Hayatımız Kaç Para Eder?
Abstract
Hayatın istatistiksel değeri (HİD), hem ekonomik ve sosyal düzenlemelerde
hem de tazminat hesaplaması gibi yargı süreçlerinde önemli bir yer tutmaktadır.
Ülkemizde, düzenleyici otoriteler, düzenlemelerini HİD’i esas alarak
yapmamaktadır. Mahkemelerde kullanılan yöntem insanı bir sermaye malı
olarak gören yaklaşımı esas almaktadır. Bu yaklaşım, önleyicilik amacı yerine
zararın telafisi amacını gütmektedir. Bu çalışma, HİD’i, hesaplama yöntemlerini
ve ölüm tehlikesi ile uygulamada ortaya çıkan sorunları açıklamaktadır.
Çalışmada ayrıca, Türk hukukunda tazminat hesabının, HİD yöntemine göre
yapılması önerilmektedir. HİD yöntemi, birtakım sınırlılıkları bulunmasına
rağmen geleneksel yönteme kıyasla sosyal faydası daha fazla olan bir yöntemdir.
Keywords
Hayatın İstatistiksel Değeri,Ölüm Riski,Regülasyon,Tazminat Hesaplaması
References
- Andersson, H./Treich, N.: The Value of a Statistical Life, Lerna Working Papers 2009, s. 1-36. Arlen, J.: Wrongful Death, New York University Law Review 1985, Vol: 60, s. 1113-1138. Ashenfelter, O.: Measuring the Value of a Statistical Life: Problems and Prospects, NBER Working Paper Series, No. 11916, 2006, s. 1-30. Aşçıoğlu, Ç.: Tazminat Hesabında Yöntem Sorunu, Ölüm ve Cismani Zarar Hallerinde Zararın ve Tazminatın Hesap Edilmesi Sempozyumu içinde, Ankara 1993, s. 59-78. Benli, E.: Ekonomik Zarar, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Köksal Bayraktar’a Armağan, Cilt: 2, İstanbul 2010, s. 1055-1089. Benli, E.: Türk Özel Hukukunda Objektifleştirilmiş İhmalin İktisadi Eleştirisi, Hand Formülü ve Uygulaması, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2012, Sayı: 2, s. 89-123, (Hand Formülü). Berger M.L./Murray J.F.: Alternative Valuations of Work Loss and Productivity, Journal of Occupational and Environmental Medicine 2001, Vol. 43(1), s. 18-24. Brannon, I.: What Is A Life Worth?, Regulation 2005, s. 60-63. Geistfeld, M.: Placing a Price on Pain and Suffering: A Method for Helping Juries Determine Tort Damages for Non Pecuniary Injuries, California Law Review 1995, Vol. 83, s. 775-844. Gündüz, F.E./Gündüz, H.: İdare Hukukunda Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2011, C. XV, Sayı: 3, s. 225-258. Karakaş, F.: Ölüm ve Sakatlık Hallerinde Maddi Zararın Hesap Yöntemleri, Ölüm ve Cismani Zarar Hallerinde Zararın ve Tazminatın Hesap Edilmesi Sempozyumu içinde, Ankara 1993, s. 105-109. Kılıçoğlu, A.M.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 14. Bası, Ankara 2011. OECD: The Value of Statistical Life: A Meta-Analysis, Working Paper 2010, No. 9, http://www.oecd.org/officialdocuments/publicdisplaydocumentpdf/?c ote=ENV/EPOC/WPNEP(2010)9/FINAL&doclanguage=en (Erişim Tarihi: 18.1.2016), s. 1-33. Öztürkler, C.: Uygulamanın İçinden Ölüm ve Bedeni Zarar Hallerinde Maddi Tazminatın Hesaplanması Teknikleri, 1. Baskı, Ankara 2003. Posner, E.A./Sunstein, C.R.: Dollars and Death, John M. Olin Law & Economics Working Paper 2004, No. 222, http://www.law.uchicago.edu/files/ files/222-eap-crs-$death-new.pdf (Erişim Tarihi: 18.1.2016), s. 1-66. Sanlı, K.C.: Haksız Fiil Hukukunun Ekonomik Analizi, 1. Baskı, İstanbul 2007. Schäfer, H.B./Ott, C.: The Economic Analysis of Civil Law, 1. Baskı, New Jersey 2004. Tan, F.: Pasif Devre Maddi Tazminat Hesaplamalarında Doğrular ve Yanlışlar, İstanbul Barosu Dergisi 2007, C. 81, S. 6, s. 2551-2560. Tekinay, S.S.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 3. Baskı, İstanbul 1974. Viscusi, K.: The Value of Life in Legal Contexts: Survey and Critique, American Law and Economics Review 2000, Vol. 2(1), s. 195-222. Viscusi, W.K.: The Value of Life Estimates with Risks by Occupation and Industry, Harvard John M. Olin Center for Law, Economics and Business, Discussion Paper Series No: 422, 2003, s. 1-40, http://www.law.harvard.edu/ programs/olin_center/papers/pdf/422.pdf; (Erişim Tarihi: 2.1.2016). Viscusi, W.K./Aldy, J.E.: The Value of Statistical Life: A Critical Review of Market Estimates Throughout the World, NBER Working Paper Series No: 9487, 2003, s. 1-126, http://www.nber.org/papers/w9487.pdf?new_window=1 (Erişim Tarihi: 2.1.2016). Ward, J.: A Review of Case Law, The New Hedonics Primer for Economists and Attorneys içinde, İkinci Baskı, 1992.