UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE KULLANMA, SATIN ALMA, KABUL ETME VEYA BULUNDURMA SUÇLARINDA KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ KARARI VE TEKRARDAN ERTELEME KARARI VERİLEMEYECEĞİ KURALININ GÜNCEL İÇTİHATLAR KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Year 2026, Volume: 84 Issue: 1, 57 - 95, 27.02.2026

Metin Kaplan

https://doi.org/10.30915/abd.1707735

https://izlik.org/JA95UU62DS

Abstract

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, satın alma, kabul etme veya bulundurma suçu son yıllarda ülkemizde işlenme oranı artan ve özellikle bu maddeleri kullanan kişiler açısından ciddi tehlikeler barındıran bir suç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu suçun işlenme sayılarının artmasına paralel olarak kanun koyucu tarafından hem bu suçları işleyen kişiler bakımından iyileştirici tedbirler düzenlenmekte hem de bu suçların cezalarıyla ilgili caydırıcı olacak düzenlemeler yapılmaktadır. Bu suçla ilgili kanun koyucu tarafından yapılan düzenlemelerle beraber bu suçla ilgili olarak adli makamlarca yapılan soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde de ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Özellikle kanun koyucu tarafından bu suçu ilk defa işleyen kişiler bakımından öngörülen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun uygulanması sonucunda tekrardan bu suçun işlenme zamanı, sayısı veya aralıkları gibi konularda ortaya çıkan hukuki ihtilaflar yargı mercileri bakımından başlı başına bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlarla ilgili olarak kanuni boşlukların varlığı sorunların çözümünün tamamen içtihatlara bırakılmasına neden olmaktadır. Bu suçla ilgili kanuni boşluklar veya uygulamada ortaya çıkan sorunların giderilmesi amacıyla yüksek mahkemelerce verilen içtihatların zaman içinde değişmesi veya yine süreç içerisinde yüksek mahkemeler arasında ortaya çıkan içtihat farklılıkları da bu suçlarla ilgili gerek soruşturma gerek kovuşturma gerekse de bu suçların cezalarının infaz aşamalarında ciddi sorunları beraberinde getirmektedir. Çalışmamızda bu sorunlardan biri olarak karşımıza çıkan kamu davasının ertelenmesi kararının bir kez verilebileceğine dair kanuni düzenlemenin yarattığı sıkıntılar üzerinde durulacak ve çözüm önerileri dile getirilecektir.

Keywords

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde , Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi , Yargıtay , Türk Ceza Kanunu , Dava açılması.

USE, PURCHASE, POSSESSION, OR DISTRIBUTION OF NARCOTIC OR STIMULANT SUBSTANCES, ACCEPTING, OR POSSESSING, AND THE RULE THAT A DECISION TO POSTPONE THE PUBLIC PROSECUTION CANNOT BE ISSUED AGAIN, AS ASSESSED WITHIN THE SCOPE OF CURRENT CASE LAW

https://izlik.org/JA95UU62DS

Abstract

The crime of using, purchasing, accepting, or possessing narcotic or stimulant substances has emerged as a crime with an increasing incidence rate in our country in recent years and poses serious dangers, especially for those who use these substances. Parallel to the increase in the number of crimes involving the possession of narcotic substances for personal use, the legislator has been regulating both rehabilitative measures for individuals who commit these crimes and deterrent regulations regarding the penalties for these crimes. Along with the regulations made by the legislator regarding the crime of possessing narcotics for personal use, serious problems have also arisen in the investigation and prosecution of this crime by the judicial authorities. In particular, the application of the institution of postponement of public prosecution for individuals committing the crime of possession of narcotics for personal use for the first time, as envisaged by the legislator, has resulted in legal disputes concerning issues such as the recurrence of this crime, the time of commission, the number of times committed, or the intervals between occurrences, which have emerged as a problem in their own right for the courts. The existence of legal loopholes related to these issues leads to the resolution of problems being left entirely to case law. The changing case law of the high courts over time, or differences in case law that arise between high courts during the process, with the aim of eliminating legal loopholes or problems arising in practice related to the crime of possessing narcotics for use, also bring serious problems in the investigation and prosecution of this crime, as well as in the enforcement of penalties for these crimes. Our study will focus on the difficulties created by the legal regulation that the decision to postpone public prosecution can only be made once, which is one of the problems we encounter, and will propose solutions.

Keywords

Narcotic or Stimulant Substance , Postponement of the Filing of a Public Lawsuit , Supreme Court , Turkish Penal Code , Filing a lawsuit

References

• Aksüt, Ertekin. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçları. Ankara: Adalet, 2020.
• Altınok, İbrahim. Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar Uyuşturucu Madde Suçları. Ankara: Türkiye Adalet Akademisi, 2025.
• Ateş, Neslihan. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanma Suçu (TCK m. 191). İstanbul: Oniki levha, 2019.
• Aytaç, İkbal. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Suçlarında Failin Kastının Belirlenmesi. Ankara: Seçkin, 2021.
• Balcı, Murat Balcı. Uyuşturucu Madde Bağımlılığıyla Mücadele ve Ceza Hukuku Paneli. Ankara: Seçkin, 2011.
• Bayraktar, Köksal. “Uyuşturucu maddeler ve Suç Siyaseti”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 51, sayı 1-4 (Eylül, 1985): 45-64.
• Berkün, Başak. Uyuşturucu Madde Kullanımını Yasallaştırma Eğilimi: Türkiye-Almanya-Hollanda Hukuk Sistemlerinin Karşılaştırılması. İstanbul: Oniki levha, 2023.
• Çetin, Soner Hamza. “Kullanmak için Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65, sayı 4 (Aralık, 2016): 1353-1480.
• Dursun, Selman. “Türk Ceza Hukukunda Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddelerin Kullanımına Dair Düzenlemelerin Gelişimi: Suç Olmaktan Çıkarma ve Diversiyon (Cezalandırmadan Sapma) Eğilimleri”, Hukuk Köprüsü 11, sayı 23 (Aralık, 2022): 69-73.
• Dönmezer, Sulhi. “Uyuşturucu ve Tutku Yaratıcı Maddeler Konusuna Sosya-politik Yaklaşım”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 45, sayı 1 (Eylül, 1981): 1015-1043.
• Ercan, İsmail. Ceza Hukuku Genel Hükümler. 20. Baskı. İstanbul: Seçkin, 2024.
• Ergül, Ergin. Uyuşturucu Maddeler ve Suçları. Ankara: Yetkin, 1997.
• Günal, H. Yılmaz. Uyuşturucu Madde Suçları. Ankara: Kazancı, 1976.
• Hafızoğulları, Zeki ve Muharrem Özen. Türk Ceza Kanunu, Özel Hükümler, Topluma Karşı Suçlar. Ankara: Yetkin, 2017.
• Kangal, Zeynep T. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Suçları. Ankara: Adalet, 2024.
• Kaplan, Metin. “Bölge Adliye Mahkemelerinin Bozma Kararlarının Yokluk Kavramı ile Birlikte Değerlendirilmesi”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, sayı 2 (Ağustos, 2025): 1009-1027.
• Karakehya, Hakan. Ceza Muhakemesi Hukuku. Eskişehir: Nisan, 2023.
• Koç, Ziya. “Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Suçlarında Kişisel Kullanım Amacının Belirlenmesi (TCK m. 188/3-TCK m. 191)”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23, sayı 2 (Kasım, 2021): 1143-1191.
• Özbek, Veli Özer, Koray Doğan ve Pınar Bacaksız. Ceza Muhakemesi Hukuku. 16. Baskı. Ankara: Seçkin, 2023.
• Özbek, Veli Özer, Koray Doğan ve Pınar Bacaksız. Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. 19. Baskı. Ankara: Seçkin, 2024.
• Özgenç, İzzet. Türk Ceza Hukuku Mevzuatı 1. Cilt, 34. Baskı. Ankara: Seçkin, 2024.
• Özkul, Eshat ve Sancaktar Devlet Özkul. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Suçları. Ankara: Seçkin, 2024.
• Sağar, Erdem. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanımını Kolaylaştırma ve Alenen Özendirme Suçları. Ankara: Seçkin, 2023.
• Sevdim, Ali Erdem. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçu. Ankara: Seçkin, 2014.
• Sevük, Handan Yokuş. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasına İlişkin Suçlar. Ankara: Seçkin, 2007.
• Soyaslan, Doğan. Ceza Hukuku Özel Hükümler. 11. Baskı. Ankara: Seçkin, 2016.
• Şahin, Cumhur ve Neslihan Göktürk. Ceza Muhakemesi Hukuk. 14. Baskı. Ankara: Seçkin, 2023.
• Şen, Ersan. Yorumluyorum-33. Ankara: Seçkin, 2025.
• Şentürk Tur, Melike. “Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanımını Özendirme Suçunda (TCK M. 190/2) Güncel Durumun Değerlendirilmesi”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 31, sayı 3 (Ekim, 2023): 1381-1430.
• Tezcan, Durmuş, Mustafa Ruhan Erdem ve Rıfat Murat Önok. Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 22. Baskı. Ankara: Seçkin, 2024.
• Töngür, Ali Rıza. “Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kurumunun Yeniden Düzenlenmesi Gerekliliği Üzerine”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17, sayı 1 (Ocak, 2018): 27-49.
• Ümit, Ceyda. “Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak, Kullanmak için Kabul Etmek, Satın Almak, Bulundurmak Suçunun Muhakemesi”, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13, sayı 25 (Ocak, 2023): 149-203.
• Ünver, Yener ve Hakan Hakeri. Ceza Muhakemesi Hukuku. 22. Baskı. Ankara: Adalet, 2024.
• Yaşar, Yusuf. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçları. 3. Baskı. Ankara: Seçkin, 2019.
• Yeğrim, Korhan. Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçu. Ankara: Adalet, 2023.
• Yurtcan, Erdener. Yargıtay Kararları Işığında Uyuşturucu Suçları. 6. Baskı. Ankara: Seçkin, 2021.