TCK’NIN 158/4. MADDESİNDE 7589 SAYILI KANUNLA YAPILAN LEHE DÜZENLEME KARŞISINDA KİŞİNİN BANKA HESABININ VE ÖDEME ARAÇLARININ KULLANILMASI FİİLİ

Kişinin banka hesabının suçta kullanılması son dönemde Türk hukuk sisteminde önemli bir hukuki ve toplumsal soruna dönüşmüş, banka hesabını hukuka uygun veya aykırı çeşitli saiklerle ya da bazen tam olarak ne olduğunu dahi bilmeden başkasına kullandıran çok sayıda kişi cezalandırılmıştır. Uygulamada, banka hesabını veya ödeme aracını kullandıran kişilerin manevi unsuru tespit edilirken detaylı bir şekilde araştırma yapılmadığı ve çoğunlukla kişilerin müşterek fail olarak sorumlu tutulduğu görülmektedir. Ortaya çıkan durum çalışmada gerekçeli karar hakkı, çelişmeli muhakeme hakkı, silahların eşitliği ilkesi ve hayatın olağan akışı ölçütünün yanlış kullanımı bağlamında incelenmiştir. Sonuç olarak her bir faillin cezai sorumluluğunun yeterli gerekçeyle ortaya konulmadan ve eksik araştırmayla belirlenmesinden doğan toptancı uygulamadan kaynaklanan sorun, bir kanun değişikliğini tetiklemiştir. 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı kanun değişikliğine duyulan ihtiyaç iyi analiz edilerek yapılan düzenlemeden çıkarılacak derslerle sürmekte olan davalarda doğru bir yol izlenebilir. Ancak hükümlülere ilişkin sorunların yapılan kanun değişikliğiyle çözülmesi mümkün gözükmemektedir. Bunun nedeni uyarlama davasının sınırlı çerçevesi ve sübuta ilişkin kabulü değiştirmeye elverişli olmamasıdır.

The use of an individual’s bank account in the commission of a criminal offence has recently become a significant legal and social issue in the Turkish legal system. Numerous individuals who have allowed others to use their bank accounts for various lawful or unlawful purposes, or sometimes without even being fully aware of the nature of the transactions in question, have been subjected to criminal prosecution and punishment. In practice, it is observed that insufficient investigation is often conducted into the mens rea of individuals who allow their bank accounts or payment instruments to be used, and that such individuals are frequently held criminally liable as joint perpetrators. This situation is examined in this study in the context of the right to a reasoned judgment, the right to adversarial proceedings, the principle of equality of arms, and the improper application of the criterion of the ordinary course of life. Ultimately, the problems arising from this blanket approach, whereby the criminal liability of each perpetrator is determined without providing adequate reasoning and following an insufficient investigation, have prompted a legislative amendment. The lessons to be drawn from the amendment introduced by Law No. 7589, dated 16 July 2026, may provide guidance for adopting a proper approach in pending proceedings. However, it does not appear possible to resolve the problems concerning persons who have already been convicted through the legislative amendment. This is because of the limited scope of adaptation proceedings and their inherent inadequacy, to a considerable extent, to alter findings concerning the establishment of the facts.