TR
EN
Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası: 2018-2024 Avrupa Komisyonu Tekliflerinde Demokrasinin Yeri
Öz
Yapay zekânın gelişmeye başlaması ile birlikte farklı alanlarda kullanımı, yapay zekâ ya yönelik tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Özellikle insanları gerçekçi derecede taklit edebilme yeteneği ile birlikte, yapay zekâ eğlence aracı olmaktan öteye geçmiştir. Bir taraftan ulusal siyaset diğer taraftan uluslararası siyasette kullanımı yapay zekânın kaos yaratabilme potansiyelini de ortaya çıkarmıştır. Yapay zekâya yönelik olarak bu durumun ortaya çıkarılması ve bu konu üzerine çalışmalar yapması Avrupa Birliği’ni (AB) bu konuda lider konuma getirmiştir. AB Yapay Zekâ Yasası için 2018 yılından bu yana çalışmalar yürütmüş ve bu çalışmaları öncelikle AB vatandaşlarının yararına kullanılacak şekilde yapay zekânın gelişmesini desteklemiştir. Fakat yapay zekânın “insan haklarına” verdiği tehditler sebebi ile var olan yapay zekâ uygulamalarının kötü niyetli kullanımını engellemek ve gelişecek olan yapay zekâ uygulamalarının “insan haklarına” zarar vermesini önlemek adına AB Yapay Zekâ Yasası ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, 2018-2024 yılları arasında yasa ile ilgili Avrupa Komisyonu’nun Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyinden gelen geri bildirimler üzerine oluşturduğu teklifler incelenmiştir. Bu incelemede Hammersley ve Atkinson'un (2007) etnografik belge inceleme yaklaşımından faydalanılmıştır. Bu teklifler “demokrasi”, “seçimler”, “etik” anahtar kavramları taratılarak incelenmeye alınmıştır. Bu sayede AB’nin yasa oluşturma sürecinde yapay zekâ ve demokrasi ilişkisini nasıl yorumladığı açıklanmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
References
- “Big Data And Election Prediction: Analysing Online Information Seeking During The European Parliament elections” Erişim adresi: https://www.oii.ox.ac.uk/research/projects/big-data-and-election-prediction/#about
- Adam, Michael and Hocquard, Clotilde, “Artificial İntelligence, Democracy And Elections”, European Parliamentary Research Service, 2023, Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/regdata/etudes/brıe/2023/751478/eprs_brı(2023)751478_en.pdf
- Arklan, Ümit, “Sosyal Medyanın Siyasal Amaçlı Kullanımı: Ağ Kuşağının Kullanım Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma”, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4/2, 2016, 618-657.
- Attard-Frost, B., De los Ríos, A. & Walters, D.R. The Ethics of AI Business Practices: A Review of 47 AI Ethics Guidelines”. AI Ethics 3, 2023, 389–406, https://doi.org/10.1007/s43681-022-00156-6
- Avrupa Konseyi, 2017. Erişim Adresi: http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14-2017-INIT/en/pdf
- Avrupa Parlamentosu, “Artificial İntelligence, Democracy And Elections”. 2023, Erişim Adresi: https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI(2023)751478
- Avrupa Parlamentosu, “EU Guidelines On Ethics İn Artificial İntelligence: Context And İmplementation”. 2019, Erişim Adresi: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/640163/EPRS_BRI(2019)640163_EN.pdf
- Becker, Ted, “Teledemocracy”. Encyclopedia Of Digital Government, Editors Ari-Veikko Anttiroiko, Matti Malkia, 2007,1519-1523.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Political Science (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
March 12, 2025
Publication Date
June 2, 2025
Submission Date
May 12, 2024
Acceptance Date
November 16, 2024
Published in Issue
Year 2025 Volume: 24 Number: 1