SUSTAINABLE CRAFT AND SUSTAINABLE DESIGN CONSIDERATIONS: WOOD CARWING CRAFT AND PRODUCTS

Öz

The concept of sustainable craft, which emerges from the relationship between sustainable design and craftsmanship, is a growing field of study and encompasses sustainable design-oriented aspects. These aspects constitute the physical, functional, and production-specific attributes of traditional products. However, research on the design-oriented aspects of craft products within this scope remains insufficient. Therefore, defining design aspects in culture-based studies is of great value. This study aims to examine the design aspects within sustainable craft through the craft of woodcarving and its associated products: the Maraş ceviz oyma sandık, the Maraş camekan, and the Maraş mücevherat kutusu. Accordingly, the products in question will be analyzed under the headings of raw materials, techniques, machinery, product form, motif-pattern applications, and the future of the craft. The study was conducted within a qualitative research framework, utilizing a descriptive case study design. The study group consisted of four woodcarving craftsmen selected voluntarily. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher, comprising seven questions. The interview data were analyzed through content analysis, whereby themes, categories, and codes were identified. The findings demonstrate a need for new product ideas in the woodcarving craft; however, preserving the hand-carving technique remains the most critical factor for the sustainability of this craft. New product forms and carving motifs can be designed in response to changing user needs. Accordingly, for the future of the craft, initiatives are required to train new generations of craftsmen and to market the designed products.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable craft
• design considerations
• sustainable design
• descriptive case study
• wood carwing.

SÜRDÜRÜLEBİLİR ZANAAT ve SÜRDÜRÜLEBİLİR TASARIM HUSUSLARI: AHŞAP OYMA ZANAATI ve ÜRÜNLERİ

Öz

Sürdürülebilir tasarımın zanaatla ilişkisinden doğan sürdürülebilir zanaat kavramı, önemi giderek artan bir çalışma alanıdır ve sürdürülebilir tasarıma dayalı hususları içerir. Sürdürülebilir tasarım hususları, geleneksel ürünü oluşturan fiziksel, işlevsel ve üretime özgü nitelikleridir. Ancak bu kapsamda zanaat ürünlerinin tasarıma dayalı hususlarına dair çalışmalar yeterince bulunmamaktadır. Bu durumda kültür temelli çalışmaların sürdürülebilirliği için tasarım hususlarının tanımlanması değerli olur. Bu çalışmada, sürdürülebilir zanaat kapsamındaki tasarım hususlarının ahşap oymacılık zanaatı ve bu zanaata bağlı olarak üretilen Maraş ceviz oyma sandığı, Maraş camekanı ve Maraş mücevherat kutusu üzerinden incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda ilgili ürünler üzerinden; hammadde, teknikler, makineler, ürün formu, motif-desen uygulamaları ve zanaatın geleceği konu başlıkları altında ele alınmıştır. Araştırma, nitel bir araştırma çerçevesinde betimleyici durum çalışması tasarım deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, gönüllülük esasına göre seçilen dört ahşap oyma zanaatkârından oluşmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve yedi sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşme verileri temaların, kategorilerin ve kodların belirlendiği içerik analiziyle analiz edilmiştir. Bulgular, ahşap oyma zanaatında yeni ürün fikirlerine ihtiyaç duyulduğunu, ancak zanaatın sürdürülebilirliğindeki en önemli unsurun el oyması tekniğinin korunması olduğunu göstermektedir. Değişen kullanım ihtiyaçlarına göre yeni ürün formları ve oyma motifleri tasarlanabilmektedir. Bu doğrultuda, bu zanaatın geleceği için yeni nesil zanaatkârların yetiştirilmesine ve tasarlanan ürünlerin pazarlanmasına yönelik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir zanaat
• tasarım hususları
• sürdürülebilir tasarım
• betimsel durum çalışması
• ahşap oyma.

Kaynakça

1. Abdel Halim, M.S., Ibrahim, G.E. ve Abdel Tawab, F.M., (2024). “Utilizing Artificial Intelligence Technical to Develop Some Textile Craft Industries”, International Design Journal, 14 (5), 43-63. https://doi.org/10.21608/idj.2024.372636.
2. Akpınarlı, F., Baykasoğlu, N., Kurt, G., Yılmazoğlu, İ. ve Yıldız, E., (2014). Kahramanmaraş El Sanatları, Cilt II, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi.
3. Anand, S., Sonar, R.M. ve Jain, K., (2026). “Traditional Craft and Sustainable Development: A Study on Indian Craft”, Social Responsibility Journal, 22 (4), 855-875.
4. Anooja, J. ve Kumar, V., (2025). “Elements of Innovation: A Review of Literature on Craft-Design Ecosystem”, Sustainable Futures, 9, 100670.
5. Arıkan, H.K., (2023). Zanaat, Üretim ve Tasarım Bağlamında Sürdürülebilir ve Katılımcı Tasarım Modeli Önerisi: Kahramanmaraş Yemenileri, (Yayınlanmamış) Doktora Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
6. Aytaçlı, B., (2012). “Durum Çalışmasına Ayrıntılı Bir Bakış”, Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (1), 1-9. https://izlik.org/JA59CL85GK.
7. Bamford, R., (2011). “Ecology and the Aesthetics of Imperfect Balance”, Sustainability in Craft and Design, 49, Craft + Design Enquiry, Issue 3.
8. Botnick, K. ve Raja, I., (2011). “Subtle Technology: The Design Innovation of Indian Artisanship”, Design Issues, 27, 43-55. https://doi.org/10.1162/DESI_a_00104.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F., (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Pegem Yayın.
10. “Craft”, (2026). Merriam-Webster Dictionary, https://www.merriam-webster.com/dictionary/craft, 22.02.2026.
11. Dhar, B.K., Chawla, U. ve Mulchandani, D., (2025). “Sustainable Craft Culture: Socio-Cultural Drivers and Economic Impact on Sustainable Development”, Sustainable Development, 33 (2), 3023-3042.
12. Escobar, A., (2001). “Culture Sits in Places: Reflections on Globalism and Subaltern Strategies of Localization”, Political Geography, 20 (2), 139-174. https://doi.org/10.1016/S0962-6298(00)00064-0.
13. Farrer, J.M. ve Watt, C.A., (2015). “The True Value of Materials: BRIDGE (Building Research and Innovation Deals for the Green Economy)”, Textiles and Clothing Sustainability, 1 (1), 1-14.
14. Gökçe, O., (2019). Klasik ve Nitel İçerik Analizi: Felsefe, Yöntem, Uygulama, Konya: Çizgi.
15. Greenhalgh, P., (2002). “Introduction: Craft in the Changing World”, The Persistence of Craft: The Applied Arts Today, P. Greenhalgh (der.) içinde, NJ: Rutgers University Press, 1-17.
16. Kahramanmaraş Mücevherat Kutusu, (2026). https://hakkak.com.tr/sifreli-ahsap-kutu-no3, 20.08.2026.
17. Kokko, S. ve Kaipainen, M., (2015). “The Changing Role of Cultural Heritage in Traditional Textile Crafts from Cyprus”, Craft Research, 6 (1), 9-30. https://doi.org/10.1386/crre.6.1.9_1.
18. Li, H., Xue, T., Zheng, Z., Luo, X. ve Huang, G., (2025). “The Innovation of Traditional Handicrafts and Cultural Identity: A Multidimensional Value Analysis Using the DEMATEL-ISM Method”, PLoS ONE, 20 (5), e0322893. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0322893.
19. Merriam, S., (2018). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama için Bir Rehber, Üçüncü Baskı, Ankara: Nobel, 2-181.
20. Moraga, M.V., Favila, Q.Y.S., Magtibay, C.G.M., Palanca, J.F.E. ve Yvanovich, M.S., (2025). “Analysis of the Factors Influencing Intention to Purchase Sustainable Local Craft Products: A Structural Equation Modeling Approach”, Review of Integrative Business and Economics Research, 14 (2), 705-719.
21. Niedderer, K., (2013). “Explorative Materiality and Knowledge: The Role of Creative Exploration and Artefacts in Design Research”, FormAkademisk, 6 (2). https://doi.org/10.7577/formakademisk.651.
22. Niinimäki, K., (2011). From Disposable to Sustainable: The Complex Interplay Between Design and Consumption of Textiles and Clothing, Aalto University.
23. Nugraha, A., (2012). Transforming Tradition: A Method for Maintaining Tradition in a Craft and Design Context, Aalto University.
24. Özalp, M. ve Korkut, D.S., (2008). “Kahramanmaraş Çeyiz Sandığı Oyma Motiflerinin İncelenmesi”, Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 4 (1-2).
25. Paköz, A.E., (2013). “Geleneksel Maraş Evlerinin Mimari Özellikleri”, Artium, 1 (1), 65-81.
26. Prados-Pena, M.B., Gálvez-Sánchez, F.J., Núñez-Cacho, P. ve Molina-Moreno, V., (2024). “Intention to Purchase Sustainable Craft Products: A Moderated Mediation Analysis of the Adoption of Sustainability in the Craft Sector”, Environment, Development and Sustainability, 26 (1), 775-797.
27. Risatti, H., (2007). Theory of Craft: Function and Aesthetic Expression, Chapel Hill: University of North Carolina Press.
28. Rydvalová, P., Michalová, T. ve Puchmajerová, L.Š., (2025). “Perception and Definition of Artistic Craft Within Cultural and Creative Industries Based on the Qualitative Data Analysis”, Creativity Studies, 18 (1), 150-170.
29. Sennett, R., (2013). Zanaatkar, İkinci Baskı, İstanbul: Ayrıntı, 92.
30. Thorpe, A., (2007). The Designer’s Atlas of Sustainability, London: Island Press.
31. TPE, (2017). https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38221, 26.07.2026.
32. TPE, (2021). https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2920, 26.07.2026.
33. TPE, (2026). https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=46&tur=44&urunGrubu=50&adi=, 10.04.2026.
34. UNESCO, (2003). https://ich.unesco.org/en/convention, 10.02.2025.
35. Väänänen, N., Pöllänen, S., Kaipainen, M. ve Vartiainen, L., (2017). “Sustainable Craft in Practice: From Practice to Theory”, Craft Research, 8 (2), 257-284. https://doi.org/10.1386/crre.8.2.257_1.
36. Väänänen, N. ve Pöllänen, S., (2020). “Conceptualizing Sustainable Craft: Concept Analysis of Literature”, The Design Journal, 23 (2), 263-285. https://doi.org/10.1080/14606925.2020.1718276.
37. Waage, S.A., (2007). “Re-Considering Product Design: A Practical ‘Road-Map’ for Integration of Sustainability Issues”, Journal of Cleaner Production, 15 (7), 638-649.
38. Walker, S., (2018). Design Realities: Creativity, Nature and the Human Spirit, Routledge.
39. Zbuchea, A., (2022). “Traditional Crafts: A Literature Review Focused on Sustainable Development”, Culture. Society. Economy. Politics, 2 (1), 10-27. https://doi.org/10.2478/csep-2022-0002.
40. Zhan, X., Walker, S., Hernandez-Pardo, R. ve Evans, M., (2017). “Craft and Sustainability: Potential for Design Intervention in Crafts in the Yangtze River Delta, China”, The Design Journal, 20 (sup1), S2919-S2934. https://doi.org/10.1080/14606925.2017.1352802.
41. Zhang, L., de Bont, C., Gurpinar, A. ve Tang, M., (2023). “An Exploration of the Relevance Between Sustainable Craft and Service Design Based on a Literature Review Study”, Sustainability, 15 (24), 16798.
42. Zhang, W., (2022). Crafting Sustainability: A Study of Traditional Craft Practices in Central China, Lancaster University (United Kingdom).