Research Article

Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması

Number: 1 May 19, 2026
TR EN DE AR

Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması

Abstract

Bu çalışma, Alfred W. Crosby’nin ortaya koyduğu Kolomb Takası kavramını yalnızca biyolojik tür transferi olarak değil, erken modern dönemde küresel mekânın yeniden yapılanmasına yol açan kapsamlı bir jeokültürel dönüşüm süreci olarak ele almaktadır. Araştırma, 1492 sonrasında kıtalar arasındaki biyolojik izolasyonun sona ermesinin dünya demografisi, üretim sistemleri, beslenme kültürleri ve güç ilişkileri üzerindeki etkilerini tarihsel coğrafya perspektifiyle analiz etmektedir. Nitel yönteme dayanan çalışma; seyir defterleri, kronikler, arkeolojik bulgular ve paleoçevresel verilerden yararlanarak biyolojik homojenleşme, Dünya Sistemleri Teorisi ve mekânsal sabit kavramlarını birlikte değerlendirmektedir. Bulgular, Kolomb Takası’nın simetrik bir değişimden ziyade asimetrik sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Eski Dünya hastalıkları Amerika’da büyük bir demografik çöküşe neden olurken, Amerika kökenli yüksek kalorili ürünler Avrupa ve Asya’da nüfus artışını desteklemiş ve uzun vadede küresel güç dengelerinin dönüşümüne katkı sağlamıştır. Ayrıca aktarılan türlerin yerelleştirilmesi, kimlik inşası ve kültürel yeniden anlamlandırma süreçleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma, Kolomb Takası’nı modern kapitalist dünya sisteminin ve küresel eşitsizliklerin tarihsel zeminini şekillendiren temel bir jeokültürel kırılma olarak konumlandırmaktadır.

Keywords

References

  1. Albala, K. (2011). Food cultures of the world encyclopedia. Greenwood Press. https://scholarlycommons.pacific.edu/cop-facbooks/23
  2. Andrews, J. (1984). Peppers: The domesticated Capsicums. University of Texas Press.
  3. Appadurai, A. (1988). How to make a national cuisine: Cookbooks in contemporary India. Comparative Studies in Society and History, 30(1), 3–24. https://doi.org/10.1017/S0010417500015024
  4. Bhagat, M., Nowak, Z., Spitzig, A., & Roynesdal, K. (2022). (Re)mapping the Columbian exchange: Suggestions for an updated cartography. Food & History, 20(1), 57–85.
  5. Boivin, N., Fuller, D., & Crowther, A. (2012). Old World globalization and the Columbian exchange: Comparison and contrast. World Archaeology, 44(3), 452–469. https://doi.org/10.1080/00438243.2012.729404
  6. Burkhart, L. (1989). The slippery earth: Nahua-Christian moral dialogue in sixteenth-century Mexico. University of Arizona Press.
  7. Carney, J. (2001). African rice in the Columbian exchange. The Journal of African History, 42(3), 377–396. https://www.jstor.org/stable/3647168
  8. Carney, J., & Rosomoff, R. (2011). In the shadow of slavery: Africa’s botanical legacy in the Atlantic world. University of California Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economic Geography, Cultural Geography, Political Geography, Historical Geography, Countries Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 19, 2026

Submission Date

February 23, 2026

Acceptance Date

April 15, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 1

APA
Çınar, M. (2026). Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 1, 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999
AMA
1.Çınar M. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. ABBAD. 2026;(1):1-35. doi:10.7596/abbad.1895999
Chicago
Çınar, Murat. 2026. “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân Ve Kültürün Yeniden Yapılanması”. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, no. 1: 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999.
EndNote
Çınar M (May 1, 2026) Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi 1 1–35.
IEEE
[1]M. Çınar, “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması”, ABBAD, no. 1, pp. 1–35, May 2026, doi: 10.7596/abbad.1895999.
ISNAD
Çınar, Murat. “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân Ve Kültürün Yeniden Yapılanması”. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi. 1 (May 1, 2026): 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999.
JAMA
1.Çınar M. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. ABBAD. 2026;:1–35.
MLA
Çınar, Murat. “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân Ve Kültürün Yeniden Yapılanması”. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, no. 1, May 2026, pp. 1-35, doi:10.7596/abbad.1895999.
Vancouver
1.Murat Çınar. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. ABBAD. 2026 May 1;(1):1-35. doi:10.7596/abbad.1895999