Research Article

ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI

Volume: 83 Number: 1 January 15, 2025
TR EN

ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI

Abstract

Anayasacılık hak ve özgürlüklerin garanti edici fonksiyonunu ifa ettiği ilkeler ve kurumlar manzumesidir. Anayasa buradaki ilke ve kurguların somutlaştığı en üst düzeydeki hukuki belgelerdir. Bu doğrultuda anayasalaşma, ilerici haklar doktrinin harekete geçtiği bir alanı ifade etmektedir. Bu yönüyle anayasalaşma, anayasacılığın haklar paradigması ile ilgili ulus ötesi güçlü normatif iddialarda bulunmaktadır. Bu aynı zamanda ulusal üstü yapı ve kurumların işleyişine ilişkin önemli bir gerekçelendirme sunmaktadır. Dolayısıyla anayasalaşmanın yapılandırma eksenli kurucu bir hedef seçtiği ve bunu gerçekleştirmek için muhtemel işbirlikçi alanları aradığı giderek önem kazanan bir gerçekliktir. Gerçekten de ulusalın ötesinde anayasal normların doğuşu, geleneksel devlet anlayışını ve diğer uluslararası aktörün sahip olduğu statükoya dair kimlik değiştirme ve normatif olarak kendini sınırlamayla beliren yeni bir sürece işaret etmektedir. Böyle olunca, küresel toplulukların yönetişim standartları yararına gelişen anayasal normların, bunlara dair gerekli hukuki tutarlılığı sağladığı ve küresel hukuk devleti ve demokratik çoğulculuğu gerçekleştirebileceği görülmektedir. Çalışmamız tüm bu mülahazalar ekseninde anayasacılık anlayışının uluslararası hukuk bakımından da paradigma olarak ele alınmasını gaye edinmektedir.

Keywords

Anayasa, Anayasacılık, Anayasalaşma, Haklar ve Özgürlükler, Demokrasi

References

  1. Akkutay, Ali İbrahim, “Anayasacılığın Uluslararası Hukuk Bakımından Uygulanabilirliğinde Dikkate Alınması Gereken Bazı Temel Hususlar”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırmaları Dergisi, Cilt 24, Sayı 1, 2018, s. 50-76.
  2. Albayrak, Gökhan, “Uluslararası Hukukta Küresel Anayasacılık Tartışması”, TBB Dergisi, Sayı 113, 2014, s. 19-40.
  3. Alpözen, İrem, “Uluslararası Hukukun Anayasalaşması”, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2020.
  4. Alpözen, İrem, “Uluslarasılaşmanın Anayasa Hukukuna Etkisi”, Adalet Dergisi, Sayı 71, 2023, s. 1069-1085.
  5. Anayurt, Ömer, Anayasa Hukuku Genel Kısım, Seçkin Yayınları, 6. Baskı, Ankara, 2023.
  6. Armingeon, Klaus ve Karolina Milewicz, “Compansatory Constitutionalism: A Comparative Perspective”, NCCR Trade Working Paper, 2006/01, s. 1-31.
  7. Arsava, A. Füsun, “Uluslararası Hukukta Güç ve Hukuk İlişkisi”, TAAD, Cilt 3, Sayı 10, 2012, s. 351-380.
  8. Atılgan, Aydın, Global Constitutionalism, Springer, Berlin, 2018.
  9. Backer, Larry Catá, “The Concept of Constitutionalization and the Multi-Corporate Enterprise in the 21st Century”, Working Papers Coalition for Peace and Ethics, No. 6/1, June 2014, s. 1-27.
  10. Breau, Susan C., “The Constitutionalization of the Legal Order”, Leiden Journal of International Law, Cilt 21, Sayı 2, 2008, s. 545-561.
APA
Kaya, S. B. (2025). ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI. Ankara Barosu Dergisi, 83(1), 597-627. https://doi.org/10.30915/abd.1559094
AMA
1.Kaya SB. ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI. JABA. 2025;83(1):597-627. doi:10.30915/abd.1559094
Chicago
Kaya, Semih Batur. 2025. “ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI”. Ankara Barosu Dergisi 83 (1): 597-627. https://doi.org/10.30915/abd.1559094.
EndNote
Kaya SB (January 1, 2025) ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI. Ankara Barosu Dergisi 83 1 597–627.
IEEE
[1]S. B. Kaya, “ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI”, JABA, vol. 83, no. 1, pp. 597–627, Jan. 2025, doi: 10.30915/abd.1559094.
ISNAD
Kaya, Semih Batur. “ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI”. Ankara Barosu Dergisi 83/1 (January 1, 2025): 597-627. https://doi.org/10.30915/abd.1559094.
JAMA
1.Kaya SB. ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI. JABA. 2025;83:597–627.
MLA
Kaya, Semih Batur. “ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI”. Ankara Barosu Dergisi, vol. 83, no. 1, Jan. 2025, pp. 597-2, doi:10.30915/abd.1559094.
Vancouver
1.Semih Batur Kaya. ANAYASACILIĞIN ULUSLARARASI HUKUK İLE ETKİLEŞİMİ: ANAYASALAŞMANIN KAVRAMSAL BOYUTLARI. JABA. 2025 Jan. 1;83(1):597-62. doi:10.30915/abd.1559094