Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar

Mustafa Budak

Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar

Abstract

20 Kasım 1922'de başlayan Lozan Konferansı ya da resmî adıyla "Yakın Şark İşleri Hakkında Lozan Konferansı" *1 sonunda imzalanan barış antlaşması, sadece yeni Türk devletinin AvrupalI devletler tarafından resmen ve hukuken tanınmasını sağlamakla kalmamış; altı yüzyıllık Osmanlı Devleti'nin tasfiyesini de gerçekleştirmişti.2 Oysa Lozan'a giden T.B.M.M. heyeti son derece iddialı bir talimat3 çerçevesinde barış görüşmelerine başlamıştı. Ancak, İngiltere adına konferansa katılan Lord Curzon'un "mütekebbir" tavrı ve özellikle toprak meselelerinde İtilâf devletlerinin "ya hep ya hiç" mantığıyla hareket etmeleri, İsmet Paşa başkanlığındaki Türk heyetini ihtilaflı toprak konularında -Adalar, Musul ve Suriye sınırı- kazanılmış hakları kaybetmemek endişesiyle müzakere etmekten alıkoymuştu. Artık, Lozan'daki Türk heyeti için önemli olan ihtilaflı toprak meselelerini daha sonraki bir döneme bırakarak nihaî barışı sağlamak düşüncesiydi.

Keywords

References

Birsel, Cemil, Lozan, II, İstanbul 1933, s. 18.
İnan, Arı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 1923 Eskişehir-İzmit Konuşmaları, TTK yayınları, Ankara 1982, s. 42.
Lozan Barış Konferansı, Tutanaklar-Belgeler, Cilt I, Kitap I (Çev. Seha L. Meray), A. Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara 1958.
Aydemir, Şevket Süreyya, ikinci Adam ismet İnönü, 1884-1938, Cilt: I, Remzi Kitabevi, İstanbul 1966.
Bıyıklıoğlu, Tevfik, Trakya'da Millî Mücadele, II, 2. baskı, TTK Yayını, Ankara 1987.
Budak, Mustafa, "T.B.M.M. Gizli Celse Zabıtlarına Göre Lozan Konferansı ve İskenderun Sancağı", İlmî Araştırmalar, Sayı 2, İstanbul 1966.
T.B.M.M., Gizli Celse Zabıtları, II, Ankara 1985.
"Fransa'dan gelen Dostluk Sesleri", Hakimiyet-i Milliye, nr. 361, 24 Teşrin-i sani 1337 (1921).

Sonyel, Salahi R., Türk Kurtuluş Savaşı ve Dış Politika, II, TTK Yayını, Ankara 1976.
Türkiye Dış Politikasında 50. Yıl Kurtuluş Savaşımız (1919-1922), Dışişleri Bakanlığı Araştırma ve Siyaset Planlama Müdürlüğü 50. Yıldönümü Yayınları, Ankara 1973.
Yavuz, Bige, Kurtuluş Savaşı Döneminde Türk-Fransız İlişkileri, Fransız Arşiv Belgeleri Açısından (1919-1922), TTK Yayını, Ankara 1994.
Atatürk, Kemal, Nutuk, II, 15. baskı, MEB Yayını, Ankara 1987.
Tengirşek, Yusuf Kemal, Vatan Hizmetinde, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1981.
Öztoprak, İzzet, "Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey'in istifası Meselesi", X. Türk Tarih Kongresi Bildirileri, VI, Ankara 1994.
Şimşir, Bilâl, İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919-1938), III, TTK Yayını, Ankara 1979.
Türk İstiklâl Harbi, (TİH) II/4, Genelkurmay Başkanlığı Yayını, Ankara 1974.
Atatürk'ün Tamim, Telgraf ve Beyânnameleri, IV, Ankara 1964.
Akyüz, Yahya, Türk Kurtuluş Savaşı ve Fransız Kamuoyu, 1919-1922, TTK Yayını, Ankara 1988.
Jaeschke, Gotthard, Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi, Mondros'tan Mudanya'ya Kadar (30 Ekim 1918 -11 Ekim 1922), 2. baskı, TTK Yayını, Ankara 1989.
Soysal, İsmail, Tarihçeleri ve Açıklamaları ile Birlikte Türkiye'nin Siyasa! Anıtlaşmaları, I, (1920-1945), 2. baskı, TTK Yayını, Ankara 1989.
Türkgeldi, Ali, Mondros ve Mudanya Mütarekelerinin Tarihi, Ankara 1948.
Bayur, Yusuf Hikmet, Türk inkılâbı Tarihi, IIV2, 3. baskı, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1991.
20 Ocak 1921 Anayasası, 2. madde, Kanun no: 85.
Düstur, II, Tertib, Cilt: 1, İstanbul 1929.
Atatürk, Mustafa Kemal, "Nutuk" 1, s. 420-421.
Tunaya, Tarık Zafer, "Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetinin Kuruluşu ve Siyasî Karakteri", İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, XXIII/3-4, İstanbul 1957.
Güneş, İhsan, Birinci Büyük Millet Meclisi'nin Düşünsel Yapısı (1920-1923), Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir 1985.
Özbudun, Ergun, "TBMM Hükümetinin Hukukî Niteliği", Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 1/2, Mart 1985, s. 475-503.
TBMM Zabıt Ceridesi, XI, TBMM Matbaası, Ankara 1958, s. 332-333.
Arslan, Ali, "Birinci Dünya Savaşı Sonunda Batum'un Statüsü", Tarih Boyunca Balkanlardan Kafkasiara Türk Dünyası Semineri (29-31 Mayıs 1995), Bildiriler, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Araştırma Merkezi, İstanbul 1996.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mustafa Budak This is me
Türkiye

Publication Date

July 1, 1997

Submission Date

January 1, 1997

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 1997 Volume: 8 Number: 38

IZ

https://izlik.org/JA64LC92HH

Cite

RIS / Bibtex

APA

Budak, M. (1997). Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 8(38), 397-425. https://izlik.org/JA64LC92HH

AMA

1.Budak M. Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi. 1997;8(38):397-425. https://izlik.org/JA64LC92HH

Chicago

Budak, Mustafa. 1997. “Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 8 (38): 397-425. https://izlik.org/JA64LC92HH.

EndNote

Budak M (July 1, 1997) Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 8 38 397–425.

IEEE

[1]M. Budak, “Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, vol. 8, no. 38, pp. 397–425, July 1997, [Online]. Available: https://izlik.org/JA64LC92HH

ISNAD

Budak, Mustafa. “Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 8/38 (July 1, 1997): 397-425. https://izlik.org/JA64LC92HH.

JAMA

1.Budak M. Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi. 1997;8:397–425.

MLA

Budak, Mustafa. “Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, vol. 8, no. 38, July 1997, pp. 397-25, https://izlik.org/JA64LC92HH.

Vancouver

1.Mustafa Budak. Ankara İtilafnamesi Sürecinde Suriye Sınırı Üzerindeki Tartışmalar. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi [Internet]. 1997 Jul. 1;8(38):397-425. Available from: https://izlik.org/JA64LC92HH