Year 2018, Volume 7, Issue 2, Pages 757 - 772 2018-12-21

20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış

Ahmet İŞLER [1] , Ali Rıza SAVAŞ [2]

83 417

Son üç asırdan günümüze kadar dünyanın egemen gücü olma yönünde ilerleme kaydeden Batı, kurmaya çalıştığı küresel sistemle bu üstünlüğünü devam ettirme eğilimini gösterir. Genelde Doğu üzerinde özelde ise Ortadoğu halkları üzerinde süreklilik haline getirilmek istenen bu hegemonya, tümüyle Batının Doğuya bakışı ile alakalı bir süreçtir. Batı nezdinde, keşfedilen yeni yerler ve Doğu zenginliğe kapı aralayan bir coğrafyadır. Bu yönüyle zengin yer altı kaynakları ve geniş pazara sahip olan Ortadoğu, sömürgecileri bu coğrafyaya meylettirir.

Sanayi Devrimi’ni gerçekleştiren Avrupa elde ettiği bilgi ve teknolojisiyle dünya hâkimiyetine yönelik stratejiler üretirken bu doğrultuda emperyalist politikalar güder. Sömürgeci rekabet, yirminci yüzyılın ilk yarısında iki dünya savaşının yaşanmasına sebep olan en temel unsur olarak görülmektedir. Bu savaşlar sonrasında milyonlarca insanın ölümüne yol açan bu ülkeler, bunca yıkıma rağmen dünyanın en gelişmiş ülkeleri arasında yer alırlar. Bu çalışmamızda herhangi bir Batı ülkesiyle Ortadoğu’daki bir ülkenin gelişmişlik farklılığının nedenleri üzerinde durulmaya çalışılacaktır. Ortadoğu, zengin yer altı kaynakları ve bundan elde edilen finansal kaynaklara rağmen neden hala az gelişmiş ülke statüsünden kurtulamadığı ve modern sömürgecilik, tarihsel bir bakış ile ele alınmaya çalışılacaktır.

Sömürgecilik, Batı, Ortadoğu, Gelişmişlik
  • KAYNAKÇA• Akova, Y. (2004). İran İslam Cumhuriyeti Yerinde Dış Pazar Arayışları, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, İGEME, Haziran. • Aliyev, V. (2007). Devrim Sonrası İran - Abd İlişkileri (1979-1991)(Yüksek Lisans Tezi), Ankara, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.• Armaoğlu, F. (2007). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi. İstanbul: Alkım Yayınevi.• Arslan, A. (2013). Efendi ve Uşak, Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri. İstanbul: İdil Yayıncılık.• Arslan, A. (2015). Doğu-Batı Ekseninde Stratejik Rekabet. İstanbul: İdil Yayınları.• Balcıoğlu, M. (2012). “Yirminci Yüzyılın Başlarında Dünya”, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi I. Ankara: ATAM. • Başkaya, F. (2015). Azgelişmişliğin Sürekliliği. İstanbul: Öteki Yayınevi.• Blaut, J. M. (2012). Sömürgeciliğin Dünya Modeli, Coğrafi Yayılmacılık ve Avrupa-merkezci Tarih, Çev: Serbun Behçet, İstanbul: Dergâh Yayınları.• Çetinkaya, Y. D. (2014). Ortadoğu: Direniş, Devrim, Emperyalizm. İstanbul: İletişim Yayınları.• Foster, J. B. (2006). Emperyalizmin Yeniden Keşfi. Çev: Çiğdem Çidamlı, İstanbul: Kalkedon Yayınları.• Hanioğlu, Ş. (2017). “Arkamızdan vuran Araplar” söylemi neden değişmiyor?” Sabah Gazetesi, 31 Aralık.• Hentch, T. (1996). Hayali Doğu. Çev: Aysel Bora, İstanbul: Metis Yayınları.• Hiatt, S. (2009). Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 3. Çev: Cihat Taşçıoğlu, Ankara: Aprıl Yayıncılık.• Ildırar, M. (2004). Bölgesel Kalkınma ve Gelişme Stratejileri. Ankara: Nobel Yayınları.• John Perkins, J. (2011). Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları. Çev: Murat Kayı, Ankara: Aprıl Yayınları. • Kurmuş, O.(2007). Emperyalizmin Türkiye’ye Girişi. İstanbul: Yordam Kitap.• Michael G. Roskin, M. G. (2011). Çağdaş Devlet Sistemleri. Çev: Bahattin Seçilmişoğlu, Ankara: Adres Yayınları.• Münkler, H. (2009). İmparatorluklar, Eski Roma’dan ABD’ye Dünya Egemenliğinin Mantığı. Çev:.Zehra Aksu Yılmazer, İstanbul: İletişim Yayınları.• Öztürk, F. (2006). Dünya Ekonomisinden Seçme Konular, “Büyüme-Gelişme-Kalkınma Ekseninde Az Gelişmişlik Olgusu: Gelişmiş Ülkeler Nasıl Kalkındı?”. Ankara: Seçkin Yayınları.• Pamuk, Ş. (2008). Osmanlıdan Cumhuriyete Küreselleşme, İktisat Politikaları ve Büyüme. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.• Said, E. (1998). Oryantalizm. Çev: Nezih Uzel, İstanbul: İrfan Yayınları.• Saray, M. (2006). Türk-İran İlişkileri, Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.• Sarıkaya, Y. (2012). Geçmişten Günümüze İran: Tarih, Siyaset, Toplum ve Kültür Türk Akademisi Dış Politika Araştırmaları Merkezi Rapor No. 2 / Kasım.• Sim, S. (2000). Derrida ve Tarihin Sonu. Çev: Everest Yayınları, İstanbul.• Süphandağı, İ. (2018a). Batı İle İslam Arasında Oryantalizm. Ankara: Maarif Yayınları.• Süphandağı, İ. (2018b). Dil, Şiir, Hakikat, Doğu-Batı Arasında İslami Dil Arayışı. İstanbul: İz Yayıncılık.• Tırman, J. (2007). Dünyayı Sömüren Amerika. Çev: Füsun Doruker İstanbul: Altın Kitaplar Yayınları.• Walberg, E. (2014). Postmodern Emperyalizm, Jeopolitik ve Büyük Oyunlar. Çev: Nurdan Sosyal, İstanbul: Say Yayınları.• Yayla, A. (2014). Karşılaştırmalı Siyasal Sistemler. İstanbul: Adres Yayınları.
Primary Language tr
Journal Section Araştırma Makaleleri
Authors

Orcid: 0000-0003-0112-8034
Author: Ahmet İŞLER (Primary Author)
Institution: MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-0112-8033
Author: Ali Rıza SAVAŞ
Institution: BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: December 21, 2018

Bibtex @review { bitlissos485287, journal = {Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2147-5962}, eissn = {2147-5598}, address = {Bitlis Eren University}, year = {2018}, volume = {7}, pages = {757 - 772}, doi = {}, title = {20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış}, key = {cite}, author = {İŞLER, Ahmet and SAVAŞ, Ali Rıza} }
APA İŞLER, A , SAVAŞ, A . (2018). 20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (2), 757-772. Retrieved from http://dergipark.org.tr/bitlissos/issue/41200/485287
MLA İŞLER, A , SAVAŞ, A . "20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2018): 757-772 <http://dergipark.org.tr/bitlissos/issue/41200/485287>
Chicago İŞLER, A , SAVAŞ, A . "20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2018): 757-772
RIS TY - JOUR T1 - 20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış AU - Ahmet İŞLER , Ali Rıza SAVAŞ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 757 EP - 772 VL - 7 IS - 2 SN - 2147-5962-2147-5598 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış %A Ahmet İŞLER , Ali Rıza SAVAŞ %T 20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış %D 2018 %J Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2147-5962-2147-5598 %V 7 %N 2 %R %U
ISNAD İŞLER, Ahmet , SAVAŞ, Ali Rıza . "20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 / 2 (December 2018): 757-772.
AMA İŞLER A , SAVAŞ A . 20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018; 7(2): 757-772.
Vancouver İŞLER A , SAVAŞ A . 20. YY. Uluslararası Güç Odağında Ortadoğu ve Batı Ülkelerinin Gelişmişliğine Tarihsel Bir Bakış. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018; 7(2): 772-757.