Research Article

Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini

Volume: 5 Number: 2 December 30, 2021
EN TR

Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini

Abstract

İslami hisse senedi piyasası, yatırımcılara İslam hukukuyla uyumlu hisselere yatırım yapmaları için uygun ortam sağlayan dinamik bir platformdur. Piyasanın gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmek, yatırımcılar için riski azaltmak ve kârı artırmak gibi önemli avantajlar sağlamaktadır. Yapay zekâ uygulamalarındaki gelişmeler neticesinde derin öğrenme yöntemleri, finansal verilerin tahmininde diğer yöntemlere göre üstün başarı g östermektedir. F inansal z aman s erilerinde g irdi ve ç ıktı d eğişkenleri a rasındaki k armaşık i lişkiyi başarılı bir şekilde modelleyebilen Uzun Kısa Süreli Bellek (Long Short Term Memory-LSTM) modeli, derin öğrenme yöntemleri arasında dikkat çekmektedir. Bu nedenle çalışmada, Türkiye’de İslami hisse senedi piyasasını temsil eden Katılım endeksinin yüksek doğruluk oranıyla tahmin edilmesi için LSTM modeli tercih edilmiştir. Modelin başarısını doğrudan etkileyebilecek olan özniteliklerin belirlenmesinde, literatürde yaygın olarak kullanılan makroekonomik faktörler veya borsa teknik indikatörleri kullanılmamıştır. Bunun yerine, endeks tabanlı bir yaklaşım izlenerek, BIST 100 (XU100) endeksi, CBOE oynaklık endeksi (VIX), altın oynaklık endeksi (GVZ) ve dolar endeksi (DXY) tahmin modelinin girdi değişkenleri olarak belirlenmiştir. Bu yaklaşım sayesinde birçok parametre, tek bir endeks değeri ile modele dâhil edilmekte ve daha az girdi değişkeni kullanılmaktadır. Böylece bir yandan model basitleştirilirken, diğer yandan modelin tahmin gücü artırılmış olmaktadır. Tasarlanan model ile Katılım endeksi, MAE, RMSE, MAPE ve R2 hata fonksiyonlarında sırasıyla 0,06, 0,08, 0,02 ve 0,994 değerleri ile tahmin edilmiştir. Çalışmanın literatüre ana katkısı, Türkiye’de İslami hisse senedi endeksinin tahmininde derin öğrenme yöntemi olarak LSTM modelini kullanan ilk çalışma olmasıdır. İkincil katkısı ise, İslami hisse senedi endeksinin tahminde endeks tabanlı öznitelikler olan XU100, VIX, DXY ve GVZ parametrelerinin kullanılmasıdır.

Keywords

References

  1. Alkhazali, O. M. ve Zoubi, T. A. (2020). Gold and portfolio diversification: A stochastic dominance analysis of the Dow Jones Islamic indices. Pacific-Basin Finance Journal, 60, 101264.
  2. Altın, H. ve Caba, N. (2016). Borsa İstanbul’da işlem gören katılım endekslerinin performanslarının değerlendirilmesi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 8(15), 229–248.
  3. Aslam, F., Mughal, K. S., Ali, A. ve Mohmand, Y. T. (2020). Forecasting Islamic securities index using artificial neural networks: performance evaluation of technical indicators. Journal of Economic and Administrative Sciences, ahead-of-p(ahead-of-print). doi:10.1108/jeas-04-2020-0038.
  4. Balcilar, M., Demirer, R. ve Hammoudeh, S. (2015). Global risk exposures and industry diversification with Shariah-compliant equity sectors. Pacific-Basin Finance Journal, 35, 499–520. doi:10.1016/j.pacfin.2015.09.002
  5. Bayram, K. ve Othman, A. H. A. (2019). Islamic versus conventional stock market indicates performance: Empirical evidence from Turkey. Iqtishadia: Jurnal Kajian Ekonomi dan Bisnis Islam, 12(1), 74–86.
  6. Çetin, D. T. (2019). Türkiye’de jeopolitik risk ve İslami hisse senedi endeksi (Katılım 30) arasındaki nedensellik ilişkisi: Ampirik bir analiz. S. Erdoğan, A. Gedikli ve D. Ç. Yıldırım (Ed.), ISEFE, International Congress of Islamic Economy, Finance and Ethics içinde (ss. 108–119). İstanbul: Umuttepe Yayınları.
  7. Çetin, D. T. (2021a). İslami finansın temel ilkesi faiz yasağı: Faizin tarihçesi ve ilahi dinlerde faiz. M. Sarıoğlan ve F. Sansar (Ed.), Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Araştırma ve Değerlendirmeler içinde (1., ss. 115–142). Lyon, Fransa: Livre De Lyon.
  8. Çetin, D. T. (2021b). İslami finans sisteminde Sukuk (First Edit.). Ankara, Turkey: Gazi Kitabevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2021

Submission Date

July 28, 2021

Acceptance Date

December 7, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 5 Number: 2

APA
Çetin, D. T., & Metlek, S. (2021). Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini. Acta Infologica, 5(2), 287-298. https://izlik.org/JA57XW83FZ
AMA
1.Çetin DT, Metlek S. Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini. ACIN. 2021;5(2):287-298. https://izlik.org/JA57XW83FZ
Chicago
Çetin, Dilşad Tülgen, and Sedat Metlek. 2021. “Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi Ile Tahmini”. Acta Infologica 5 (2): 287-98. https://izlik.org/JA57XW83FZ.
EndNote
Çetin DT, Metlek S (December 1, 2021) Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini. Acta Infologica 5 2 287–298.
IEEE
[1]D. T. Çetin and S. Metlek, “Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini”, ACIN, vol. 5, no. 2, pp. 287–298, Dec. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA57XW83FZ
ISNAD
Çetin, Dilşad Tülgen - Metlek, Sedat. “Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi Ile Tahmini”. Acta Infologica 5/2 (December 1, 2021): 287-298. https://izlik.org/JA57XW83FZ.
JAMA
1.Çetin DT, Metlek S. Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini. ACIN. 2021;5:287–298.
MLA
Çetin, Dilşad Tülgen, and Sedat Metlek. “Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi Ile Tahmini”. Acta Infologica, vol. 5, no. 2, Dec. 2021, pp. 287-98, https://izlik.org/JA57XW83FZ.
Vancouver
1.Dilşad Tülgen Çetin, Sedat Metlek. Türkiye’deki İslami Hisse Senedi Endeksinin, Endeks Tabanlı Öznitelikler Kullanılarak Derin Öğrenme Yöntemi ile Tahmini. ACIN [Internet]. 2021 Dec. 1;5(2):287-98. Available from: https://izlik.org/JA57XW83FZ