SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS İLE FİKRİ MÜLKİYET ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKÜ DERLEMECİLERİ VE KAYIT KİŞİLERİ ÖZELİNDE BİR DEĞERLENDİRME
Abstract
Somut olmayan kültürel mirasın temel özellikleri, gayri maddî olması, ülkesellik ilkesine tâbi olması ve nesilden nesile aktarılabilmeleridir. Somut olmayan kültürel miras örnekleri arasında müzik, dans, tasarımlar, performanslar, törenler, mimari formlar, el sanatları ve anlatılar yer alabilir. Somut olmayan kültürel mirası düzenleyen uluslararası sözleşme, Türkiye’nin de tarafı bulunduğu 2003 tarihli Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’dir. Türkiye’nin somut olmayan kültürel miras öğelerinden biri de Aşıklık Geleneği’dir. Bu nedenle, türkü derlemecilerinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu bağlamında nasıl korunacağı önem arz etmektedir. Fikri mülkiyet ile somut olmayan kültürel miras arasındaki ilişkide en önemli sorunsal, fikri mülkiyet hukuku araçlarının somut olmayan kültürel mirasa uygulanabilir olup olmadığıdır.
Keywords
Kültürel miras, Fikri mülkiyet, Aşıklık Geleneği, Türkü Derlemecileri, İcracı Sanatçı
References
- Antons C and Logan W, ‘Intellectual and Cultural Property and the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage’ in Christoph Antons and William Logan (eds) Intellectual Property, Cultural Property and Intangible Cultural Heritage (Routledge 2018) 1
- Arbek Ö, Fikir ve Sanat Eserlerine İlişkin Lisans Sözleşmesi (Yetkin Yayınları 2005)
- Arslanlı H, Fikri Hukuk Dersleri II- Fikir ve Sanat Eserleri (İstanbul Üniversitesi 1954)
- Ayiter N, Hukukta Fikir ve Sanat Ürünleri (2. Baskı, S Yayınları 1981)
- Beşiroğlu A, Düşünce Ürünleri Üzerinde Haklar-Fikir Hukuku (3rd edn, APB 2004)
- Boulware, Pyle and Turner, ‘Symposium: Intellectual Property: An Overview of Intellectual Property Rights Abroad’, (1994) 14 Hous. J. Int’l L. 441, reprinted in Anthony D’Amato and Doris Estelle Long (eds.), International Intellectual Property Anthology (1996), 20
- Burri M, ‘Cultural Heritage and Intellectual Property’ in Francesco Francioni, Ana Filipa Vrdoljak (eds), Oxford Handbook of International Cultural Heritage Law (Oxford 2020) 551
- Çolak U, ‘Türkülerde İşleme Eser Sahipliği ve Sui Generis Koruma Modeli Önerisi’, (2008) FMR 8(2) 95 Desantes M, ‘Protecting Intangible Cultural Heritage Through Intellectual Property – A Challenge for IP Classic Tools?’ in Jean-Michel Bruguiere and Christophe Geiger (eds), Penser le droit de la pensée: Mélanges en l’honneur de Michel Vivant (Dalloz 2020) 559
- Dinwoodie G B, ‘Developing a Private International Intellectual Property Law: the Demise of Territoriality’, (2009) William & Mary L. Rev. 711
- Dum-Tragut J, ‘Border and Cultural heritage - Approaches to a complex topic’, (2024) 21(2) History and Culture 176