SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN ORTAOKUL SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ (KARABÜK ÖRNEĞİ)

Gökhan Berat; Ahmet Sait Candan

doi:10.32953/abad.1161696

SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN ORTAOKUL SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ (KARABÜK ÖRNEĞİ)

Öz

Öğrencilerin ilgi alanları, mizaç tipleri ve zihinsel gelişimlerinin farklı olduğu bir eğitim/öğretim ortamında öğretmen ve öğrencilerin en çok kullandıkları araçların başında ders kitapları gelmektedir. Günümüzde öğrencilerin, genelde tüm derslerde, özelde ise sosyal bilgiler dersinde aynı hazırbulunuşluk düzeyinde olmalarını beklemek büyük bir yanılgıdır. Bu bağlamda, diğer ders araç-gereçlerinin yoksunluğu ve eksikliğine rağmen, özellikle ders kitaplarının nitelikli fiziksel, eğitsel, görsel ve dil-anlatım özelliklerine sahip olmaları gerekmektedir. Bu araştırmada Ortaokul 5, 6 ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları öğretmen görüşleri doğrultusunda fiziksel, eğitsel, görsel ve dil-anlatım özellikleri açısından değerlendirilmiştir. Araştırmanın amacı İlköğretimde okutulmakta olan Sosyal Bilgiler ders kitaplarını fiziksel tasarım, eğitsel tasarım/içerik, dil/anlatım ve imla özellikleri ile ölçme ve değerlendirme bağlamında incelemek ve alanyazına bu konuda katkı sağlamaktır. Araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Karabük il merkezinde ve Safranbolu ilçe merkezinde görev yapan 39 sosyal bilgiler öğretmenleri ile yapılmıştır. Bu kapsamda araştırma betimsel nitelikli tarama modelinde yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden alan taraması “survey” yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, İlköğretim Sosyal Bilgiler ders kitaplarının bazı yönlerden yeterli olduğu; fakat öğrencilerin özellikle bilişsel gelişim düzeylerine uygunluk açısından önemli eksikliklerinin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akbaba, B. (2013). Konu Alanı Ders Kitabı İnceleme Kılavuzu Sosyal Bilgiler. Pegem A.
Aktekin, S. & Baki Pala, Ç. (2013). 6. ve 7. Sınıf sosyal bilgiler dersi öğrenci çalışma kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 265-286.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem A.
Demir, B. (2020). Evaluation of social studies teaching textbooks. International Journal of Learning and Teaching (IJLT), 12(1), 17-29.
Demir, Y. & Atasoy, E. (2018). 5. Sınıf sosyal bilgiler ders Kitabının (2017) değerlendirilmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 753-780.
Ertürk, M. & Güler, E. (2017). 5, 6 ve 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi (Muğla ili örneği). Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(8), 64-76.
Gülersoy, A. E. (2013). İdeal ders kitabı arayışında sosyal bilgiler ders kitaplarının bazı özellikler açısından incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 2(1), 7-26.
Kabapınar, Y. (2012). Kuramdan Uygulamaya Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimi. Pegem A.

Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel.
Kılıç, A. & Seven. S. (2007). Konu Alanı Ders Kitabı İncelmesi. Pegem A.
Kılıçoğlu, G. (2009). Sosyal bilgiler tanımı, dünyada ve Türkiye’de gelişimi ve önemi. M. Safran (Ed.). Sosyal Bilgiler Öğretimi içinde (s. 3-16). Pegem A.
Milli Eğitim Bakanlığı (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar). MEB.
Kozak, M. (2015). Bilimsel Araştırma: Tasarım, Yazım ve Yayım Teknikleri. Detay.
Oğuzkan, A. F. (1974). Eğitim Terimleri Sözlüğü. Türk Dil Kurumu.
Ödemiş, K. (2019). Yedinci Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Gelişimine Uygunluğu Açısından İncelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı.
Önal, H. & Kaya, N. (2006). Sosyal bilgiler ders kitaplarının (4.ve 5. sınıf) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(16), 21-37.
Özçetin, A. F. (2019). 2005 Yapılandırmacı Eğitim Öncesi ve Sonrası 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Karşılaştırılması, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Roberts, S. L. (2014). Effectively using social studies textbooks in historical inquiry. Social Studies Research and Practice, 9(1), 119-128.
Sönmez, V. (2005). Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimi Öğretmen Kılavuzu. Anı.
Şahin, S. (2010). İlköğretim Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Öğretmen Görüşleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Anabilim Dalı.
Tarman, B. & Kuran, B. (2015). Examination of the cognitive level of questions in social studies textbooks and the views of teachers based on bloom taxonomy. Educational Sciences: Theory&Practices, 15(1), 213-222.
Yanpar, T. (2005). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme. Anı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gökhan Berat Bu kişi benim
0000-0003-2849-9117
Türkiye

Ahmet Sait Candan ^*
0000-0002-6751-7667
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

10 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 10

DOI

https://doi.org/10.32953/abad.1161696

IZ

https://izlik.org/JA27PB55NS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

Chicago

Berat, Gökhan, ve Ahmet Sait Candan. 2022. “SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN ORTAOKUL SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ (KARABÜK ÖRNEĞİ)”. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi 5 (10): 513-31. https://doi.org/10.32953/abad.1161696.

Cited By

10. Sınıf tarih ders kitabı hakkında tarih öğretmenlerinin görüşleri

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.29000/rumelide.1285936

Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabında Tarihî Yollar Başlıklı İçeriğin Konu Kazanımı Bakımından Değerlendirilmesi

Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.54971/synergy.1362636

İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler ve İnsan Hakları, Yurttaşlık Demokrasi Ders Kitaplarının 21. Yüzyıl Becerileri Açısından İncelenmesi

Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi

https://doi.org/10.53046/ijotem.1467138

Franco-Pass Ders Kitabı Serisinin Eylem Odaklı Yaklaşım Temelinde Nitel Değerlendirmesi

Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.31464/jlere.1699425