AYM’YE YAPILAN BİREYSEL BAŞVURUDA İHLALİN VARLIĞIYLA KABUL EDİLEBİLİRLİK ARASINDA GRİ ALAN OLARAK ‘AÇIKÇA DAYANAKTAN YOKSUNLUK’ KRİTERİNİN AİHM İÇTİHADI ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ
Abstract
Açıkça dayanaktan yoksunluk kriteri, Anayasa Mahkemesine (AYM) bireysel başvuru yolunda kabul edilemezlik sebepleri içinde, esasa ilişkin olan sebepler arasında yer almaktadır. Bu kriter, bireysel başvurularda kabul edilebilirlik incelemesinde usule ilişkin kabul edilemezlik sebeplerinden daha sonra, esasa ilişkin diğer sebeplerle birlikte önemli bir yer tutmaktadır. Bu makale, AYM’nin açıkça dayanaktan yoksunluk kriteriyle ilgili içtihadını önemli kararlarla belirlenen gelişimi içinde ele almaktadır. Bu konu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) uygulamaları ile çerçevesinde AYM’nin uygulaması ile karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Bu makale, AİHM içtihadı ile karşılaştırıldığında Türk Anayasa Mahkemesi içtihadına göre kabul edilebilirlik incelemesinde 'açıkça dayanaktan yoksunluk kriterinin' daha net ve ayrıntılı bir resmini sunmak üzere tasarlanmıştır.
Keywords
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru, kabul edilebilirlik ölçütleri, açıkça dayanaktan yoksunluk, temellendirilmemiş başvuru.
References
- AİHM. “Kabul Edilebilirlik Kriterleri Rehberi (Güncellenme tarihi: 30.04.2022).” https://www.echr.coe.int/documents/admissibility_guide_tur.pdf (Erişim: 28.05.2023).
- Akyel, Recai. “Bireysel Başvuru Yolu: Misyonu, Vizyonu ve Uygulanması.” Adalet Dergisi 68, no. 1 (2022): 53-92.
- Algan, Bülent. “Bireysel Başvurularda “Açıkça Dayanaktan Yoksunluk” Kriterinin Anayasa Mahkemesi Tarafından Yorumu ve Uygulanması.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 63. No. 2 (2014): 247 – 284.
- Altınsoy, Bülent. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda İdari Davalara Bakan Yönüyle Kabul Edilebilirlik Kriterleri. Ankara: Orion, 2015.
- Anayasa Mahkemesi. “Bireysel Başvuru İstatistikleri (23/9/2012-31/3/2023).” https://www.anayasa.gov.tr/media/8681/bb_2023_1_tr.pdf (Erişim: 29.05.2023
- Anayasa Mahkemesi. “Bireysel Başvuru Usulü ve Kabul Kriterleri, Modül 3.” https://www.anayasa.gov.tr/bireyselbasvuru/pdf/EgitimModulu/bireysel_basvuru_usulu.pdf (Erişim: 28.05.2023).
- Durmaz, Cüneyt. “Esasa İlişkin Kabul Edilemezlik Kriterleri.” İçinde Bireysel Başvuru İnceleme Usulüve Kabul Edilebilirlik Kriterleri (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi), ed. Musa Sağlam, (Ankara, Anayasa Mahkemesi Yayınları, İkinci Baskı, 2013).
- Dursun, Halil İbrahim. Türk Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda Esasa İlişkin Kabul Edilemezlik Sebepleri. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2018.
- ECtHR, Practical Guide on Admissible Criteria, § 264, p. 62, erişim 28.5.2023, https://www.echr.coe.int/documents/admissibility_guide_tur.pdf
- Ekinci, Hüseyin. “Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda Kabul Edilebilirlik Kriterleri ve İnceleme Yöntemi.” Anayasa Yargısı 29, no. 1 (2013): 161-197.