası Kuşburnu (Rosa Spp.) Genetik Kaynaklarının Seleksiyonu ve Mevcut Biyolojik Çeşitliliğin Tespiti. YYÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Van.
6. Çelik, F., Kazankaya, A., & Ercişli, S. (2009). Fruit characteristics of some selected promising rose hip (Rosa spp.) genotypes from Van region of Turkey. Afric. Jour. Agric. Res., 4, 3, 236-240.
7. Çelik, F., Kazankaya, A., Doğan, A., Gündoğdu, M., & Cangi, R. (2015). Some pomological and biochemical properties of rose hip (Rosa spp.) germplasm. Acta Horticulturae, 1089:287-292.
8. Doğan, A., & Kazankaya, A. (2006). Fruit properties of rose hip species grown in Lake Van Basin (Eastern Anatolia Region). Asian Journal of Plant Sciences, 5, 1, 120-122.

9. Dölek, Ü. (2008). Bazı Kuşburnu (Rosa spp.) türlerinde optimal hasat zamanın ve fitokimyasal değişimlerin belirlenmesi. GOP Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Tokat.
10. Ekincialp, A., & Kazankaya, A. (2012). Hakkari yöresi kuşburnu genotiplerinin (Rosa spp.) bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 22, 1, 7-11.
11. Ercişli, S., & Eşitken, A. (2004). Fruit characteristics of native rose hip (Rosa spp.) selections from the Erzurum province of Turkey. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, 32, 51-53.
12. Ercişli, S. (2005). Rosa (Rosa spp.) germplasm resources of Turkey. Genetic Resources and Crop Evolution, 52: 787-795.
13. Ercişli, S. (2007). Chemical composition of fruits in some rose (Rosa spp.) species. Food Chemistry, 104, 1379–1384.
14. Ersoy, N., & Özen, M.S. (2016). Some physico-chemical characteristics in fruits of rose hip (Rosa spp.) genotypes from Bolu province in western part of Turkey. Agro-knowledge Journal, 17, 2, 191-201.
15. Güneş, S. (2011). Ümitvar bir kuşburnu (Rosa canina) genotipinin farklı iki lokasyondaki fenolojik, morfolojik ve pomolojik özellikleri. GOP Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Tokat.
16. Kazankaya, A., Türkoğlu N., Yılmaz M., & Balta, M. F. (2005). Pomological description of Rosa canina selections from eastern Anatolia, Turkey. International Journal of Botany, 1, 11, 100-102.
17. Kızılcı, G. (2005). Bazı Ümitvar Kuşburnu (Rosa spp.) tiplerinin Erzincan ekolojik koşullarında adaptasyonu (Seleksiyon II). GOP Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Tokat.
18. Rosu, C.M., Manzu, C., Olteanu, Z., Oprica, L., Oprea, A., Ciornea, E., & Zamfirache, M.M. (2011). Several fruit characteristics of Rosa sp. genotypes from the northeastern region of Romania, Not Bot Horti Agrobo, 39, 2, 203-208.
19. Sağır, S. (2010). Akıncılar Yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnuların (Rosa spp.) seleksiyon yoluyla ıslahı. ODÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, Ordu.
20. Sanderson, K., & Fillmore, S. (2010). Evaluation of native rose selections for rose hip production in Prince Edward Island. International Journal of Fruit Science, 10, 379–389.
21. Soare, R., Bonea, D., Iancu, P., & Manila, G. (2015). Biochemical and technological properties of Rosa canina l. fruits from spontaneous flora of Oltenia, Romania. BulletinUASVM Horticulture, 72, 1, 182-186.
22. Türkben, C., Barut, E., Çopur, Ö, U., Durgut, E., & Himelrick, D. G. (2005). Evaluation of rose hips (Rosa spp.) selections. International Journal of Fruit Science, 5, 2, 113-121.
23. Yıldız, Ü., & Çelik, F. (2011). Muradiye (Van) yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnu (Rosa spp.) genetik kaynaklarının bazı fiziko-kimyasal özellikleri. YYÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 16, 2, 45-53.