Research Article

SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ

Volume: 2 Number: 2 September 30, 2026
EN TR

SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ

Abstract

Sürdürülebilir tasarımın zanaatla ilişkisinden doğan sürdürülebilir zanaat kavramı, önemi giderek artan bir çalışma alanıdır ve sürdürülebilir tasarıma dayalı hususları içerir. Sürdürülebilir tasarım hususları, geleneksel ürünü oluşturan fiziksel, işlevsel ve üretime özgü nitelikleridir. Ancak bu kapsamda zanaat ürünlerinin tasarıma dayalı hususlarına dair çalışmalar yeterince bulunmamaktadır. Bu durumda kültür temelli çalışmaların sürdürülebilirliği için tasarım hususlarının tanımlanması değerli olur. Bu çalışmada, sürdürülebilir zanaat kapsamındaki tasarım hususlarının ahşap oymacılık zanaatı ve bu zanaata bağlı olarak üretilen Maraş ceviz oyma sandığı, Maraş camekanı ve Maraş mücevherat kutusu üzerinden incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda ilgili ürünler üzerinden; hammadde, teknikler, makineler, ürün formu, motif-desen uygulamaları ve zanaatın geleceği konu başlıkları altında ele alınmıştır. Araştırma, nitel bir araştırma çerçevesinde betimleyici durum çalışması tasarım deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, gönüllülük esasına göre seçilen dört ahşap oyma zanaatkârından oluşmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve yedi sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşme verileri temaların, kategorilerin ve kodların belirlendiği içerik analiziyle analiz edilmiştir. Bulgular, ahşap oyma zanaatında yeni ürün fikirlerine ihtiyaç duyulduğunu, ancak zanaatın sürdürülebilirliğindeki en önemli unsurun el oyması tekniğinin korunması olduğunu göstermektedir. Değişen kullanım ihtiyaçlarına göre yeni ürün formları ve oyma motifleri tasarlanabilmektedir. Bu doğrultuda, bu zanaatın geleceği için yeni nesil zanaatkârların yetiştirilmesine ve tasarlanan ürünlerin pazarlanmasına yönelik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Keywords

References

  1. Abdel Halim, M.S., Ibrahim, G.E. ve Abdel Tawab, F.M., (2024). “Utilizing Artificial Intelligence Technical to Develop Some Textile Craft Industries”, International Design Journal, 14 (5), 43-63. https://doi.org/10.21608/idj.2024.372636.
  2. Akpınarlı, F., Baykasoğlu, N., Kurt, G., Yılmazoğlu, İ. ve Yıldız, E., (2014). Kahramanmaraş El Sanatları, Cilt II, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi.
  3. Anand, S., Sonar, R.M. ve Jain, K., (2026). “Traditional Craft and Sustainable Development: A Study on Indian Craft”, Social Responsibility Journal, 22 (4), 855-875.
  4. Anooja, J. ve Kumar, V., (2025). “Elements of Innovation: A Review of Literature on Craft-Design Ecosystem”, Sustainable Futures, 9, 100670.
  5. Arıkan, H.K., (2023). Zanaat, Üretim ve Tasarım Bağlamında Sürdürülebilir ve Katılımcı Tasarım Modeli Önerisi: Kahramanmaraş Yemenileri, (Yayınlanmamış) Doktora Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  6. Aytaçlı, B., (2012). “Durum Çalışmasına Ayrıntılı Bir Bakış”, Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (1), 1-9. https://izlik.org/JA59CL85GK.
  7. Bamford, R., (2011). “Ecology and the Aesthetics of Imperfect Balance”, Sustainability in Craft and Design, 49, Craft + Design Enquiry, Issue 3.
  8. Botnick, K. ve Raja, I., (2011). “Subtle Technology: The Design Innovation of Indian Artisanship”, Design Issues, 27, 43-55. https://doi.org/10.1162/DESI_a_00104.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Design (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

July 8, 2026

Acceptance Date

September 14, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 2 Number: 2

APA
Arıkan, H. K. (2026). SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ. Art, Design, And Cultural Studies Journal, 2(2), 164-183. https://izlik.org/JA49BJ75ZH
AMA
1.Arıkan HK. SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ. Art, Design, And Cultural Studies Journal. 2026;2(2):164-183. https://izlik.org/JA49BJ75ZH
Chicago
Arıkan, Hatice Kübra. 2026. “SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT Ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI Ve ÜRÜNLERİ”. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2 (2): 164-83. https://izlik.org/JA49BJ75ZH.
EndNote
Arıkan HK (September 1, 2026) SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2 2 164–183.
IEEE
[1]H. K. Arıkan, “SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ”, Art, Design, And Cultural Studies Journal, vol. 2, no. 2, pp. 164–183, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA49BJ75ZH
ISNAD
Arıkan, Hatice Kübra. “SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT Ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI Ve ÜRÜNLERİ”. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2/2 (September 1, 2026): 164-183. https://izlik.org/JA49BJ75ZH.
JAMA
1.Arıkan HK. SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ. Art, Design, And Cultural Studies Journal. 2026;2:164–183.
MLA
Arıkan, Hatice Kübra. “SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT Ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI Ve ÜRÜNLERİ”. Art, Design, And Cultural Studies Journal, vol. 2, no. 2, Sept. 2026, pp. 164-83, https://izlik.org/JA49BJ75ZH.
Vancouver
1.Hatice Kübra Arıkan. SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ. Art, Design, And Cultural Studies Journal [Internet]. 2026 Sep. 1;2(2):164-83. Available from: https://izlik.org/JA49BJ75ZH