1766 İSTANBUL DEPREMİ’NİN İSTANBUL MAHKEMESİ KARARLARINA YANSIMALARI
Abstract
Çalışmamız, İstanbul’un depremlerle dolu tarihinde yer alan 1766 depreminin İstanbul Mahkemesi kayıtlarına yansımalarını konu edinmiştir. Her depremde olduğu gibi 1766 İstanbul depremi sonucunda da hukuksal bir süreç işletilmiş ve bu süreç mahkeme kararlarına yansımıştır. 1766 depremi hakkında pek çok ilk derece kaynak olmasına karşın çalışmayı sınırlı tutabilmek adına yalnızca İstanbul Mahkemesi kararları incelenmiştir. Depremin yıkıcılığı, deprem sonrası alınan önlemler ve yeniden inşa faaliyetlerinin mahkeme kayıtlarındaki görünümüne ulaşmak amaçlanmıştır. Deprem sonrası olağanüstü ekonomik tedbirler alındığı, hasar tespiti, yapıların tamiri ve onarımı yapılamayacak durumda olanların yıktırılmasına gibi dikkat çeken kararlara rastlanmıştır. Halkın ekmeğe ulaşımıyla ilgili sorunlar yaşamaması için fırınlar ve fırıncılar hakkında kararlar verilmiştir. Depremin bir fırsat olarak algılanmaması için inşaat sektöründe narh uygulamasına gidilmiştir. Mahkeme, özellikle mimarlardan oluşan bilirkişilerce tespit çalışmaları yürütmüştür. Yeniden inşa faaliyetlerinde ise yangına dayanıklı binaların yapılmasına özen gösterilmiştir.
Keywords
1766 İstanbul depremi, İstanbul mahkemesi, İstanbul mahkemesi 25 numaralı sicil, tarihte depremler, tarihte İstanbul depremleri
References
- Afyoncu, Erhan ve Zekai Mete. “1766 İstanbul Depremi ve Toplum Yaşantısına Tesirleri.” Tarih Boyunca Anadolu’da Doğal Afetler ve Deprem Semineri. İstanbul, 22-23 Mayıs 2000.
- Aydın, Mehmet Âkif. Türk Hukuk Tarihi. 10. Baskı. İstanbul: Beta Basım Yayın Dağıtım, 2013.
- Aydıngün, Şengül G. “Tarih Boyunca Yaşanan Depremler Sonrası Ayasofya Onarımları.” Deprem Sempozyumu. Kocaeli, 23-25 Mart 2005.
- Bal, İhsan Engin, Meltem Vatan, Fatma Gülten Gülay ve Eleni Smyrou, “Historical Earthquake Damages to Domed Structures in Istanbul.” içinde Handbook of Research on Seismic Assessment and Rehabilitation of Historic Structures, Editörler Panagiotis G. Asteris ve Vagelis Plevris, 649-673. Hershey: Engineering Science Reference, 2015.
- Barış, Şerif, Şengül Aydıngün, Hakan Kaya ve Cem Gazioğlu, “Archeological Traces of Sixth Century Earthquakes in İstanbul Küçükçekmece Lake Basin (Bathonea) Excavations.” International Journal of Environment and Geoinformatics 8, no. 3 (2021): 386-396.
- Croke, Brian. “Two Early Byzantine Earthquakes and Their Liturgical Commemoration.” Byzantion 51, no. 1 (1981): 122-147.
- Çeşmîzâde Mustafa Reşid. Çeşmî-Zâde Tarihi, Hazırlayan Bekir Kütükoğlu, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1959.
- Dündar, Abdulkadir. “Osmanlı Mimarisinde Hassa Mimarları.” Dini Araştırmalar 2, no. 5 (1999): 159-176.
- Erel, T. Levent, Cengiz Zabcı ve H. Serdar Akyüz, “Nikomedya (İzmit) antik kentinin tarihsel depremleri.” Aktif Tektonik Araştırma Grubu 11. Çalıştayı. Gebze-Kocaeli, 8-9 Kasım 2007.
- Görür, Naci. Türkiye’de Deprem. 1. Baskı. İstanbul: Doğan Egmont Yayıncılık ve Yapımcılık, 2020.