Year 2019, Volume 19, Issue 1, Pages 213 - 225 2019-05-28

Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye)

Nusret Nurlu [1] , Nil Yapıcı [2] , Gökçe ŞİMŞEK [3] , Ahmet Can Akıncı [4] , Sedat Türkmen [5]

4 7

Mersin ofiyolitinde gözlenen plajiyogranitler içirişindeki gabroyik-diyoritik enklavların kökenini ve yerleşimini ortaya koymak amacıyla ilgili kayalar üzerinde detaylı petrografi ve mineral kimyası analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada İç Toros Kenet Kuşağında gözlenen Mersin ofiyolitini kesen plajiogranitler içerisinde bulunan Mafik Mikrogranuler Enklavlar (MME) ilk kez çalışılmış olup, (Pamukluk barajı ve çevresi) mineral kimyası analizleri sunulmuştur. Bölgeden elde edilen MME’lerin detaylı petrografi incelemeleri sonucunda gabroyik karakterde olmakla beraber bir kısım örneklerin diyoritik oldukları ortaya konulmuştur. Plajiyogranitik kayalar içerisinde boyutları 5 cm’den 50 cm’e kadar değişen Mafik Mikrogranular Enklavlar (MME) gözlenmektedir. Çalışılan MME’lerden elde edilen klinopiroksen analizlerinin Mg* numaraları 73.60 ile 86.28 arasında ve plajiyoklasların Anortit (An) içerikleri 88.5 ile 90.8 arasında değişmektedir. Kimyasal analizler sonucunda MME’lerden elde dilen plajiyoklasların çoğunlukla anortit-bitovnit karakterinde oldukları ve Wo-En-Fs üçlü diyagramında değerlendirilen veriler ışığında klinopiroksenlerin diyopsit oldukları ortaya konulmuştur. Çalışılan MME’lerin Mersin ofiyolitine ait mafik kümülatlara benzer özellikler sundukları ve ada yayı ortamında oluştukları belirlenmiştir. 
Mersin, Plajiyogranit, MME, Mineral kimyası, ofiyolit
  • Akal, C., Helvacı, C., 1999. Mafic Microgranular Enclaves in the Kozak Granodiorite Western Anatolia. Tr. J. of Earth Sciences, 8, 1-17.
  • Arculus, R.J., and WILLS, K.J.A., 1980. The Petrology of Plutonic Blocks and Inclusions from the Lesser Antilles Island Arc. Journal of Petrology, 21, 743-799.
  • Armstrong, J.T., 1988. Quantitative analysis of silicates and oxide minerals: Comparison of Monte-Carlo, ZAF and Phi-Rho-Z procedures, Microbeam Analysis, 239-246.
  • Bağcı, U., 2004. Kızıldağ (Hatay) ve Tekirova (Antalya) Ofiyolitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, (Yayınlanmamış).
  • Barbarin, B., 1991. Constrasted Origins fort he Poligenic and Monogenic Enclaves Swarms in Some Granitoids of the Sierra Nevada Batholith, Californiai Terra Abstr., 3,32.
  • Bingöl, E., 1975. Batı Anadolunun jeotektonik evrimi. MTA Dergisi, 86, 14-34.
  • Burns, L.E., 1985. The Border Ranges Ultramafic and Mafic Complex, South Central Alaska: Cumulate Fractionates of Island Arc Volcanics. Canadian Journal of Earth Sciences, 22, 1020-1038.
  • Coish, R.A., and Taylor, L.A., 1979. The Effects of Cooling Rate on Texture and Pyroxene Chemistry in DSDP Leg 34 Basalts: A Microprobe Study. Earth Planet. Sci. Lett, 42, 389-398.
  • Dilek, Y., and Moores E.M., 1990. Regional tectonics of the eastern Mediterranean ophiolites. In: Malpas, J., Moores, E., Panayiotou, A., and Xenophontos, C., (eds.) Ophiolites-oceanic crustal analogues. Proceedings of Troodos ophiolite symposium, 1987, 295-309.
  • Dilek, Y., and Moores E.M., 1990. Regional tectonics of the eastern Mediterranean ophiolites. In: Malpas, J., Moores, E., Panayiotou, A. and Xenophontos, C. (eds.) Ophiolites-oceanic crustal analogues. Proceedings of Troodos ophiolite symposium, 1987, 295-309.
  • Donovan, J.J., Snyder, D.A., and Rivers, M.L., 1993. An Improved Interference Correction for Trace Element Analysis in Microbeam Analysis, 2, 23-28.
  • Duru, M., Pehlivan Ş., Şentürk Y., Yavaş, F., ve Kar, H., 2004. New results on the lithostratigrapy of the Kazdağ Massif in nortwest Turkey, Turkish journal of Earth Sciences’ A special issue commemorating, Okan Tekeli’, Pp: 177-186.
  • Elthon, D., 1987. Petrology of the Gabbroic Rocks from the Mid-Cayman Rise Spreading Center. J. Geophys. Res, 92, 658-682.
  • Gamble, R.P., and Taylor, L.A., 1980. Crystal/Liquid Partioning in Augite: Effects of Cooling Rate. Earth Planet. Sci. Lett, 47, 21-33.
  • Göncüoğlu,M.C., Kuwahara, K., Tekin,U.K., and Turhan, N., 2004. Upper Permian (Changxingian) radiolarian cherts within the clastic successions of the “Karakaya Complex” in NW Anatolia, Turkish Journal of Earth Science, 13, 201-213.
  • Green, T.H., and Ringwood, A.E., 1968. Genesis of the Calk-Alkaline Igneous Rock Suite, Contributions to Mineralogy and Petrology, 18, 105- 162.
  • Hebert, R., and Laurent, R., 1990. Mineral Chemistry of the Plutonic Section of the Troodos Ophiolite: New Constraints for Genesis of Arc-Related Ophiolites. In:
  • Malpas, J., Moores, E., Panayiotou, A., and Xenophontos, C. (eds.), Ophiolites, Oceanic Crustal Analogues, Proceeding Troodos Ophiolite Symposium, 1987, 149-163.
  • Juteau, T., 1980. Ophiolites of Turkey. Ofioliti, 2, 199-235.
  • Karaoğlan, F., Parlak O., Klötzli U., Thöni M., & Koller F. 2013a. U-Pb and Sm-Nd geochronology of the Kızıldağ (Hatay, Turkey) ophiolite, implications for the timing and duration of suprasubduction zone type oceanic crust formation in southern Neotethys, Geological Magazine, 150, 283-299.
  • Ketin, İ., 1983. Türkiye Jeolojisine Genel Bir Bakış, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Kütüphanesi Sayı, 1259,İTÜ Matbaası, Gümüşsuyu – İstanbul, 595.
  • Lacroıx, A., 1890. Sur Les Enclaves Acides Des Roches Volcaniques d’ Auvergne, Bull. Serv. Carte Geol. Fr., 2, 25-56.
  • Leake B.E., Woolley, A.R., Arps, CES., Birch, W.D., Gilbert, M.C., Grice. J.D., Hawthorne, F.C., Kato, A., Kisch, H.J., Krivovichev, V.G., Linthout, K., Laird, J.,
  • Mandarino, J.A., Maresch, W.V., Nickel, E.H., Rock, N.M.S., Schumacher, J.C., Smith, D.C., Stephenson, N.C.N., Ungaretti, L., Whittaker, E.J.W., Guo, Y., 1997. Nomenclature of amphiboles: Report of the subcommittee on amphiboles of the International Mineralogical Association, Commission on New Minerals and Mineral Names. Can Mineral 35, 219-246.
  • Nesbıtt, R. W., and Hamilton, D. L., 1970. Crystallization of an Alkali Olivine Basalts under Controlled PO2-PH2O Conditions, Phys. Earth Plan. Int, 3, 309-315.
  • Nurlu N., Türkmen S., Stepanov A.S., 2018 LA-ICP-MS Zircon U-Pb Geochronology and Geochemistry of Late Cretaceous Granitoids in the Tauride Suture Zone (Mersin, S Turkey). 8. Geochemistry Symposium Antalya/Turkey. 61-62.
  • Okay, A.I., Satir M., ve Siebel W., 2006. Pre-Alpide orogenic events in the Eastern Mediterranean region, European Lithosphere Dynamics, Geological Society, London, Memoirs, 32, 389-405.
  • Okay, A.İ. and Altıner, D. 2004. Uppermost Triassic Limestone in the Karakaya Complex-stratigraphic and tectonic significance. Turkish Journal of Earth Sciences, 187-199.
  • Okay, A.İ., ve Göncüoğlu M.C., 2004. The Karakaya Complex, A review of data and concepts, Turkish Journal of Earth Sciences, 13, 77-95.
  • Pallister, J. S., and Hopson, C. A., 1981. Semail Ophiolite Plutonic Suite. Field Relation, Phase Variation, Cryptic Variation and Layering, and Model of a Spreading Ridge Magma Chamber. J. Geophys. Res, 86, 2593-2644.
  • Pandjasawatwong, Y., Danyushevsky, L.V., Crawford, A.J., and Harris, K.L., 1997. An Experimental Study of the Effects of Melt Composition on Plagioclase-Melt Equilibria at 5 and 10 kbar: Implications for the Origin of Magmatic High-An Plagioclase. Contrib. Mineral. Petrol, 118, 420-432.
  • Parlak, O., and Delaloye M., 1996. Geochemistry and timing of post-metamorphic dyke emplacement in the Mersin ophiolite (Southern Turkey): new age constraints from 40Ar/39Ar geochronology. Terra Nova, 8, 585-592.
  • Parlak, O., Delaloye, M., and Bingöl, E., 1995. Origin of sub-ophiolitic metamorphic rocks beneath the Mersin ophiolite. Ofioliti, 20, 97-110.
  • Parlak, O., Höck, V., and Delaloye, M., 2002b. The Supra-Subduction Zone Pozanti-Karsanti Ophiolite, Southern Turkey: Evidence for High-Pressure Crystal Fractionation of Ultramafic Cumulates. Lithos, 65, 205- 224.
  • Parlak, O., Höck, V., Delaloye, M., 2000. Suprasubduction Zone Origin of the Pozantı-Karsantı Ophiolite (Southern Turkey) Deduced from Whole Rock and Mineral Chemistry of The Gabbroic Cumulates, In: Bozkurt, E., Winchester, J. A., Piper, J. D. A (eds.), Tectonics and Magmatism in Turkey and the Surrounding Area. Geol. Soc. London, Special Publication, 173, 219-234.
  • Parlak, O., Rizaoğlu T., Bağci U., Karaoğlan F., ve Höck, V., 2009. Tectonic significance of the geochemistry and petrology of ophiolites in southeast Anatolia, Turkey. Tectonophysics, 473, 173–187.
  • Pickett, E.A., ve Robertson A.H.F., 1996. Formation of the Late Paleozoic-Early Mesozoic Karakaya complex and related ophiolites in northwestern Turkey by Palaeotethyan subduction-accretion. Journal of the Geological Society of London, 153, 995-1009.
  • Pickett, E.A., ve Robertson A.H.F., 2004. Significance of the volcanogenic Nilufer unit and related components of the Triassic Karakaya Complex for Tethyan Subduction/Accretion Processes in NW Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, 13, 97-143.
  • Ricou, L.E., 1971. Le croissant ophiolitique péri-arabe, une ceinture de nappes mises en place au Crétacé supérieur. Rev. Géogr. phys. Géol. dyn., Paris, 13, 327-349.
  • Robertson, A.H.F., 1994. Role of the tectonic facies concept in orogenic analysis and its application to Tethys in the eastern Mediterranean region. Earth Science Review, 37, 139-213.
  • Robertson, A.H.F., 2002. Overview of the genesis and emplacement of Mesozoic ophiolites in the Eastern Mediterranean Tethyan region. Lithos, 65, 1-67.
  • Robertson, A.H.F., ve Ustaömer, T., 2012. Testing alternative tectono-stratigraphic interpretations of the Late Palaeozoic – Early Mesozoic Karakaya Complex in NW Turkey, support for an accretionary origin related to northward subduction of Palaeotethys. Turkish Journal of Earth Sciences, 21, 961–1027.
  • Robertson, A.H.F., Parlak O., Ustaömer, T., 2012. Overview of the Palaeozoic – neogene evolution of neotethys in the Eastern Mediterranean region (southern Turkey, Cyprus, Syria), 18, 4, 3381-404.
  • Robertson, A.H.F., ve Ustaömer, T., 2009. Upper Palaeozoic subduction/accretion processes in the closure of Palaeotethys, Evidence from the Chios Melange (E Greece), the Karaburun Melange (W Turkey) and the Teke Dere Unit (SW Turkey). Sedimentary Geology, 220, 29–59 .
  • Robertson, A.H.F.,ve Dixon, D.E., 1984. Introduction, aspects of the geological evolution of the eastern Mediterranean, ed: Dixon, J.E., and Robertson, A.H.F., The geological evolution of the eastern Mediterranean, Spec.Publ.of. Geol.Soc.of London,17, 1-7.
  • Sisson, T.W., and Grove, T.L., 1993. Experimental Investigation of the Role of H2O in Calk-Alkaline Differantiation and Subduction Zone Magmatism. Contrib. Mineral. Petrol, 113, 143-166.
  • Şengör, A.M.C., and Yılmaz, Y., 1981. Tethyan evolution of Turkey: Plate tectonic approach. Tectonopysics, 75, 181-241.
  • Tekeli, O., 1981. Subduction complex of pre-jurassic age, north Anatolia, Turkey. Doktora tezi, Geology, (1981).
  • Türkmen, S., 1994. Pamukluk barajının (Tarsus) mühendislik jeolojisi incelemesi. Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 204 s.
  • White, A.J.R., Chappell, B.W., 1977. Ultrametamorphism and granitoid genesis. Tectonophysics, 43, 7–22.
  • Yılmaz, Y., Yiğitbaş, E., Genç, Ş.C., 1993. Ophiolitic and metamorphic assemblages of southeast Anatolia and their significance in the geological evolution of the orogenic belt. Tectonics,12/5,1280 – 1297.
  • Zulauf, G., Romano, S.S., Dörr, W., Fiala, J., 2007. Crete and the Minoan terranes, age constraints from U-Pb dating of detrital zircons, ed: Linnemann, U., Nance, R.D., Kraft, P., Zulauf, G. (Eds.), The evolution of the Rheic Ocean, From Avalonian- Cadomian active margin to Alleghenian-Variscan Collision. Geological Society of America, Special Paper, 423, 401–411.
Primary Language tr
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-3293-150X
Author: Nusret Nurlu (Primary Author)
Institution: Çukurova University
Country: Turkey


Author: Nil Yapıcı
Institution: Çukurova University

Author: Gökçe ŞİMŞEK
Institution: Çukurova University

Author: Ahmet Can Akıncı
Institution: Çukurova University

Author: Sedat Türkmen
Institution: Çukurova University

Bibtex @research article { akufemubid456783, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-3367}, address = {Afyon Kocatepe University}, year = {2019}, volume = {19}, pages = {213 - 225}, doi = {}, title = {Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye)}, key = {cite}, author = {Nurlu, Nusret and Yapıcı, Nil and ŞİMŞEK, Gökçe and Akıncı, Ahmet Can and Türkmen, Sedat} }
APA Nurlu, N , Yapıcı, N , ŞİMŞEK, G , Akıncı, A , Türkmen, S . (2019). Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye). Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 19 (1), 213-225. Retrieved from http://dergipark.org.tr/akufemubid/issue/45488/456783
MLA Nurlu, N , Yapıcı, N , ŞİMŞEK, G , Akıncı, A , Türkmen, S . "Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye)". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (2019): 213-225 <http://dergipark.org.tr/akufemubid/issue/45488/456783>
Chicago Nurlu, N , Yapıcı, N , ŞİMŞEK, G , Akıncı, A , Türkmen, S . "Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye)". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (2019): 213-225
RIS TY - JOUR T1 - Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye) AU - Nusret Nurlu , Nil Yapıcı , Gökçe ŞİMŞEK , Ahmet Can Akıncı , Sedat Türkmen Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 213 EP - 225 VL - 19 IS - 1 SN - -2149-3367 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye) %A Nusret Nurlu , Nil Yapıcı , Gökçe ŞİMŞEK , Ahmet Can Akıncı , Sedat Türkmen %T Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye) %D 2019 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi %P -2149-3367 %V 19 %N 1 %R %U
ISNAD Nurlu, Nusret , Yapıcı, Nil , ŞİMŞEK, Gökçe , Akıncı, Ahmet Can , Türkmen, Sedat . "Plajiyogranitler İçerisindeki Gabroyik Enklavların Petrografik ve Mineral kimyası özellikleri; Mersin ofiyolitinde Dalma-Batma Zonu Magma Oluşumuna Dair Kanıtlar (Güney Türkiye)". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 / 1 (May 2019): 213-225.