Research Article
BibTex RIS Cite

Archaeometric Investigation of Gold Coins (Byzantine Period, Romanus Iii) By Means of Portable Xrf: Characterization and Comparison

Year 2022, Volume: 11 Issue: 4, 1159 - 1174, 31.12.2022
https://doi.org/10.17798/bitlisfen.1205860

Abstract

Some of the ancient materials in museums can only be examined on-site, which requires in-situ analysis techniques. Coins made of precious metals are one of such materials and portable X-ray fluorescence (p-XRF) spectrometry is one of the most preferred technique for gold and silver-based coins that need to be characterized in situ and non-destructively. In this study, a detailed archaeometric investigation was carried out for the gold coins which were unearthed after the excavations in Melik Ahmet Street (Diyarbakır, 1992) and brought to Directorate of Diyarbakır Museum through confiscation. The chemical compositions of the samples were specified by means of portable XRF which was applied on 45 gold coins of the Romanus III period. The main element in the composition was found as gold detected as 93.89% in average. Silver was the most abundant element after gold, however the highest silver rate did not exceed 9% (5.25% in average). Copper and iron were identified respectively in 12 coins (Cu: 1.05-2.46%) and 18 coins (Fe: 0.87-6.5%). Manganese, nickel, titanium, lead, iridium and osmium were seen in one sample each. The hierarchical clustering analysis applied with gold-silver-copper-iron and gold-silver suggested three different groups. The hierarchical clustering analysis was also applied considering the p-XRF data achieved in this study (belonging to the Romanus III period), solidus samples belonging to six Byzantine period emperors, and for the hollow coins belonging to four Byzantine period emperors. Taking into account the distribution, classification and the variations, the coins of different emperor periods were compared.

Thanks

We gratefully thank the officials and staff of the Directorate of Diyarbakır Museum (Diyarbakır Governorship, Directorate of Provincial Culture and Tourism) for providing the required permissions and allowing us to work on the artifacts registered in Diyarbakır Museum inventory, and also for their contributions during the analyses. We also thank Assoc. Prof. Dr. Mahmut Aydın (Batman University) for his support and assistance during the analyses and interpretation. This manuscript includes the data of the master thesis [10] submitted to the Department of Archaeometry at the Institute of Graduate Studies, Batman University (2022) by Nesrin Şeker.

References

  • [1] M. Bayazit, “Arkeometride seramik petrografi,” Batman Üniversitesi, Yaşam Bilimleri Dergisi, Cilt: 7- Sayı: 2/2, pp. 36-44, 2017.
  • [2] M. Bayazit, “Archaeometric study of possible Ninevite-5 pottery from upper Tigris region using SEM-EDS, PEDXRF, and OM,” X-Ray Spectrometry, vol. 47, no. 1, pp. 92-104, 2018.
  • [3] M.K. Ayhan, “Diyarbakır Müzesi’nde bulunan Bizans Dönemi altın çukur sikkelerin arkeometrik ve nümizmatik incelenmeleri,” Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Batman, pp. 69-84, 2021.
  • [4] O. Tekin, Eskiçağda Para-Antik Nümismatiğe Giriş, Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, İstanbul, 1998.
  • [5] S. Atlan, Grek Sikkeleri (Arkaik, Klasik, Hellenistik), Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 1993.
  • [6] C. Eagleton, J. Williams, Paranın Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011.
  • [7] I. Zonaras, Tarihlerin Özeti, çev. Bilge Umar, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2008.
  • [8] Z. Gökalp Demirel, “Bolu Arkeoloji Müzesinde’ki Bizans Altın Sikkeleri,” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt: 11, sayı: 2, pp. 147-156, 2011.
  • [9] Diyarbakır Museum Directorate Archive, (Accessed in 2022).
  • [10] N. Şeker, “Diyarbakır Sur ilçesi kazılarında ele geçen Bizans Dönemi (III. Romanus) altın sikkelerin arkeometrik incelemesi,” Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Arkeometri Anabilim Dalı, 2022
  • [11] M. Aydın, S. Mutlu, “Bizans Dönemi’ne ait altın sikke orijinalliğinin tespitinde tahribatsız arkeometrik ve görsel analiz yöntemlerinin kullanılması,” in Türkiye’de Arkeometrinin Ulu Çınarları, A.A. Akyol, K. Özdemir, Eds. Homer Kitapevi, İstanbul, 2012, pp. 97-106,
  • [12] M. Aydın, L. Zoroğlu, "Altın sikke orijinalliğinin P-XRF ile tespit çalışmaları," in Kaunos/Kbid Toplantıları 3 Anadolu Nümismatik Araştırmaları Çalıştayı, Z. Çizmeli Öğün, Ed. Anatolia/Anadolu Ek Dizi I.3 Supplement Series I.3, 2016, pp. 75-88.
Year 2022, Volume: 11 Issue: 4, 1159 - 1174, 31.12.2022
https://doi.org/10.17798/bitlisfen.1205860

Abstract

References

  • [1] M. Bayazit, “Arkeometride seramik petrografi,” Batman Üniversitesi, Yaşam Bilimleri Dergisi, Cilt: 7- Sayı: 2/2, pp. 36-44, 2017.
  • [2] M. Bayazit, “Archaeometric study of possible Ninevite-5 pottery from upper Tigris region using SEM-EDS, PEDXRF, and OM,” X-Ray Spectrometry, vol. 47, no. 1, pp. 92-104, 2018.
  • [3] M.K. Ayhan, “Diyarbakır Müzesi’nde bulunan Bizans Dönemi altın çukur sikkelerin arkeometrik ve nümizmatik incelenmeleri,” Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Batman, pp. 69-84, 2021.
  • [4] O. Tekin, Eskiçağda Para-Antik Nümismatiğe Giriş, Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, İstanbul, 1998.
  • [5] S. Atlan, Grek Sikkeleri (Arkaik, Klasik, Hellenistik), Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 1993.
  • [6] C. Eagleton, J. Williams, Paranın Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011.
  • [7] I. Zonaras, Tarihlerin Özeti, çev. Bilge Umar, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2008.
  • [8] Z. Gökalp Demirel, “Bolu Arkeoloji Müzesinde’ki Bizans Altın Sikkeleri,” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt: 11, sayı: 2, pp. 147-156, 2011.
  • [9] Diyarbakır Museum Directorate Archive, (Accessed in 2022).
  • [10] N. Şeker, “Diyarbakır Sur ilçesi kazılarında ele geçen Bizans Dönemi (III. Romanus) altın sikkelerin arkeometrik incelemesi,” Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Arkeometri Anabilim Dalı, 2022
  • [11] M. Aydın, S. Mutlu, “Bizans Dönemi’ne ait altın sikke orijinalliğinin tespitinde tahribatsız arkeometrik ve görsel analiz yöntemlerinin kullanılması,” in Türkiye’de Arkeometrinin Ulu Çınarları, A.A. Akyol, K. Özdemir, Eds. Homer Kitapevi, İstanbul, 2012, pp. 97-106,
  • [12] M. Aydın, L. Zoroğlu, "Altın sikke orijinalliğinin P-XRF ile tespit çalışmaları," in Kaunos/Kbid Toplantıları 3 Anadolu Nümismatik Araştırmaları Çalıştayı, Z. Çizmeli Öğün, Ed. Anatolia/Anadolu Ek Dizi I.3 Supplement Series I.3, 2016, pp. 75-88.
There are 12 citations in total.

Details

Primary Language English
Subjects Engineering
Journal Section Araştırma Makalesi
Authors

Murat Bayazit 0000-0003-1453-249X

Nesrin Şeker This is me 0000-0002-8914-3133

Early Pub Date December 31, 1899
Publication Date December 31, 2022
Submission Date November 16, 2022
Acceptance Date December 26, 2022
Published in Issue Year 2022 Volume: 11 Issue: 4

Cite

IEEE M. Bayazit and N. Şeker, “Archaeometric Investigation of Gold Coins (Byzantine Period, Romanus Iii) By Means of Portable Xrf: Characterization and Comparison”, Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 11, no. 4, pp. 1159–1174, 2022, doi: 10.17798/bitlisfen.1205860.

Bitlis Eren University
Journal of Science Editor
Bitlis Eren University Graduate Institute
Bes Minare Mah. Ahmet Eren Bulvari, Merkez Kampus, 13000 BITLIS