TÜRK CEZA HUKUKUNDA İNSAN HAKLARI TEMELLİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM: CİNSEL SUÇLAR BAĞLAMINDA NORMATİF BİR ANALİZ
Abstract
Modern Türk Ceza Hukuku’na ilişkin köklü değişimlerin yapı taşlarından olan 2005 tarihli Türk Ceza Hukuku Reformu kapsamında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (İnfaz Kanunu) ihdası başta olmak üzere bir dizi kanun yürürlüğe girmiş ve ceza normu içeren çeşitli kanunlarda değişiklikler yapılmıştır. Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerini ilerleterek AB aday ülkelerinden biri olması ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde bireysel başvuru hakkını kabul etmesinin ardından Türkiye aleyhine verilen çeşitli ihlal kararları da reform hareketinde belirleyici olmuştur. Türk Ceza Hukuku Reformu’nun getirdiği yeniliklerden biri de kadın-erkek eşitliği temelinde cinsel suçlar konusundaki düzenlemelerdir. Bu çalışmada amaç, 765 sayılı mülga TCK (ETCK) ve 5237 sayılı TCK’daki cinsel suçlara ilişkin farklılıkların insan hakları hukuku bakımından değişim ve dönüşümünü karşılaştırmalı biçimde analiz etmektir. Bu doğrultuda öncelikle birinci bölümde Türk Ceza Hukuku Reformu’na dair bilgi verilmesinin ardından cinsel suçlar konusunda korunan hukuki değerdeki değişim ve dönüşüm ele alınacak, ardından ikinci bölümde kanun koyucunun cinsel suçlar için benimsediği rıza modeli, mağdurun kimliğinin suça etkisi, evlilik içi cinsel saldırının cezalandırılabilirliği, akranlar arası cinsel davranışların cezalandırılabilirliği ve fail ile mağdurun evlenmesinin ceza muhakemesi ve hükme etkisi şeklinde cinsel suçlara ilişkin tartışmalı meselelerde kanun koyucu ve yargı uygulamasındaki değişiklikler analiz edilecektir.
Keywords
cinsel dokunulmazlık, cinsel özgürlük, kadın-erkek eşitliği, cinsel suçlar, namus suçları.
HUMAN RIGHTS-BASED CHANGE AND TRANSFORMATION IN TURKISH CRIMINAL LAW: A NORMATIVE ANALYSIS IN THE CONTEXT OF SEXUAL OFFENSES
Abstract
As part of the 2005 Turkish Criminal Law Reform, which constitutes one of the cornerstones of the fundamental changes concerning modern Turkish Criminal Law, a series of statutes entered into force- most notably the Turkish Penal Code (TPC) numbered 5237, the Code of Criminal Procedure numbered 5271, and the Code on the Execution of Penalties and Security Measures- along with amendments to various laws including criminal provisions. Following Turkiye’s advancement of its relations with the European Union (EU) and its status as a candidate country, as well as its acceptance of the right of individual application before the European Court of Human Rights (ECHR), various violation judgments rendered against Turkiye also played a decisive role in the reform movement. One of the novelities introduced by the Turkish Criminal Law Reform was the regulation of sexual offenses on the basis of gender equality. The purpose of this study is to comparatively analyze the transformation and evolution, from a human rights perspective, of the differences between the repealed Turkish Penal Code numbered 765 and the current Turkish Penal Code (TPC) numbered 5237 with respect to sexual offenses. In this regard, the first part will provide an overview of the Turkish Criminal Law Reform, followed by an examination of the transformation and evolution of the legal interest protected in relation to sexual offenses. The second part will analyze changes in both legislative intent and judicial practice concerning controversial issues in sexual offenses, including the consent model adopted by the legislator, the effect of the victim’s identity on the offense, the punishability of marital rape, the criminal liability of consensual sexual acts between peers, and the effect of marriage between the offender and the victim on criminal proceedings and judgments.
Keywords
sexual inviolability, sexual freedom, gender equality, sexual offenses, honour-based offenses.