Research Article

Küresel Değer Zincirleri ve Teorik Temelleri

Volume: 10 Number: 2 December 31, 2024
EN TR

Küresel Değer Zincirleri ve Teorik Temelleri

Öz

Bilgi ve iletişim teknolojisinde meydana gelen çarpıcı gelişmelerin neticesinde sınır, zaman, mekân tanımayan bir boyuta evrilen bilgi akımı ile iletişim kavramlarının dönüştürücü gücü üretim faaliyetlerini de dönüşmüştür. Üretim faaliyetlerinin parçalara ayrılması, ayrıştırılması ve verimlilik amaçlı başka bölgelere konuşlandırılmasına imkân sağlayan değişim süreci devletler arasındaki mal ticaretini açıklamaya çalışan uluslararası iktisat teorilerinin yetersiz kalmaya başlamasına da yol açmıştır. Özellikle bilgi ve iletişim teknolojisinde devinim ile birlikte küreselleşmenin de vites attığı dönemde üretim de boyut değiştirerek bu değişime ayak uydurmuştur. Sadece malların ticaretini, emek ve sermaye faktörlerinin varlığı ile ulusların sahip oldukları üstünlükler varsayımlarını içeren teorilerin üretimin her aşamasının metalaştığı, uzmanlaşmanın, değer üretiminin çokuluslu şirketler ile küresel bir ağda yayıldığı, sadece malların değil hizmetlerin de ticaretin içinde yer aldığı günümüz iktisadi ortamını açıklaması elbette güç olmaktadır. Küresel değer zincirleri olarak adlandırılan fikir, tasarım ve üretim aşamalarından satış ve satış sonrası hizmetlere kadar farklı aşamalarda, üretim tesislerinde, bölgelerde meydana getirilen katma değerin üretimi olgusu özellikle 1990 sonrasında yaşanan dönüşümü ifade etmektedir. Çalışmanın amacı uluslararası iktisat teorilerini ele alarak küresel değer zincirlerinin oluşumuna giden yolda yaşanan gelişmeler ile küresel değer zincirlerinin teorik arka planının aydınlatılması ve gelinen süreçte küresel değer zincirlerinin neden önemli bir olgu olarak ortaya çıktığı ifade edilmesidir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Amsden, A. H. (1989). Asia’s next giant: south korea and late industrialization (Paperback ed). Oxford Univ. Pr.
  2. Arıç, K. H. (2013). Yeni bir dış ticaret teorisi olarak Porter’ın rekabetçi üstünlükler teorisi’nin yapısı. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(5), 81-97.
  3. Bair, J. (2005). Global capitalism and commodity chains: Looking back, going forward. Competition & Change, 9(2), 153-180. https://doi.org/10.1179/102452905X45382
  4. Baldwin, R. (2014). Trade and ındustrialization after globalization’s second unbundling: how building and joining a supply chain are different and why it matters. R. C. Feenstra & A. M. Taylor (Ed.), Globalization in an age of crisis: multilateral economic cooperation in the twenty-first century içinde (165-212). University of Chicago Press.
  5. Baldwin, R., & Venables, A. J. (2013). Spiders and snakes: offshoring and agglomeration in the global economy. Journal of International Economics, 90(2), 245-254. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2013.02.005
  6. Bettis, R. A., & Hitt, M. A. (1995). The new competitive landscape. Strategic Management Journal, 16(S1), 7-19. https://doi.org/10.1002/smj.4250160915
  7. Clancy, M. (1998). Commodity chains, services and development: theory and preliminary evidence from the tourism ındustry. Review of International Political Economy, 5(1), 122-148.
  8. Dedrick, J., Kraemer, K. L., & Linden, G. (2010). Who profits from innovation in global value chains?: a study of the ipod and notebook pcs. Industrial and Corporate Change, 19(1), 81-116. https://doi.org/10.1093/icc/dtp032

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Regional Development and Globalisation in International Economics , International Economics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

October 16, 2024

Acceptance Date

November 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 2

APA
Şakı, M. (2024). Küresel Değer Zincirleri ve Teorik Temelleri. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 239-260. https://doi.org/10.22466/acusbd.1568186

Artvin Coruh University International Journal of Social Sciences

ACUSBD is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC).