Year 2018, Volume , Issue 61, Pages 311 - 335 2018-12-25

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics

Kâzım KÖKTEKİN [1]

44 96

Nazım şeklinde yazılan hikâye türüne manzum hikâye denir. Bu hikâyeler Türk edebiyatında Uygur Türkçesi döneminde gelişme göstermeye başlamış İslamiyet’le birlikte Karahanlı döneminde farklı bir şekil ve muhteva kazanmıştır. Bu türün en zengin örnekleri ise Eski Anadolu Türkçesi döneminde verilmiştir. Özellikle 14. ve 15. yüzyıllarda manzum hikâyeler hem sayı bakımından hem de muhteva açısından büyük bir zenginlik göstermiş, bu türün yanı sıra küçük manzum hikâyeler de kaleme alınmıştır. Bunlardan biri de Dâsitan-ı Hz. İsa (Cimcime Sultan) Hikâyesidir. Hikâye, Eski Anado-lu Türkçesi ile yazılmıştır. Hikâyenin müellifi belli değildir. 113 beyitlik bir manzumedir. Aruzun fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılmıştır. Eserin yazması, Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi, Seyfettin Özege Bölümünde (ASL) 60 numarada kayıtlıdır. Dâsitan-ı Hz. İsa bu numarada kayıtlı yazmanın 60b-73a varakları arasında bulunmaktadır. Bu yazmada ayrıca Hatun Destanı ve Kız Destanı adlı iki destan daha bulunmaktadır. Varakların her sayfasında 9 satır bulunmaktadır.

Bildiride Hz. İsa Destanı’nın çevriyazısı yapılacak ve eserin dil özellikleri üzerinde durulacaktır. Destanda geçen dil özelliklerinden hareketle EAT’nin bazı yazılış ve şekil özelliklerine dikkat çekilecektir.

Manzum Hikâye, Mesnevi
  • Çelebioğlu, Amil. (1999). Türk Edebiyatında Mesnevi (XV. Yy.’a Kadar). İstanbul: Kitabevi Yayınları. Çıkla, Selçuk. (2009). “Şiir ve Hikâye Çevresinde Oluşan İki Tür: Manzum Hikâye ve Öykü-Şiir”. TÜBAR, 25 (Bahar), s. 51-85. Ece, Selami. (2004). “Mesnevilerde Öyküleme Özellikleri ve Üslup”. A. Ü. Türki-yat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 24, s. 11-21. Horata, Osman. (2003). “Evliya Çelebi Seyahatnamesi’ndeki Manzum Kısımlar”. Türkbilig, S.3, s. 34-44. Kartal, Ahmet. (2013). Doğu’nun Uzun Hikâyesi Türk Edebiyatında Mesnevi. İs-tanbul: Doğu Kütüphanesi Yayınları. Kavruk, Hasan. (1998). Eski Türk Edebiyatında Mensur Hikâyeler. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Kavruk, Hasan, Pala, İskender. (1998). “Hikâye: Türk Edebiyatı, B) Divan Edebi-yatı”. TDV İslam Ansiklopedisi. C:17, 491-493, İstanbul. Korkmaz, Şenol. (2012). Eski Anadolu Türkçesine Ait Bir Manzum Hikâye Mec-muası (İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin Ve Tıpkıbasım). Yayımlanmamış Dok-tora Tezi. Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul. Levend, Agâh Sırrı. (2008a). Türk Edebiyatı Tarihi I (5.bs.) Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Levend, Agâh Sırrı. (1968). “Divan Edebiyatında Hikâye I”. TDAY Belleten. 1967b, s. 71-117. Yazıcı, Hüseyin. (1998). “Hikâye”, TDV İslam Ansiklopedisi. C: 17, 479-485, İstanbul.
Primary Language tr
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-8769-0013
Author: Kâzım KÖKTEKİN (Primary Author)
Institution: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { atauniefd501712, journal = {Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {}, eissn = {2602-2788}, address = {Ataturk University}, year = {2018}, volume = {}, pages = {311 - 335}, doi = {}, title = {ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics}, key = {cite}, author = {KÖKTEKİN, Kâzım} }
APA KÖKTEKİN, K . (2018). ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (61), 311-335. Retrieved from http://dergipark.org.tr/atauniefd/issue/41551/501712
MLA KÖKTEKİN, K . "ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics". Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (2018): 311-335 <http://dergipark.org.tr/atauniefd/issue/41551/501712>
Chicago KÖKTEKİN, K . "ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics". Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (2018): 311-335
RIS TY - JOUR T1 - ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics AU - Kâzım KÖKTEKİN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 311 EP - 335 VL - IS - 61 SN - -2602-2788 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics %A Kâzım KÖKTEKİN %T ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics %D 2018 %J Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi %P -2602-2788 %V %N 61 %R %U
ISNAD KÖKTEKİN, Kâzım . "ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE MANZUM VE KISA MANZUM HİKÂYELER, DÂSİTAN-I HZ. İSA (CİMCİME SULTAN) VE DİL ÖZELLİKLERİ/Poems and Short Narrative Poems in Old Ottoman Turkish. Jesus Christ Epic (Cimcime Sultan) and Language Characteristics". Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 61 (December 2018): 311-335.