Research Article

İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ

Volume: 84 Number: 4 October 30, 2026
TR EN

İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

İlgili çalışma, İsviçre ve Türk Hukuku uygulaması ve doktrin çerçevesinde teminat amaçlı inançlı işlemlerin ve lex commissoria yasağı hükümlerinin (ZGB Art. 816/II ve 894-TMK m. 873/II ve 949) hukuki unsurlarını benzerlikleri ve farklılıkları noktasında incelemeye alarak, bu tür inançlı işlemlerin lex commissoria yasağı karşısında kanuna karşı hile oluşturup oluşturmadığına dair tartışmaları değerlendirmektedir. Bu kapsamda doktrinde konu ile ilgili tartışılan unsurlar kategorize edilerek, özellikle borçlunun (inanın) durumu, ifa ikameleri açısından incelemeler ve inançlı işlem taraflarının -inanan ve inanılanın- sözleşme serbestisi dahilinde irade yorumlarının ne şekilde dikkate alınması gerektiği hususu değerlendirilmiştir. Doktrinde konu ile ilgili vurgulanan unsurların İsviçre ve Türk hukuku uygulamasına nasıl yansıdığı ve inançlı işlemlerin İsviçre Federal Mahkemesi ve Yargıtay kararları uyarınca lex commissoria yasağı kapsamında tartışmaya konu olduğu durumlar irdelenmiştir.

Keywords

Lex Commissoria Yasağı, İpotekli Borç Senedi, Karma İnançlı İşlem, İnanç Sözleşmesi, Teminat Amaçlı İnançlı İşlem

References

  1. Acar, Faruk, Rehin Hukuku Dersleri. Vedat Kitapçılık, 2017.
  2. Akipek, Jale, Akıntürk, Turgut ve Ateş, Derya, Eşya Hukuku. Beta Yayıncılık, 2018.
  3. Aldemir Toprak, İpek B., “İnançlı İşlemden Kaynaklanan Tescile Zorlama Davası” AkdHFD 12, Sayı 2 (2022), 1149-1175.
  4. Antalya, O, Gökhan, Borçlar Hukuku Genel Hükümler V/1,1. Seçkin Yayıncılık, 2019.
  5. Antalya, O Gökhan ve Acar, Faruk, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni. Aristo Yayınevi, 2020.
  6. Antalya, O. Gökhan ve Topuz, Murat, Eşya Hukuku IV/1. Seçkin Yayıncılık, 2021.
  7. Ayanoğlu Moralı, Ahu, Mülkiyet Hakkının Teminat Amaçlı Devrine Yönelik İnançlı İşlemler. Doktora Tezi, Galatasaray Üniversitesi, 2006.
  8. Bauer, Thomas ve Bauer, Christoph, Basler Kommentar, Zivilgesetzbuch II, Geiser, Thomas/ Wolf Stephan (Hrsg.), Helbing Lichtenhahn Verlag, 2023. (BSK-ZGB II)
  9. Bernheim, Marc, Känzig, Philipp ve Geiger, Gaudenz, Basler Kommentar Bundesgesetz über Schuldbetreibung und Konkurs, Daniel von Staehelin, Thomas Bauer, Franco Lorandi (Hrsg.), Helbing & Lichtenhahn, 2021. (SchKG)
  10. Bilgili, İbrahim Oğuz, Taşınmazların Teminat Amaçlı İnançlı İşlemle Devri. Seçkin Yayıncılık, 2019.
APA
Çevik, İ. (2026). İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Barosu Dergisi, 84(4), 2855-2934. https://doi.org/10.30915/abd.1969769
AMA
1.Çevik İ. İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ. JABA. 2026;84(4):2855-2934. doi:10.30915/abd.1969769
Chicago
Çevik, İpek. 2026. “İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Barosu Dergisi 84 (4): 2855-2934. https://doi.org/10.30915/abd.1969769.
EndNote
Çevik İ (October 1, 2026) İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Barosu Dergisi 84 4 2855–2934.
IEEE
[1]İ. Çevik, “İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ”, JABA, vol. 84, no. 4, pp. 2855–2934, Oct. 2026, doi: 10.30915/abd.1969769.
ISNAD
Çevik, İpek. “İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Barosu Dergisi 84/4 (October 1, 2026): 2855-2934. https://doi.org/10.30915/abd.1969769.
JAMA
1.Çevik İ. İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ. JABA. 2026;84:2855–2934.
MLA
Çevik, İpek. “İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Barosu Dergisi, vol. 84, no. 4, Oct. 2026, pp. 2855-34, doi:10.30915/abd.1969769.
Vancouver
1.İpek Çevik. İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA KARMA İNANÇLI İŞLEMLER VE LEX COMMISSORIA YASAĞININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ. JABA. 2026 Oct. 1;84(4):2855-934. doi:10.30915/abd.1969769