Research Article

Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası: 2018-2024 Avrupa Komisyonu Tekliflerinde Demokrasinin Yeri

Volume: 24 Number: 1 June 2, 2025
TR EN

Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası: 2018-2024 Avrupa Komisyonu Tekliflerinde Demokrasinin Yeri

Öz

Yapay zekânın gelişmeye başlaması ile birlikte farklı alanlarda kullanımı, yapay zekâ ya yönelik tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Özellikle insanları gerçekçi derecede taklit edebilme yeteneği ile birlikte, yapay zekâ eğlence aracı olmaktan öteye geçmiştir. Bir taraftan ulusal siyaset diğer taraftan uluslararası siyasette kullanımı yapay zekânın kaos yaratabilme potansiyelini de ortaya çıkarmıştır. Yapay zekâya yönelik olarak bu durumun ortaya çıkarılması ve bu konu üzerine çalışmalar yapması Avrupa Birliği’ni (AB) bu konuda lider konuma getirmiştir. AB Yapay Zekâ Yasası için 2018 yılından bu yana çalışmalar yürütmüş ve bu çalışmaları öncelikle AB vatandaşlarının yararına kullanılacak şekilde yapay zekânın gelişmesini desteklemiştir. Fakat yapay zekânın “insan haklarına” verdiği tehditler sebebi ile var olan yapay zekâ uygulamalarının kötü niyetli kullanımını engellemek ve gelişecek olan yapay zekâ uygulamalarının “insan haklarına” zarar vermesini önlemek adına AB Yapay Zekâ Yasası ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, 2018-2024 yılları arasında yasa ile ilgili Avrupa Komisyonu’nun Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyinden gelen geri bildirimler üzerine oluşturduğu teklifler incelenmiştir. Bu incelemede Hammersley ve Atkinson'un (2007) etnografik belge inceleme yaklaşımından faydalanılmıştır. Bu teklifler “demokrasi”, “seçimler”, “etik” anahtar kavramları taratılarak incelenmeye alınmıştır. Bu sayede AB’nin yasa oluşturma sürecinde yapay zekâ ve demokrasi ilişkisini nasıl yorumladığı açıklanmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. “Big Data And Election Prediction: Analysing Online Information Seeking During The European Parliament elections” Erişim adresi: https://www.oii.ox.ac.uk/research/projects/big-data-and-election-prediction/#about
  2. Adam, Michael and Hocquard, Clotilde, “Artificial İntelligence, Democracy And Elections”, European Parliamentary Research Service, 2023, Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/regdata/etudes/brıe/2023/751478/eprs_brı(2023)751478_en.pdf
  3. Arklan, Ümit, “Sosyal Medyanın Siyasal Amaçlı Kullanımı: Ağ Kuşağının Kullanım Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma”, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4/2, 2016, 618-657.
  4. Attard-Frost, B., De los Ríos, A. & Walters, D.R. The Ethics of AI Business Practices: A Review of 47 AI Ethics Guidelines”. AI Ethics 3, 2023, 389–406, https://doi.org/10.1007/s43681-022-00156-6
  5. Avrupa Konseyi, 2017. Erişim Adresi: http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14-2017-INIT/en/pdf
  6. Avrupa Parlamentosu, “Artificial İntelligence, Democracy And Elections”. 2023, Erişim Adresi: https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI(2023)751478
  7. Avrupa Parlamentosu, “EU Guidelines On Ethics İn Artificial İntelligence: Context And İmplementation”. 2019, Erişim Adresi: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/640163/EPRS_BRI(2019)640163_EN.pdf
  8. Becker, Ted, “Teledemocracy”. Encyclopedia Of Digital Government, Editors Ari-Veikko Anttiroiko, Matti Malkia, 2007,1519-1523.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Science (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 12, 2025

Publication Date

June 2, 2025

Submission Date

May 12, 2024

Acceptance Date

November 16, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 24 Number: 1

APA
Yolcu, T., & Gülbahar, Y. (2025). Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası: 2018-2024 Avrupa Komisyonu Tekliflerinde Demokrasinin Yeri. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 24(1), 195-231. https://doi.org/10.32450/aacd.1482706
download?token=eyJ1aWQiOjI1NDU3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiQ0NfQlktTkMtTkQuc3ZnLnBuZyIsInBhdGgiOiJkZjU5L2EyNWQvNzU4MC82OWJiZWI4MjhjYWUzMi4zNDkxMTUxMi5wbmciLCJleHAiOjE3NzM5MjY4MDIsIm5vbmNlIjoiMDEwZTk5NjgyMmNmNTZlODQ0ZjYwODJhMTcxMTYzNDgifQ.ePx0-ZNhBjidX-LT8gYjWJzKoegJg3_MJrefrBsVjC4


 

 

Ankara Review of European Studies (ARES) is licenced under the Creative Commons License of CC BY-NC-ND license.