OSMANLI DEVLETİ MERKEZ BÜROKRASİSİNDE BİZANS BAKİYESİ BİR KURUM OLARAK LOGOFETLİK
Öz
İstanbul’un
fethi ile Bizans İmparatorluğu’nun siyasi hayatı son bulmuştur. Ancak aynı
fetih Bizans devlet idaresine dair tüm kurum ve uygulamalar için tamamen bir
son değildir. Zira İstanbul’daki Türk hâkimiyeti, Osmanlı himayesi
altındaki İstanbul Fener Rum Patrikhanesi için yepyeni bir dönemin başlangıcı
olmuştur. Bu aynı zamanda gayrimüslimlerin ruhani örgüt yapılarına dair bazı
kadim kurum ve uygulamaların devam etmesi anlamına gelmektedir. İnceleme konumuz
olan logofetlik kurumu da bu kapsamdadır. Bu çalışmada Bizans devlet idaresinde
çok önemli bir yeri olan logofetlik kurumunun Osmanlı Devleti idaresine
intikali süreci ele alınacak, logofetliğin Osmanlı bürokrasisinin hangi
alanlarında hayat imkânı bulduğu ve Osmanlı idare tarihine ne tür bir etki
yaptığı araştırılacaktır. Bununla birlikte, Bizans tarihine ait kaynaklar ile
Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde yer alan belgelerden hareketle, logofetlik
kurumunun gerek Bizans ve gerekse Osmanlı Devleti’ndeki uygulama sahaları
mukayeseli olarak incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
- A.AMD. (Sadaret, Amedi Kalemi Evrakı): 11 / 157; 3 / 23; 45 / 13 A.DVN.MHM. (Sadaret, Mühimme Evrakı): 4 / 48 BEO. (Babıali Evrak Odası): 1781 / 133560; 1919 / 143891 DH.MKT. (Dahiliye, Mektubi Kalemi): 107 / 63 HAT. (Hatt-ı Hümayun): 1152 / 45725 İ.DH. (İrade, Dâhiliye): 1279 / 100615 İ.HR. (İrade, Hariciye): 11 / 521; 16 / 769; 33 / 1526; 38 / 1764; 57 / 2653 İ.HUS. (İrade, Hususi): 16 / 104; 22 / 45 İ.MMS. (İrade, Meclis-i Mahsus): 16 / 698; 58 / 2683 İ.MSM. (İrade, Mesail-i Mühimme): 32 / 916; 33 / 940; 36 / 1027 Y.PRK.A. (Yıldız, Sadaret): 9 / 25 Y.PRK.AZJ. (Yıldız, Arzuhal Jurnal): 14 / 1 Y.PRK.ŞH. (Yıldız, Şehremaneti Maruzatı): 8 / 27; 2 / 23 ZB. (Zabtiye): 310 / 23 İnceleme Eserler
- Ahmet Cevdet Paşa. (1994). Cevdet Paşa Tarihinden Seçmeler (haz. S. Irmak ve B. K. Çağlar). 2. İstanbul: MEB Yayınları
- Akyıldız, Ali. (2015). Osmanlı Bürokrasisi Ve Modernleşme. 5.bs., İstanbul: İletişim Yayınları
- Atalay, Bülent. (2002). Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin Siyasi Faaliyetleri. Türkler, Cilt 13, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
- Avcı, Casım. (2003). İslam Bizans İlişkileri. İstanbul: Klasik Yayınları
- Balcı, Sezai. (2006). Osmanlı Devleti’nde Tercümanlık ve Bab-ı Ali Odası, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
- Belge, Hadi. (2018). 19. Yüzyıl Osmanlı Taşra İdaresinde Aynaroz Manastırları, Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi- Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hadi Belge
*
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Mayıs 2019
Gönderilme Tarihi
10 Mart 2019
Kabul Tarihi
10 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 72