Year 2018, Volume 12, Issue 1-2, Pages 112 - 124 2018-12-28

Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator
Edebiyat Türleri Karşı Karşıya: Roman-Mesnevî ve Anlatıcının Konumu

Gülşen Çulhaoğlu Pirencek [1]

13 58

This article aims to focus on the problem of whether masnavi, one of the most significant narrative forms in Ottoman poetry, and novel, as a narrative form that became popular in Ottoman literature through the Westernization period, are interrelated. In masnavi, the lack of rhyme relations between beyits and a limit for the number of beyits provide poets with the opportunity to extend the subject they write on, and in this way, masnavi became one of the favourite narrative forms in Ottoman poetry. In spite of the fact that there are many masnavi types such as religious, sufistic, humorous, moral, didactive, epic etc., romantic masnavis - since they include elements like characters, episode, time and space - are more comparable with the novel genre which includes the same elements. In this regard, this study will focus on romantic masnavis, on the basis of Şeyhî’s Hüsrev ü Şîrîn, the main theme of which is a love affair. Despite being invented and progressed in different societies, contexts and having different structural features, this study will include the ideas on the comparable relations between these two genres. The genres, masnavi and novel, converge on in terms of plot, basic and additional texts, and, in this sense, differing narrators. In this context, a comparison in terms of the “narrator” provides the masnavi genre to be rendered within new viewpoints.

Bu çalışma, Osmanlı şiirinde en çok kullanılan anlatı türlerinden biri olan “mesnevî”nin Batılılaşma çabaları ile birlikte edebiyatımıza giren “roman” türü ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceği konusuna odaklanmayı amaçlamaktadır. Mesnevî türünde beyitler arasında kafiye bağlantısı bulunmaması ve beyit sayısının sınırlı olmaması, şairlerin işledikleri konuyu istedikleri kadar genişletmelerine imkân sağlamış ve böylece mesnevî, Osmanlı şiirinde en çok kullanılan nazım şekillerinden biri olmuştur. Her ne kadar mesnevî türü; dinî, tasavvufî, mizahî, ahlakî ve öğretici, savaş ve kahramanlık gibi geniş bir yelpazeye yayılsa da kişiler, olaylar, zaman, mekân gibi öğeleri de içermesi açısından aşk konulu mesnevîler, hemen hemen aynı öğelere sahip olan roman türüyle kıyaslama yapmaya daha müsait görünmektedir. Bu bağlamda, ana izleği aşk olarak kabul edilen Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn mesnevîsi örnekleminde aşk konulu mesnevîlere odaklanılacaktır. Bu çerçevede yürütülecek olan çalışmada, her ne kadar farklı toplumlarda, farklı bağlamlarda ve farklı yapısal özelliklerle ortaya çıkıp gelişse de aynı zamanda ortak özelliklere de sahip olan bu iki yazınsal türün karşılaştırılabilir olup olmadığına ilişkin görüşlere de yer verilecektir. Çok katmanlı olay örgüsü, temel metin ve eklenti metinlerin varlığı ve bu doğrultuda farklılaşan anlatıcılar sayesinde roman ve mesnevi türleri birbirine yaklaşmaktadır. Bu bağlamda, “anlatıcı” açısından yapılacak bir karşılaştırma, mesnevî türünün yorumlanmasında yeni olanakların ortaya çıkmasını sağlayacaktır.
  • Bakhtin, Mikhail. “Epik ve Roman.” Karnavaldan Romana. Ayrıntı Yayınları, 2001. Boratav, Pertev Naili. Folklor ve Edebiyat I. Adam Yayınları, 1982. Demir, Yavuz. İlk Dönem Hikâyelerinde Anlatıcılar Tipolojisi. Akçağ Yayınları, 1995. Dilçin, Cem. Örneklerle Türk Şiir Bilgisi. Türk Dil Kurumu Yayınları, 1992. Forster, E. M. Roman Sanatı. Adam Yayınları, 1982. Özön, Mustafa Nihat. Türkçede Roman. İletişim Yayınları, 1985. Timurtaş, Faruk Kadri. Şeyhî ve Hüsrev ü Şîrîn’i (İnceleme-Metin). İstanbul Üniversitesi Yayınları, 1980. Ünver, İsmail. “Mesnevî.” Türk Dili Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), no: 415-416-417, 1986. 430-563.
Primary Language en
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-0274-3276
Author: Gülşen Çulhaoğlu Pirencek (Primary Author)
Institution: ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @research article { cankujhss508049, journal = {Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences}, issn = {1309-6761}, address = {Cankaya University}, year = {2018}, volume = {12}, pages = {112 - 124}, doi = {}, title = {Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator}, key = {cite}, author = {Çulhaoğlu Pirencek, Gülşen} }
APA Çulhaoğlu Pirencek, G . (2018). Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator. Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences, 12 (1-2), 112-124. Retrieved from http://dergipark.org.tr/cankujhss/issue/42210/508049
MLA Çulhaoğlu Pirencek, G . "Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator". Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences 12 (2018): 112-124 <http://dergipark.org.tr/cankujhss/issue/42210/508049>
Chicago Çulhaoğlu Pirencek, G . "Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator". Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences 12 (2018): 112-124
RIS TY - JOUR T1 - Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator AU - Gülşen Çulhaoğlu Pirencek Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 112 EP - 124 VL - 12 IS - 1-2 SN - 1309-6761- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator %A Gülşen Çulhaoğlu Pirencek %T Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator %D 2018 %J Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences %P 1309-6761- %V 12 %N 1-2 %R %U
ISNAD Çulhaoğlu Pirencek, Gülşen . "Literary Genres vis-à-vis: Novel-Masnavi and the Position of the Narrator". Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences 12 / 1-2 (December 2018): 112-124.