Research Article

Spinoza’da Olumlama Kavramı Üzerine Bir Sorunsallaştırma

Volume: 5 Number: 1 July 31, 2025
EN TR

Spinoza’da Olumlama Kavramı Üzerine Bir Sorunsallaştırma

Öz

Evetlemek, onaylamak, kabul etmek yani olumlamak mantıksal, psikolojik, formel olarak bir kabulü ve olumlu bir kavramı ortaya koymaktadır. Bununla birlikte olumlama, olumsuzlama kavramına karşıt olarak ve onunla birlikte düşünce ve kültür tarihinin bütün alanlarında bulunmakta ve kullanılmaktadır. Tarihsel ve teorik olarak incelendiğinde olumlama kavramını ele alan düşünürler arasında Spinoza’nın ayrı bir önemi bulunmaktadır. Çünkü olumlama kavramı Spinoza’nın bütün argümanlarının içerisine nüfuz etmiştir. Her şeyden önce Spinoza bu kavrama yeni bir imaj vermek amacındadır. Spinoza’da olumlama öncelikli olarak ontolojik bir kavram olarak ele alınmaktadır ve olumlama esasında Varlığın özsel niteliğidir. Bu yüzden esasında Spinoza’nın töz metafiziği, bir olumlama metafiziği veya ontolojisi olarak açığa çıkmaktadır. Bununla birlikte Spinoza bu olumlama ontolojisinden zorunlu olarak bir olumlama etiği ile politikası da üretir. Bu olumlayıcı etik ile politika esasen bir neşe felsefesinin bileşenlerini oluşturmaktadır. Bu makalenin amacı hem Spinoza’nın olumlama kavramına kazandırmak istediği yeni anlamları ve imajları sorunsallaştırmak, hem de bu kavramdan üretilen ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik savları spekülasyon haline getirmektir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Armaner, T. (2009). “Spinoza’da ‘Doğal Hak’ ya da Aklın Doğası”, Spinoza Günleri: Teolojik-Politik İnceleme Etrafında, (Ed.) Cemal Bali Akal, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  2. Balibar, E. (2004). Spinoza ve Siyaset, çev. Sanem Soyarslan, İstanbul: Otonom.
  3. Canaslan, E. (2009). “Teolojik-Politik İnceleme‟den Politik İnceleme‟ye Spinoza‟da Çokluk Kavramı”. Spinoza Günleri: Teolojik-Politik Ġnceleme Etrafında. (ed) Cemal Bali Akal, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  4. Deleuze, G. (2005). Spinoza. Pratik Felsefe, çev. Ulus Baker, İstanbul: Norgunk.
  5. Deleuze, G. (2009). Issız Ada ve Diğer Metinler, çev. Hakan Yücefer, Ferhat Taylan, İstanbul: Bağlam.
  6. Deleuze, G. (2013). Spinoza ve İfade Problemi, çev. Alber Nahum, İstanbul: Norgunk.
  7. Hardt, M., (1995), “Spinoza‟s Democracy: The Passions of Social Assemblages”, Marxism in The Postmodern Age: Confronting The New World Order, (ed) Antonio Callari, Stephen Cullenberg, Carole Blewener, Oxford: The Guilford Press
  8. Hardt, M. (2002). Gilles Deleuze: Felsefede Bir Çıraklık, çev. İsmail Öğretir, Ali Utku, İstanbul: Birey.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

17th Century Philosophy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 24, 2025

Publication Date

July 31, 2025

Submission Date

February 14, 2025

Acceptance Date

March 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 1

APA
Başaran, H. A. (2025). Spinoza’da Olumlama Kavramı Üzerine Bir Sorunsallaştırma. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 52-59. https://izlik.org/JA47ZM72RE