HUKUK VE DERLEM DİLBİLİM ÇALIŞMALARI

Hukuki bir düzenlemede geçen bir sözcüğün anlamına ilişkin değerlendirmelerin sıklıkla dilsel sezgilere dayanması, hukuki yorumlama faaliyetinin test edilebilir sonuçlar öngörmemesiyle sonuçlanır. Kanunun lafzına sadık kaldığını öne süren bir yargı kararını bile tartışmalı hale getirebilir. Söz konusu metodolojik soruna odaklanan bazı hukukçu akademisyenler çözüm önerisi olarak derlem dilbilimin yöntemlerinin hukuki yorumlamada kullanılabileceğini iddia etmiştir. Amerika Birleşik Devletleri Federal Yüksek Mahkemesi’nin derlem temelli argümanlara ikna olmasıyla söz konusu iddialar daha fazla yankı uyandırmaya başlamıştır. Derlem analizinin hukukta nasıl kullanılacağını anlatan çalışmaların yanında derlem analizinin hukuk disiplinine uygunluğunu tartışan çalışmaların sayısı da son on beş yılda artmıştır. Söz konusu bu çalışma, hukuk alanında yürütülen derlem dilbilim çalışmalarını tanıtmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla öncelikle hukukta derlem dilbilim yöntemlerine neden ihtiyaç duyulduğu sorusuna yanıt aranacak, sonrasında derlem dilbilim yaklaşımı ana hatlarıyla ele alınacaktır. Devamında, hukukta derlem dilbilim çalışmalarının nasıl uygulandığı derlem dilbilimi savunan ve eleştiren görüşler eşliğinde sunulacaktır. Çalışma, hukuki yorumlama aracı olarak derlem analizinin vaatlerini ve sınırlarını ele alan Türkçede yazılmış ilk çalışmadır.

The fact that assessments of the meaning of a word used in a legal provision are often based on linguistic intuition means that the process of legal interpretation does not yield testable results. This can even render a judicial decision that claims to adhere strictly to the wording of the law open to debate. Some legal scholars focusing on this methodological problem have proposed that the methods of corpus linguistics could be utilised in legal interpretation. These claims have begun to gain greater traction following the US Supreme Court’s approval of corpus-based arguments. Alongside studies explaining how corpus analysis can be used in law, the number of studies debating the suitability of corpus analysis for the legal discipline has also increased over the past fifteen years. This study aims to introduce corpus linguistics research conducted in the field of law. To this purpose, it will first seek to answer the question of why there is a need for corpus linguistic methods in law, and subsequently outline the corpus linguistic approach in broad terms. It will then present how corpus linguistics is employed in law, accompanied by both supportive and critical perspectives on the corpus linguistics. This study is the first work written in Turkish to deal with the promises and limitations of corpus analysis as a tool of legal interpretation.