Research Article

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI

Volume: 2 Number: 2 September 30, 2026
EN TR

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI

Abstract

Kişisel koruyucu ekipmanlar (KKE) tarihsel olarak büyük ölçüde erkek bedeninin ölçülerine dayanan antropometrik veri setleri üzerinden geliştirilmiştir. Bu çalışma, mevcut KKE’lerin kadın antropometrisine uygunluğunu güvenlik, konfor, hareket olanakları, ekipmana erişilebilirlik ve iş performansı açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Tasarım odaklı anlatısal bir inceleme yöntemiyle 27 hakemli yayın ile Birleşik Metal-İş, IWPR, TUC ve “Equity in Safety” saha raporları sentezlenmiş; itfaiyeci koruyucu giysileri, vücut zırhları, respiratörler, koruyucu eldivenler ve baretler üzerine yürütülen araştırmalar karşılaştırılmıştır. Pazardaki mevcut durumu somutlaştırmak amacıyla çalışma, teknik verileri kamuya açık on endüstriyel baret modeli üzerinden yürütülen bir vaka çalışmasıyla derinleştirilmiştir. Bulgular, uygun olmayan beden ölçülerinin fazla hacim, ürün arayüzlerinde açıklık, barette kayma, bölgesel basınç, hareket kısıtı, respiratör sızdırmazlığında kayıp ve ekipmanı kullanmaktan vazgeçme gibi sonuçlar doğurabildiğini göstermektedir. Vaka çalışması, incelenen baretlerin büyük bölümünün 51–53 cm alt sınırdan başladığını ve saç hacmi için baş çevresinden bağımsız bir ayar sunmadığını ortaya koymaktadır. Çalışma, antropometrik uyumun konfordan önce koruyucu işlevin sürekliliğini belirleyen temel tasarım ölçütü olduğunu savunmakta ve baretler için ≤50 cm alt ölçü sınırı, 300–340 g ağırlık bandı ile bağımsız saç hacmi/oturma derinliği ayarı önermektedir.

Keywords

References

  1. Andriani, M., Widyanti, A., Yassierli, Pramanda, R. ve Suheri, (2020). “An Anthropometric Study of Head for Designing Ergonomic Helmet for Acehnese Adults”, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 722, 012033.
  2. Ball, R., Shu, C., Xi, P., Rioux, M., Luximon, Y. ve Molenbroek, J., (2010). “A Comparison Between Chinese and Caucasian Head Shapes”, Applied Ergonomics, 41 (6), 832-839.
  3. Berkin, G. ve Güder, Ş.C., (2026). “3D Printers in Mold Production: A Case Study on Concrete Mold Prototype Production”, Journal of Architectural Sciences and Applications, 11 (1), 44-52.
  4. Bhatia, D., Jaswal, P. ve Sinha, S.K., (2024). “Women’s Body Armor: A Comprehensive Review of Design, Performance, and Ergonomics”, Journal of Engineered Fibers and Fabrics, 19, 1-18.
  5. Birleşik Metal-İş, (2024). İşçi Sağlığı ve Güvenliğinde Erkek Egemen Standart: Kadın İşçiler Korumasız (910 İşçi Saha Araştırması), İstanbul: Birleşik Metal-İş Sendikası.
  6. Bolaji, J., Qiu, Z., McQuerry, M. ve Kwon, C., (2025). “A Comparative Anthropometric Analysis of U.S. Female Firefighters Versus the General Female Population”, Journal of Safety Research, 93, 206-213.
  7. Brazile, W.J., Buchan, R.M., Sandfort, D.R. vd., (1998). “Respirator Fit and Facial Dimensions of Two Minority Groups”, Applied Occupational and Environmental Hygiene, 13 (4), 233-237.
  8. Brisbine, B.R., Radcliffe, C.R., Jones, M.L.H., Stirling, L. ve Coltman, C.E., (2022). “Does the Fit of Personal Protective Equipment Affect Functional Performance? A Systematic Review”, PLOS ONE, 17 (11), e0278174.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Design (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

August 22, 2026

Acceptance Date

September 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 2 Number: 2

APA
Çaldemir, S. M. (2026). KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal, 2(2), 220-236. https://izlik.org/JA86HN68ER
AMA
1.Çaldemir SM. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal. 2026;2(2):220-236. https://izlik.org/JA86HN68ER
Chicago
Çaldemir, Sude Melis. 2026. “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2 (2): 220-36. https://izlik.org/JA86HN68ER.
EndNote
Çaldemir SM (September 1, 2026) KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2 2 220–236.
IEEE
[1]S. M. Çaldemir, “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”, Art, Design, And Cultural Studies Journal, vol. 2, no. 2, pp. 220–236, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA86HN68ER
ISNAD
Çaldemir, Sude Melis. “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2/2 (September 1, 2026): 220-236. https://izlik.org/JA86HN68ER.
JAMA
1.Çaldemir SM. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal. 2026;2:220–236.
MLA
Çaldemir, Sude Melis. “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”. Art, Design, And Cultural Studies Journal, vol. 2, no. 2, Sept. 2026, pp. 220-36, https://izlik.org/JA86HN68ER.
Vancouver
1.Sude Melis Çaldemir. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal [Internet]. 2026 Sep. 1;2(2):220-36. Available from: https://izlik.org/JA86HN68ER