Two Neolithic Ritual Centers in East Mysia NW Turkey : The Baltalıin and İnkaya Caves

Abstract

The social and belief systems in Western Anatolia during the Neolithic and Chalcolitic periods constitute an important question in Anatolian archaeology. Examination of the wall paintings in the Baltalıin and İnkaya caves near the village of Delice in the district of Dursunbey in Balıkesir province may provide some important answers. There appears to be a conscious effort behind the planning of these caves for use as cult centers in regards to hunting and religious rituals. These pictures reflect the beliefs and rituals of the Neolithic Age and includes themes such as life, death, and hunting

Keywords

• Western Anatolia, Mysia, Neolithic, Cave Painting, Shaman

Abstract

Neolitik ve Kalkolitik Çağlarda Batı Anadolu Bölgesi’nde mevcut olan toplumsal ilişkiler ve inanç sistemleri, Anadolu arkeolojisinin önemli problemlerinden birini oluşturur. BalıkesirDursunbey İlçesi, Delice Köyü sınırları içinde yer alan Baltalıin ve İnkaya Mağaralarında saptadığımız duvar boyaları, bu eksikliğin telafi edilmesinde önemli bir rol oynayacak niteliktedir. Bir kült merkezi niteliğine sahip olan mağaraların planlamasında av ve inanç ritüelleri için mekanların bilinçli olarak ayrıldığı görülmektedir. Neolitik Çağ’ın inanç sistemini konu edinen resimler, içerdikleri yaşam, ölüm ve av konuları ile özgün örnekler arasında yerini almıştır

Keywords

• Batı Anadolu, Mysia, Neolitik, Mağara Resimleri, Şaman

References

1. Akdeniz 2010 E. Akdeniz, “Manisa Yöresindeki Prehistorik-Protohistorik Buluntu Merkezlerinin Dönemsel ve Coğrafi Dağılımları / Periodical and Geographical Distribution of Prehistoric-Protohistoric Sites in The Province of Manisa”, Akdeniz Sanat Dergisi, 3.6, 2010, 1-26.
2. Alok 1988 E. Alok, Anadolu’da Kayaüstü Resimleri (1988).
3. Baird 2007 D. Baird, “Pınarbaşı: Orta Anadolu’da Epipaleolitik Konak Yerinden Yerleşik Köy Yaşamına”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem, Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 285-311.
4. Baird – Baysal 2012 D. Baird – A. Baysal, “Boncuklu Höyük Projesi: Orta Anadolu’da Tarımın, Yerleşik Hayata Geçişin ve Hayvancılığın Başlangıcının Araştırılması”, KST XXXIII.4 (2012) 263-271.
5. Bıçakçı – Godon – Çakan 2012 E. Bıçakçı – M. Godon – Y. G. Çakan, “Tepecik-Çiftlik”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen – P. Kuniholm (ed.), The Neolithic in Turkey, New Excavations and New Research, Central Turkey (2012) 89-134.
6. Bischoff 2002 D. Bischoff, “Symbolic Worlds of Central and Southeast Anatolia in the Neolithic”, in: F. Gerard – L. Thissen (ed.), The Neolithic of Central Anatolia. Internal Developments and External Relations During the 9th-6th Millennia Cal. BC. (2002) 237-251.
7. Bostancı 1959 E. Y. Bostancı, “Researches on the Mediterranean coast of Anatolia: A New Palaeolithic Site at Beldibi Near Antalya”, Anatolia IV, 1959, 129-63.
8. Clogg – Díaz-Andreu – Larkman 2000 P. Clogg – M. Díaz-Andre – B. Larkman, “Digital Image Processing and the Recording of Rock Art”, Journal of Archaeological Science 27, 2000, 837-843.

9. Clottes – Lewis-Williams 1998 J. Clottes – D. Lewis-Williams, The Shamans of Prehistory: Trance and Magic in the Painted Caves (1998).
10. Duru 1994 R. Duru, Kuruçay Höyük I. 1978-1988 Kazılarının Sonuçları. Neolitik ve Erken Kalkolitik Çağ Yerleşmeleri / Results of the Excavations 1978-1988. The Neolithic and Early Chalcolithic Settlement - A Comprehensive Summary (1994).
11. Duru – Umurtak 2005 R. Duru – G. Umurtak, Höyücek. 1988-1992 Yılları Arasında Yapılan Kazıların Sonuçları / Results of the Excavations 1989-1992 (2005).
12. Düring 2006 B. S. Düring, Constructing Communities, Clustered Neighbourhood Settlements of the Central Anatolian Neolithic ca. 8500-5500 Cal. BC (2006).
13. Erdoğu 2009 B. Erdoğu, “Ritual Symbolism in the Early Chalcolithic Period of Central Anatolia”, Journal for Interdisciplinary Research on Religion and Science 5, 2009, 129-142.
14. Esin 1994 U. Esin, “Akeramik Evrede Aşıklı Höyük”, Türk Tarih Kongresi XI (1994) 29-38.
15. Esin – Harmankaya 1987 U. Esin – S. Harmankaya, “1985 Değirmentepe (Malatya-İmamlı Köyü) Kurtarma Kazısı”, KST VIII.1 (1987) 95-118.
16. Esin – Harmankaya 2007 U. Esin – S. Harmankaya, “Aşıklı Höyük”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem. Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 255-272.
17. Frangipane 1997 M. Frangipane, “A 4th-Millennium Temple/Palace Complex at Arslantepe-Malatya.
18. North-South Relations and the Formation of Early State Societies in the Northern Regions of Greater Mesopotamia”, Paléorient 23.1, 1997, 45-73.
19. French 1962 D. French, “Excavations at Can Hasan: First Preliminary Report, 1961”, AnatSt 12, 1962, 27-40.
20. French et al. 1972 D. French – G. C. Hillman – S. Payne – R. J. Payne, “Excavations at Can Hasan III, 1969-1970”, in: E. S. Higgs (ed.), Papers in Economic Prehistory (1972) 181-190.
21. Hauptmann 1976 H. Hauptmann, “Norşuntepe Kazıları, 1972”, Keban Projesi 1972 Çalışmaları (1976) 41-59.
22. Hauptmann 2007 H. Hauptmann, “Nevali Çori ve Urfa Bölgesinde Neolitik Dönem”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı.
23. Türkiye’de Neolitik Dönem, Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 131-164.
24. Hermansen 2005 B. D. Hermansen, “Ritual as Function, Ritual as Social Practice?”, in: J. Baumgarten (ed.), The Early Neolithic Origin of Ritual Centers. Special Issue of Neo-Lithics 2.05, 2005, 29-30.
25. Hodder 1999 I. Hodder, “Symbolizm at Çatalhöyük”, ProcBritAc 99, 1999, 177-191.
26. Hodder 2005 I. Hodder, “New Finds and New Interpretations at Çatal Höyük”, Anatolian Archaeology 11, 2005, 20-22.
27. Hodder 2006 I. Hodder, Çatalhöyük, Leoparın Öyküsü (2006).
28. Hodder 2007 I. Hodder, “Çatalhöyük: Yeni Çalışmalar”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem. Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 313-329.
29. Hodder 2010 I. Hodder, “Probing Religion at Çatalhöyük: An Interdisciplinary Experiment”, in: I. Hodder (ed.), Religion in the Emergence of Civilization. Çatalhöyük as a Case Study (2010) 1-31.
30. Hodder – Meskell 2010 I. Hodder – L. Meskell, “The Symbolism of Çatalhöyük in its Regional Context”, in: I. Hodder (ed.), Religion in the Emergence of Civilization. Çatalhöyük as a Case Study (2010) 1-72.
31. Hoppál 2014 M. Hoppál, Avrasya’da Şamanlar (2014).
32. Karaca 1983 Ö. Karaca, “Pirot Höyük 1981 Kazıları”, KST IV (1983) 69-74.
33. Kartal 2009 M. Kartal, Konar-Göçerlikten Yerleşik Yaşama Geçiş, Epi-Paleolitik Dönem, Türkiye’de Son Avcı-Toplayıcılar (2009).
34. Korkut 2012 T. Korkut, “Tlos 2010 Kazı Etkinlikleri”, KST XXXIII.1 (2012) 453-466.
35. Korkut 2013 T. Korkut, “Tlos 2010 Kazı Etkinlikleri”, KST XXXIV.3 (2013) 189-197.
36. Korkut 2014 T. Korkut, “Tlos 2012 Kazı Etkinlikleri”, KST XXXV.1 (2014) 103-111.
37. Korkut – Işın – Takaoğlu – Özdemir 2015 T. Korkut – G. Işın – T. Takaoğlu – B. Özdemir, “Tlos Antik Kenti Yakınlarındaki Tavabaşı Mağarası Kaya Resimleri/Rock Paintings from Tavabaşı Cave Near The Ancient City of Tlos”, TÜBA-AR 18, 2015, 37-49.
38. Kökten 1962 K. Kökten, “Maraş ve Antalya Vilayetlerinde Süreli Diptarih Araştırmaları Hakkında Kısa Bir Rapor/Ein kurzer Bericht über Dauernde Untersuchungen der Urgeschichte in Maraş und Antalya”, TürkArkDerg XI.I, 1962, 40-44.
39. Lewis-Williams 1991 J. D. Lewis-Williams, “Wrestling with Analogy: A Methodological Dilemma in Upper Palaeolithic Art Research”, Proceedings of the Prehistoric Society 57.1, 1991, 149-62.
40. Lewis-Williams 2004 J. D. Lewis-Williams, “Constructing a Cosmos, Architecture, Power and Domestication at Çatalhüyük”, Journal of Social Archaeology 4.1, 2004, 28-59.
41. Lewis-Williams – Pearce 2005 J. D. Lewis-Williams – D. Pearce, Inside the Neolithic Mind. Consciousness, Cosmos and the Realm of the Gods (2005).
42. Mellaart 1963 J. Mellaart, “Excavations at Çatal Hüyük, 1962: Second Preliminary Report”, AnatSt 13, 1963, 43-103
43. Mellaart 1967 J. Mellaart, Çatalhöyük. A Neolithic Town in Anatolia (1967).
44. Mellaart 1970 J. Mellaart, Excavations at Hacılar (1970).
45. Mellaart – Hirsch – Balpimar 1989 J. Mellaart – U. Hirsch – B. Balpimar, The Goddess from Anatolia, I-IV (1989).
46. Otte et al. 1995 M. Otte – I. Yalçınkaya – J-M. Leotard – M. Kartal – O. Bar-Yosef – J. Kozlowski – I. López Bayón – A. Marshack, “The Epi-Palaeolithic of Öküzini Cave (SW Anatolia) and its Mobiliary Art”, Antiquity 69, 1995, 931-944.
47. Özbaşaran 2003 M. Özbaşaran, “Musular-Aşıklı İlişkisinde Kireç Tabanlı Yapılar” in: M. Özdoğan – H. Hauptmann – N. Başgelen (ed.), Köyden Kente, Yakındoğuda İlk Yerleşmeler / From Village to Cities, Ufuk Esin’e Armağan (2003) 361-372.
48. Özbaşaran et al. 2007 M. Özbaşaran – G. Duru – N. Kayacan – B. Erdoğu – H. Buitenhuis, “Musular 1999-2004-Genel Bir Değerlendirme”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem. Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 273-82.
49. Özbek 2009 M. Özbek, “Remodeled Human Skulls in Köşk Höyük (Neolithic Age, Anatolia): A New Appraisal in View of Recent Discoveries”, JAS 36, 2009, 379-386.
50. Özdoğan 2007 A. E. Özdoğan, “Çayönü”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem, Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 57-97.
51. Öztan 2002 A. Öztan, “Köşk Höyük: Anadolu Arkeolojisine Yeni Katkılar”, TÜBA-AR 5, 2002, 55-69.
52. Öztan 2007 A. Öztan, “Köşk Höyük”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem, Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 223-235.
53. Peschlow-Bindokat 2003 A. Peschlow-Bindokat, Frühe Menschenbilder. Die prähistorischen Felsmalereien des Latmos-Gebirges (2003).
54. Peschlow-Bindokat 2006 A. Peschlow-Bindokat, Tarihöncesi İnsan Resimleri. Latmos Dağları’ndaki Prehistorik Kaya Resimleri (2006).
55. Peschlow-Bindokat – Gerber 2012 A. Peschlow-Bindokat – C. Gerber, “The Latmos-Beşparmak Mountain Sites with Early Rock Paintings in Western Anatolia”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen – P. Kuniholm (ed.), The Neolithic in Turkey, New Excavations and New Research, Western Turkey (2012) 67-115.
56. Russell – McCowan 2003 N. Russell – K. J. McCowan, “Dance of the Cranes: Crane symbolism at Çatalhöyük and Beyond”, Antiquity 77, 2003, 445-455.
57. Schmidt 2006 K. Schmidt, Taş Çağı Avcılarının Gizemli Kutsal Alanı Göbekli Tepe, En Eski Tapınağı Yapanlar (2006).
58. Schmidt 2007 K. Schmidt, “Göbekli Tepe”, in: M. Özdoğan – N. Başgelen (ed.), Anadolu Uygarlığının Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı. Türkiye’de Neolitik Dönem, Yeni Kazılar - Yeni Bulgular (2007) 115-29.
59. Schmidt 2010 K. Schmidt, “Göbekli Tepe – the Stone Age Sanctuaries”, New Results of Ongoing Excavations with a Special Focus on Sculptures and High Reliefs. Documenta Praehistorica XXXVII, 2010, 239-256.
60. Stordeur – Jammous 1995 D. Stordeur – B. Jammous, “Pierre à Rainure à Décor Animal Trouvée Dans l’Horizon PPNA de Jerf el Ahmar (Syrie)”, Paléorient 21.1, 1995, 129-130.
61. Wright 2014 K. I. Wright, “Domestication and inequality? Households, corporate groups and food processing tools at Neolithic Çatalhöyük”, JAnthArch 33, 2014, 1-33.
62. Yakar 2005 J. Yakar, “The Language of Symbols in Prehistoric Anatolia”, Documenta Praehistorica XXXII (2005) 111-121.
63. Yalçıklı 2011 D. Yalçıklı, “Kazdağları’nın Arkeolojik Potansiyelinin Saptanmasına Yönelik Bir Araştırma”, in: R. Efe – M. Öztürk – İ. Atalay (eds.), IKES2011 International Symposium on Kazdağları (Mount Ida) and Edremit, Global Change in Meditterranean Region/Uluslararası Kazdağları ve Edremit Sempozyumu (2011) 27-35.
64. Yalçıklı 2014 D. Yalçıklı, “New Evidence for Neolithic Habitation in the Hinterland of the Troad”, OJA 33.3, 2014, 245-255.
65. Yalçıklı 2017a D. Yalçıklı, “Balıkesir (Altıeylül, Karesi ve Dursunbey) Yüzey Araştırması”, AST XXXIV.1 (2017) 417-433.
66. Yalçıklı 2017b D. Yalçıklı, “Dursunbey-Delice Mağaraları: Baltalıin ve İnkaya”, Journal of Archaeology & Art/Arkeoloji ve Sanat 153, 2017, 1-8.
67. Yalçınkaya 1979 I. Yalçınkaya, “Taş Devri Sanatında Teknik ve Stil”, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 29.1, 1979, 67-82.