Türkiye- Libya Ekonomik Münasebetleri (1970- 1980)

Öz

Türkiye Libya ekonomik ilişkileri 1950’lilerde daha çok Türkiye’nin Libya’nın kalkınmasını desteklemesi şeklinde gelişecekti. 1960’lı yılların başlarında Libya’nın petrol ihraç eden ülkeler arasına girmesi, Libya’yı dünyanın en fakir ülkelerinden biri olmaktan çıkaracaktı. 1970- 1980 yılları arasında Libya artık en çok petrol ihraç eden ülkelerden biri konumuna gelecekti. Bu dönemde Türkiye, Libya’dan daha fazla petrol almak isteyecekti. Ayrıca Türkiye, Libya’yı Türkiye’deki sanayi yatırımlarının finansmanına davet edecekti. Bu dönemde iktidarda bulunan Kaddafi, Libya’nın petrol gelirlerini ülkenin altyapı yatırımlarına aktaracaktı. Fakat, Libya’nın o dönemdeki nüfusu nicelik ve nitelik bakımından böylesi büyük bir inşa sürecini kaldıracak düzeyde değildi. Libya’nın yeniden imarı için davet edilen ülkelerden biri de Türkiye idi. Özellikle 1975’ten itibaren Türk müteahhitlerin Libya’da daha çok iş yüklenmeleri, Libya’ya giden Türk işçi sayısının da artmasına vesile olacaktı. Libya’da Türk işçisi bulunması iki ülke arasında yeni bir diplomatik başlık oluşmasına neden olacaktı. Libya ve Türkiye bankacılık, deniz ve hava ulaşımı alanlarında da iş birliği yapacaktı. İki ülke arasındaki ilişkilerin yoğunlaşması yeni dostluk derneklerinin oluşmasına da vesile olacaktı. Bu çalışmanın hazırlanmasında nitel araştırma tekniklerinden doküman inceleme modelinden faydalanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye,
• Libya, Ekonomi,
• İlişkiler.

Türkiye- Libya Economic Relations (1970- 1980)

Abstract

Türkiye Libya economic relations developed in the 1950s, mostly in the form of supporting Libya’s development. Libya’s inclusion among oil exporting countries in the early 1960s, removed Libya from one of the poorest countries in the world. Between 1970 and 1980, Libya become one of the top oil exporting countries. During this period, Türkiye wanted to buy more oil from Libya. In addition, Türkiye invited Libya to finance industrial investments in Turkey. Kaddafi, who was in power during this period, channeled Libya’s oil revenues into the country’s infrastructure investments. However, Libya’s population at that time was not sufficient in terms of quantity and quality to support such a large-scale construction process. Türkiye was one of the countries invited for the reconstruction of Libya. Especially after 1975, Turkish contractors took on more work in Libya, which lead to an increase in the number of Turkish workers going to Libya. The presence of Turkish workers in Libya, create a new diplomatic topic between the two countries. Libya and Türkiye also cooperated in banking, maritime and air transportation. The intensification of relations between the two countries, also lead to the formation of new friendship associations. The document review model used in the preparation of this study, one of the qualitative research techniques.

Keywords

• Türkiye,
• Libya,
• Economy,
• Relation.

References

1. Akın, K. (1978). Yeni Libya veya Cemahiriye. Er-Tu Matbaası, İstanbul.
2. Al- Manna’ie, A. R. I. (2010). Discover Libya. Benghazi.
3. Armaoğlu, F. (2001). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914- 1995). Alkım Yayınevi, İstanbul.
4. Ataöv, T. (2020). Libya’da Ulusal Kurtuluş Hareketi (Ömer Muhtar’dan Kaddafi’ye). İleri Yayınları, İstanbul.
5. Bayık, H. (1973), Kaddafi. Nur Kitapevi, Ankara.
6. Bianco, M. (1974). Kaddafi: Çölün Elçisi. Yayın Yeri, Anonim.
7. Demir, E. (2023). Cumhuriyet dönemi (1922–2022) Türkiye–Libya diplomatik ve askeri ilişkileri. In S. Yel (Ed.), Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türkiye–Libya (Trablusgarp) ilişkileri (ss. 267–300). Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara.
8. Duran, B., & Kekilli, E. (2020). Türkiye’nin Libya inisiyatifi ve değişen dengeler. In B. Duran & M. Ataman (Ed.), Libya krizi: Bölgesel ve küresel aktörlerin politikaları (ss. 15–32), İstanbul, 15- 32.

9. El-Kaddafi, M. (t.y.). Yeşil Kitap.
10. Ertuna, H. (1976). Türk- Arap ilişkileri. Genelkurmay Basımevi, Ankara.
11. Fırat, M., & Kürkçüoğlu, Ö. (2018). Ortadoğu’yla ilişkiler. In B. Oran (Ed.), Türk dış politikası (Cilt 1, 22. baskı, ss. 784–796). İletişim Yayınları, İstanbul.
12. İşler, E. (2020). Türkiye–Libya ilişkileri: Tarihsel perspektif, güncel analiz. In B. Duran & M. Ataman (Ed.), Libya krizi: Bölgesel ve küresel aktörlerin politikaları (ss. 51–67). Seta Kitapları, İstanbul.
13. Koçak, N. (1978). Libya (İnceleme), Ankara.
14. Öndeş, O. (1975). Kardeş Libya. Yağmur Yayınevi, İstanbul.
15. Tokgöz, E. (2019). Cumhuriyet döneminde ekonomik gelişmeler. In Türkiye Cumhuriyeti tarihi (Cilt 2, ss. 319–368). Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara.
16. Turan, T. & Turan, E. T. (2021). Libya’nın Tarihsel Gelişimi İçerisinde Senusilik, Türk Senusi ve Türkiye-Libya İlişkileri, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(19), 190-206.
17. Türkkan, F. (1972). Libya ve tarih boyunca Türk- Libya dostluğu, Bilim Matbaası, Ankara.
18. Türkkan. F. vd. (1975). Libya- Türkiye el ele. Çözüm Yayınları, Er-Tu Matbaası, İstanbul.
19. Yaycı, C. (2020). Libya: Türkiye’nin denizden komşusudur (2. Baskı). Kırmızı Kedi Yayınları, İstanbul.