Demografik Bir İnkılap: Cumhuriyet Döneminde Doğum ve Çocuk Bakımevleri (1925-1940)
Abstract
Cumhuriyet’in ilanı ile başlayan modernleşme sürecinde sağlık alanında önemli reformlar gerçekleştirilmiştir. Cumhuriyet idaresi, Millî Mücadele sırasında ve sonrasında azalan nüfusun yerine ikame edeceği genç nesilleri sağlıklı ve güçlü kılmak istemiştir. Bu sebeple İdarenin askeri, siyasi, ekonomik ve toplumsal gücü oluşturmak amacıyla girişilen reformlar arasında doğum ve çocuk bakım evlerinin kurulması da yer almıştır. Kadın ve çocuk sağlığının korunması amacıyla kurulan ve belediyeler ve devlet iş birliğiyle Türkiye geneline yaygınlaştırılmaya çalışılan doğum ve çocuk bakım evleri, doğum öncesi ve sonrası ücretsiz muayene ve tedavi hizmetleri vermek, doğum sonrasında ise anne ve çocuğun bakım ve beslenme gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuştur. Ayrıca, doğum sonrası çocuk bakımı konusunda annelere eğitim desteği de sağlamıştır. Herhangi bir ayrım yapmaksızın kuruma başvuran tüm kadınlara ücretsiz hizmet vererek devletin sosyal kimliğini de şekillendiren bu kurumlar, toplumun genel refahını sağlamayı hedeflemesi açısından önem taşımışlardır. “Demografik Bir İnkılap: Cumhuriyet Döneminde Doğum ve Çocuk Bakım Evleri (1925-1938)” başlıklı bu çalışma, doğum ve çocuk bakım evlerinin kurulması ve gelişimi üzerine odaklanmakta, doğum ve çocuk bakım evlerinin toplum sağlığına katkılarını incelemektedir. Çalışmada, bu tesislerin sayısal verileri ve hizmet kapasiteleri incelenerek, sağlık hizmetlerinin yaygınlaşmasının toplumsal etkileri değerlendirilmiştir. Veriler, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran bu kurumların toplumsal ihtiyaçları azami düzeyde karşıladığı fikrini desteklemektedir. Sağlık alanında gerçekleştirilen reformlar kapsamında, bu kurumların var edilmesinin, azalan nüfus probleminin giderilmesi çabalarının önemli bir boyutunu oluşturduğu düşünülmektedir. Çalışmada, doğum ve çocuk bakım evlerinin kadrosunun çeşitli kurs ve seminerler ile yetiştirilen sağlık personeli ile oluşturulması çabaları ile bu kurumların sunduğu hizmetlerin kadınların sağlık koşullarını iyileştirerek toplumun genel refah düzeyine katkı sağladığına da vurgu yapılmıştır.
Keywords
A Demographic Revolution: Maternity and Childcare Homes in the Early Republic Period (1925-1940)
Abstract
During the modernization process that started with the proclamation of the Republic, important reforms were carried out in the field of healthcare. The establishment of maternity and child care houses was among the health reforms undertaken in order to make the young generations healthy and strong, which would replace the decreasing population during and after the War of Independence, and thus to provide military, political, economic and social power. Maternity and child care houses, which were established to protect women and children’s health and were trying to be spread throughout Türkiye with the cooperation of municipalities and the state, were established to provide free pre- and post-natal examination and treatment services, and to meet the basic needs of the mother and child such as care and nutrition after birth. It also provided educational support to mothers on postpartum child care. These institutions, which shape the social identity of the state by providing free services to all women who apply to the institution without any discrimination, have been important in terms of aiming to ensure the general welfare of the society. This study titled “A Demographic Revolution: Maternity and Child Care Homes in the Republic Period (1925-1938)” focuses on the establishment and development of birth and child care homes and examines the contributions of birth and child care homes to public health. In the study, the social effects of the expansion of health services were evaluated by examining the numerical data and service capacities of these facilities. The data support the idea that these institutions, which facilitate access to health services, meet social needs to the maximum extent. Within the scope of the reforms carried out in the field of health, it is thought that the creation of these institutions constitutes an important dimension of the efforts to solve the problem of decreasing population. In this study, it is also emphasized that the efforts were made to provide staff for the maternity and childcare homes with healthcare personnel trained through various courses and seminars, and that the services provided by these institutions contributed to the general welfare of the society by improving the health conditions of women.
Keywords
