The Stone Architecture of the Proskene of the Theater in Kaunos

Year 2017, Issue: 20, 263 - 290, 01.06.2017

Burhan Varkıvanç

Abstract

Mevcut sahne binası ve caveaya yönelik araştırmalarının tamamlanmamış olmasına rağmen Kaunos Tiyatrosu’nun salt orkestrası ve sahne binası önünde yapılan araştırmalar sonucu yapının Antik Dönem tiyatroları içinde eşine nadir rastlanan bir kalıntı topluluğunu barındırdığı anlaşılmıştır. Klasik Dönem’den başlayarak Geç Roma Dönemi’ne kadar toplam beş evreye işaret eden kalıntıları birbirinden bağımsız 4 grup altında toplamak mümkündür. Her iki parodos önündeki blok dizisi ile ana kayada açılan blok yatakları MÖ 4. yy.’ın ilk yarısına ait kerpiç ve ahşap malzemeden paraskenionlu bir sahne binasına işaret etmektedirler. Erken Hellenistik Dönem itibarı ile oldukça köklü değişiklikler geçiren sahne binası, ikinci evrede orkestranın da genişletilmesi ile batıya çekilmiş ve yapıya bu evrede birinin tüm taş elemanları yerinde korunan iki periaktos eklenmiştir. Proskenionda korunan çok sayıda altlığın bazıları üzerinde karşılaşılan taşçı işaretleri sahne binasının MÖ 2. yy. ile birlikte yenilendiğini ve bu üçüncü evrede Dor düzeninde sütunlu ve tamamen taş bir cepheye sahip olduğunu göstermiştir. Proskenionda küçük bir genişlemenin gözlemlendiği dördüncü evrede MS 2. yy. sahne binasının köklü bir yapım evresi geçirdiği ve günümüz sahne binası kalıntıları üzerinde yükselen çok odalı ve Korinth düzeninde iki katlı büyük bir yapının inşa edildiği anlaşılmaktadır. Proskeiondaki bağımsız sütunların yerini pilasterli bir duvara bıraktığı beşinci ve son evrede Geç Antik Dönem MS 4. yy. ? sahne binasının boyutlarını koruduğu, ancak iç cephesinde onarım, arka cephesinde ise tahribat geçirdiği görülmektedir. Araştırması tamamlanmayan cavea ise ilk iki evrede ahşap, MÖ 2. yy. itibarı ile günümüzdeki boyutta taştan inşa edilmiş olmalıdır.

Kaunos Tiyatrosu Proskenionu’nun Taş Mimarisi

Abstract

The latest research in front of the stage building of the theater at Kaunos Fig. 1 has shown that the structure sets a unique example among ancient theaters Fig. 2 ff. . The remains belong to five consecutive phases spanning a time range from the Classical to the Late Roman periods and may be categorized in four groups.