Araştırma Makalesi

Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması

Sayı: 1 19 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN DE AR

Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması

Öz

Bu çalışma, Alfred W. Crosby’nin ortaya koyduğu Kolomb Takası kavramını yalnızca biyolojik tür transferi olarak değil, erken modern dönemde küresel mekânın yeniden yapılanmasına yol açan kapsamlı bir jeokültürel dönüşüm süreci olarak ele almaktadır. Araştırma, 1492 sonrasında kıtalar arasındaki biyolojik izolasyonun sona ermesinin dünya demografisi, üretim sistemleri, beslenme kültürleri ve güç ilişkileri üzerindeki etkilerini tarihsel coğrafya perspektifiyle analiz etmektedir. Nitel yönteme dayanan çalışma; seyir defterleri, kronikler, arkeolojik bulgular ve paleoçevresel verilerden yararlanarak biyolojik homojenleşme, Dünya Sistemleri Teorisi ve mekânsal sabit kavramlarını birlikte değerlendirmektedir. Bulgular, Kolomb Takası’nın simetrik bir değişimden ziyade asimetrik sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Eski Dünya hastalıkları Amerika’da büyük bir demografik çöküşe neden olurken, Amerika kökenli yüksek kalorili ürünler Avrupa ve Asya’da nüfus artışını desteklemiş ve uzun vadede küresel güç dengelerinin dönüşümüne katkı sağlamıştır. Ayrıca aktarılan türlerin yerelleştirilmesi, kimlik inşası ve kültürel yeniden anlamlandırma süreçleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma, Kolomb Takası’nı modern kapitalist dünya sisteminin ve küresel eşitsizliklerin tarihsel zeminini şekillendiren temel bir jeokültürel kırılma olarak konumlandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albala, K. (2011). Food cultures of the world encyclopedia. Greenwood Press. https://scholarlycommons.pacific.edu/cop-facbooks/23
  2. Andrews, J. (1984). Peppers: The domesticated Capsicums. University of Texas Press.
  3. Appadurai, A. (1988). How to make a national cuisine: Cookbooks in contemporary India. Comparative Studies in Society and History, 30(1), 3–24. https://doi.org/10.1017/S0010417500015024
  4. Bhagat, M., Nowak, Z., Spitzig, A., & Roynesdal, K. (2022). (Re)mapping the Columbian exchange: Suggestions for an updated cartography. Food & History, 20(1), 57–85.
  5. Boivin, N., Fuller, D., & Crowther, A. (2012). Old World globalization and the Columbian exchange: Comparison and contrast. World Archaeology, 44(3), 452–469. https://doi.org/10.1080/00438243.2012.729404
  6. Burkhart, L. (1989). The slippery earth: Nahua-Christian moral dialogue in sixteenth-century Mexico. University of Arizona Press.
  7. Carney, J. (2001). African rice in the Columbian exchange. The Journal of African History, 42(3), 377–396. https://www.jstor.org/stable/3647168
  8. Carney, J., & Rosomoff, R. (2011). In the shadow of slavery: Africa’s botanical legacy in the Atlantic world. University of California Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomik Coğrafya, Kültür Coğrafyası, Siyasi Coğrafya, Tarihi Coğrafya, Ülkeler Coğrafyası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2026

Kabul Tarihi

15 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çınar, M. (2026). Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 1, 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999
AMA
1.Çınar M. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. ABBAD. 2026;(1):1-35. doi:10.7596/abbad.1895999
Chicago
Çınar, Murat. 2026. “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması”. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, sy 1: 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999.
EndNote
Çınar M (01 Mayıs 2026) Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi 1 1–35.
IEEE
[1]M. Çınar, “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması”, ABBAD, sy 1, ss. 1–35, May. 2026, doi: 10.7596/abbad.1895999.
ISNAD
Çınar, Murat. “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması”. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi. 1 (01 Mayıs 2026): 1-35. https://doi.org/10.7596/abbad.1895999.
JAMA
1.Çınar M. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. ABBAD. 2026;:1–35.
MLA
Çınar, Murat. “Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması”. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, sy 1, Mayıs 2026, ss. 1-35, doi:10.7596/abbad.1895999.
Vancouver
1.Murat Çınar. Kolomb Takası’nın Jeokültürel Etkileri: Erken Modern Dünyada Mekân ve Kültürün Yeniden Yapılanması. ABBAD. 01 Mayıs 2026;(1):1-35. doi:10.7596/abbad.1895999