Research Article

Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış

Volume: 24 Number: 2 December 5, 2025
EN TR

Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış

Abstract

Son yıllarda dünya genelinde engelli istihdam politikaları büyük bir önem kazanmıştır. İstihdam, engelli bireylerin topluma entegrasyonunun sağlanması için değerli bir fırsattır, ancak engelli bireyler her alanda olduğu gibi istihdam alanında da önemli engellerle karşılaşmakta, önyargılar, dışlanma ve ayrımcılığa maruz kalmaktadırlar. Bu noktada dezavantajlı gruplara ilişkin sorun alanlarında iyileştirmeler yapılması amacıyla uygulanması yönüyle sosyal politikaların önemi yadsınamaz. Engelli istihdamına yönelik en yaygın uygulama ise kota sistemidir. Bu anlamda dünyadaki başarılı örneklerin incelenmesi, Türkiye için benzer uygulamaların geliştirilebilmesi için önem taşımaktadır. Avrupa Birliği’nde (AB) engelli bireylerin topluma katılımı ve istihdamı yönünde dikkate değer uygulamaların ve ortak çalışmaların bulunması, engelli istihdam politikalarının değerlendirilmesi ve politika önerileri üretilmesi açısından AB ülkelerinin mercek altına alınmasını gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı Avrupa Birliği üye ülkelerinin kota uygulaması pratiklerini incelemek ve kota uygulamasının bu ülkelerdeki durumunun tartışılması yolu ile politika önerileri sunmaktır. Kota uygulaması tüm ülkeler için geçerli standart özelliklere sahip bir uygulama önerisi olmaktan çok, ülkeye özgü bir planlama dahilinde kullanılması düşünülebilecek bir sistem önerisi olarak değerlendirilebilir. Engelli istihdamının hem nicelik hem de nitelik açısından artırılması için kota uygulamasının ayrımcılık karşıtı tamamlayıcı politikalarla desteklenmesi, ayrıca eğitim ve rehabilitasyon programlarından sıklıkla yararlanılması faydalı olacaktır.

Keywords

References

  1. Agovino, Massimiliano, and Rapposelli, Agnese, "Regional performance trends in providing employment for persons with disabilities: Evidence from Italy." Social Indicators Research 130 (2017): 593-615. https://doi.org/10.1007/s11205-015-1186-0
  2. Agovino, Massimiliano, Marchesano, Katia, ve Garofalo, Antonio, “Policies based on mandatory employment quotas for disabled workers: the case of Italy.” Modern Italy, no 24 (2019): 295-315. https://doi.org/10.1017/mit.2019.14
  3. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni. Erişim Tarihi Mart 12, 2024, https://aile.gov.tr/media/135432/eyhgm_istatistik_bulteni_nisan_23.pdf
  4. Albayrak, Elvan Tümerkan, ve Mehmet Birinci, "Sosyal devlet modelleri: sosyal demokrat model, İsveç-Norveç Örneği." Sosyal Çalışma Dergisi, no 1 (2017): 64-100. https://dergipark.org.tr/en/pub/scd/issue/29973/323073
  5. Altinay, Fahriye, Altinay, Zehra, Özkum, Dudu, Demirok, Mukaddes S., Burgul, Nazım, Akdağ, Şahin, ... ve Kanbul, Sezer, “A Comprehensive Look into Monitoring Disability Rights: A Case of Northern part of Cyprus by Disability Rights Monitoring Committee at Near East University.” Nafath, no 8 (2023): 1-10. https://nafath.mada.org.qa/nafath-article/mcn2302/
  6. Anghelescu, Aurelian, Constantin, Adina, Andone, Ioana, Anghelescu, Lucia A. M., Mihai, Bușcă, ve Onose, Gelu, “Employment of people with disabilities in Romania.” International Archives of Medicine, no 9 (2016): 1-9. https://doi.org/10.3823/2236
  7. Atanasova, Irina, Krastev, Vladislav, Parvanov, Petar, ve Todorov, Ivan, “European Union Legislation for encouraging the Social Entrepreneurship for people with disabilities.” Economics & Law, no 2 (2019): 59-69. https://el.swu.bg/wp-content/uploads/2020/01/EUROPEAN-UNION-LEGISLATION-FOR-ENCOURAGING-THE-SOCIAL-ENTREPRENEURSHIP-FOR-PEOPLE-WITH-DISABILITIES.pdf
  8. Atanasova, Angelina, “Narrowing the employment gap for people with disabilities.” Erişim Tarihi Mayıs 20, 2024, https://www.etui.org/sites/default/files/2023- 11/Narrowing%20the%20employment%20gap%20for%20people%20with%20disabilities-The%20need%20for%20effective%20policy%20implementation_2023.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

European Studies

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 16, 2025

Publication Date

December 5, 2025

Submission Date

August 27, 2024

Acceptance Date

December 24, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 24 Number: 2

APA
Korkmaz, B. C., & Aybars, A. İ. (2025). Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 24(2), 337-374. https://doi.org/10.32450/aacd.1539624
AMA
1.Korkmaz BC, Aybars Aİ. Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış. ARES. 2025;24(2):337-374. doi:10.32450/aacd.1539624
Chicago
Korkmaz, Burak Can, and Ayşe İdil Aybars. 2025. “Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 24 (2): 337-74. https://doi.org/10.32450/aacd.1539624.
EndNote
Korkmaz BC, Aybars Aİ (December 1, 2025) Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 24 2 337–374.
IEEE
[1]B. C. Korkmaz and A. İ. Aybars, “Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış”, ARES, vol. 24, no. 2, pp. 337–374, Dec. 2025, doi: 10.32450/aacd.1539624.
ISNAD
Korkmaz, Burak Can - Aybars, Ayşe İdil. “Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 24/2 (December 1, 2025): 337-374. https://doi.org/10.32450/aacd.1539624.
JAMA
1.Korkmaz BC, Aybars Aİ. Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış. ARES. 2025;24:337–374.
MLA
Korkmaz, Burak Can, and Ayşe İdil Aybars. “Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, vol. 24, no. 2, Dec. 2025, pp. 337-74, doi:10.32450/aacd.1539624.
Vancouver
1.Burak Can Korkmaz, Ayşe İdil Aybars. Engelli İstihdamında Kota Uygulaması: Avrupa Birliği Ülkelerine Güncel Bir Bakış. ARES. 2025 Dec. 1;24(2):337-74. doi:10.32450/aacd.1539624
download?token=eyJ1aWQiOjI1NDU3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiQ0NfQlktTkMtTkQuc3ZnLnBuZyIsInBhdGgiOiJkZjU5L2EyNWQvNzU4MC82OWJiZWI4MjhjYWUzMi4zNDkxMTUxMi5wbmciLCJleHAiOjE3NzM5MjY4MDIsIm5vbmNlIjoiMDEwZTk5NjgyMmNmNTZlODQ0ZjYwODJhMTcxMTYzNDgifQ.ePx0-ZNhBjidX-LT8gYjWJzKoegJg3_MJrefrBsVjC4


 

 

Ankara Review of European Studies (ARES) is licenced under the Creative Commons License of CC BY-NC-ND license.