OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK

Hadi Belge

OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK

Abstract

İstanbul’un fethi ile Bizans İmparatorluğu’nun siyasi hayatı son bulmuştur. Ancak aynı fetih Bizans devlet idaresine dair tüm kurum ve uygulamalar için tamamen bir son değildir. Zira İstanbul’daki Türk hâkimiyeti, Osmanlı himayesi altındaki İstanbul Fener Rum Patrikhanesi için yepyeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Bu aynı zamanda gayrimüslimlerin ruhani örgüt yapılarına dair bazı kadim kurum ve uygulamaların devam etmesi anlamına gelmektedir. İnceleme konumuz olan logofetlik kurumu da bu kapsamdadır. Bu çalışmada Bizans devlet idaresinde çok önemli bir yeri olan logofetlik kurumunun Osmanlı Devleti idaresine intikali süreci ele alınacak, logofetliğin Osmanlı bürokrasisinin hangi alanlarında hayat imkânı bulduğu ve Osmanlı idare tarihine ne tür bir etki yaptığı araştırılacaktır. Bununla birlikte, Bizans tarihine ait kaynaklar ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde yer alan belgelerden hareketle, logofetlik kurumunun gerek Bizans ve gerekse Osmanlı Devleti’ndeki uygulama sahaları mukayeseli olarak incelenecektir.

Keywords

Osmanlı Devleti,Bizans,idare tarihi

References

Arşiv Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
A.AMD. (Sadaret, Amedi Kalemi Evrakı): 11 / 157; 3 / 23; 45 / 13 A.DVN.MHM. (Sadaret, Mühimme Evrakı): 4 / 48 BEO. (Babıali Evrak Odası): 1781 / 133560; 1919 / 143891 DH.MKT. (Dahiliye, Mektubi Kalemi): 107 / 63 HAT. (Hatt-ı Hümayun): 1152 / 45725 İ.DH. (İrade, Dâhiliye): 1279 / 100615 İ.HR. (İrade, Hariciye): 11 / 521; 16 / 769; 33 / 1526; 38 / 1764; 57 / 2653 İ.HUS. (İrade, Hususi): 16 / 104; 22 / 45 İ.MMS. (İrade, Meclis-i Mahsus): 16 / 698; 58 / 2683 İ.MSM. (İrade, Mesail-i Mühimme): 32 / 916; 33 / 940; 36 / 1027 Y.PRK.A. (Yıldız, Sadaret): 9 / 25 Y.PRK.AZJ. (Yıldız, Arzuhal Jurnal): 14 / 1 Y.PRK.ŞH. (Yıldız, Şehremaneti Maruzatı): 8 / 27; 2 / 23 ZB. (Zabtiye): 310 / 23 İnceleme Eserler
Ahmet Cevdet Paşa. (1994). Cevdet Paşa Tarihinden Seçmeler (haz. S. Irmak ve B. K. Çağlar). 2. İstanbul: MEB Yayınları
Akyıldız, Ali. (2015). Osmanlı Bürokrasisi Ve Modernleşme. 5.bs., İstanbul: İletişim Yayınları
Atalay, Bülent. (2002). Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin Siyasi Faaliyetleri. Türkler, Cilt 13, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
Avcı, Casım. (2003). İslam Bizans İlişkileri. İstanbul: Klasik Yayınları
Balcı, Sezai. (2006). Osmanlı Devleti’nde Tercümanlık ve Bab-ı Ali Odası, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
Belge, Hadi. (2018). 19. Yüzyıl Osmanlı Taşra İdaresinde Aynaroz Manastırları, Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi- Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara

Berkes, Niyazi. (2012). Türkiye’de Çağdaşlaşma (haz. A. Kuyaş). 18.bs., İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 312.
Delilbaşı, Melek. (2002). Osmanlı- Bizans İlişkileri. Türkler, Cilt 9, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
Düşünmez, Döndü. (2006). Tanzimat Devri Osmanlı Mülki İdaresi’nde Kapı Kethüdalığı, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
Erdoğan, Esra Güzel. (2009). II. Andronikos Dönemi Konstantinopolis Manastırlarının Toplumla İlişkisi Ve Philanthropia Kavramı (1282-1328). Basılmamış Doktora Tezi, İTÜ-Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
Eryılmaz, Bilal. (2010). Tanzimat Ve Yönetimde Modernleşme. İstanbul: İşaret Yayınları
Eyice, Semavi. (1992). Boğdan Sarayı, İslam Ansiklopedisi, c.6., İstanbul: Türk Diyanet Vakfı Yayınları
Jelavich, Barbara. (2007). Balkan Tarihi,18. ve 19.Yüzyıllar. (Çev. İ. Durdu vd.). 1.Cilt, İstanbul: Küre Yayınları
Karpat, Kemal. (1994). Eflak, İslam Ansiklopedisi, c.10., İstanbul: Türk Diyanet Vakfı Yayınları
Kılıç, Halim. (2012). Osmanlı Devleti’nde Bir İdari Modernleşme Kurumu Olarak Şura-i Devlet (1868-1876), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
Kınlı, Onur. (2006). Osmanlı’da Modernleşme ve Diplomasi, Ankara: İmge Yayınları
Kızıltan, Yılmaz. (2006). I. Meşrutiyetin İlânı ve İlk Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı, GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 251-272.
Miller, D.A. (1966). The Logothete ofthe Drome in the Middle Byzantine Period, Byzantion, XXXVI (2), pp. 438-470.
Ortaylı, İlber. (2002). Osmanlı İmparatorluğu’nda Millet Sistemi. Türkler, Cilt 10, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
Pakalın, M. Zeki. (1993). Osmanlı Tarih Deyimleri Ve Terimleri Sözlüğü, C.II. İstanbul: MEB Yayınları
Philliou, M. Christine. (2011). Biography of an Empire: Governing Ottomans in an Age of Revolution, California: Universıty of California Press
Reyhan, Cenk. (2006). Osmanlı'da Millet Nizamnameleri: Avrupa İle Uyum Sürecinde Rum-Ermeni-Yahudi Cemaat Düzenlemeleri, Belgeler-TTK Yayınları, XXVII (31), s. 33-90.
Reyhan, Cenk. (2015). 1864-1871 Vilayet Nizamnamelerinde İdare Meclisleri: Osmanlı Taşrasında Birörnek Yönetim Modeli”nin Kuruluş Sorunu, 1864 Vilayet Nizamnamesi, (Ed. E. Tural, S.Çapar). TODAİE-TİAV, Ankara, s. 51-68.
Şemseddin Sami. (1996), Kamus-i Türki, 7.bs., İstanbul: Çağrı Yayınları
The Oxford Dictionary of Byzantium. (1991). (Ed. A. P. Kazhdan, A-M. Talbot, vd.). Book III., New York: Oxford University Press
Uçman, Abdullah. (1995). Encümen-i Daniş, İslam Ansiklopedisi, c.11., İstanbul: Türk Diyanet Vakfı Yayınları
Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, VI. Cilt, 7.bs., XIII. Dizi - Sa. 16, Ankara: TTK Yayınları
Vasiliev, A. Aleksandrovich. (1943). Bizans İmparatorluğu Tarihi (Çev. A. M. Mansel). (Birinci Cilt). Ankara: Maarif Matbaası Yayınları
İnternet
https://www.archives.saltresearch.org/R/-?func=dbin- jumpfull&object_id=3777907&silo_library=GEN01 (Erişim Tarihi: 05.08.2018)
https://funkystock.photoshelter.com/image/I0000f_Jpb_Z7Tb4 (Erişim Tarihi: 05.08.2018)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Hadi Belge ^* This is me
Türkiye

Publication Date

May 25, 2019

Submission Date

March 10, 2019

Acceptance Date

May 10, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 72

IZ

https://izlik.org/JA67UG95UX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Belge, H. (2019). OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 72, 123-146. https://izlik.org/JA67UG95UX

AMA

1.Belge H. OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;(72):123-146. https://izlik.org/JA67UG95UX

Chicago

Belge, Hadi. 2019. “OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK”. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 72: 123-46. https://izlik.org/JA67UG95UX.

EndNote

Belge H (May 1, 2019) OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi 72 123–146.

IEEE

[1]H. Belge, “OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK”, Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, no. 72, pp. 123–146, May 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67UG95UX

ISNAD

Belge, Hadi. “OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK”. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi. 72 (May 1, 2019): 123-146. https://izlik.org/JA67UG95UX.

JAMA

1.Belge H. OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;:123–146.

MLA

Belge, Hadi. “OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK”. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, no. 72, May 2019, pp. 123-46, https://izlik.org/JA67UG95UX.

Vancouver

1.Hadi Belge. OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2019 May 1;(72):123-46. Available from: https://izlik.org/JA67UG95UX