Araştırma Makalesi

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI

Cilt: 2 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI

Öz

Kişisel koruyucu ekipmanlar (KKE) tarihsel olarak büyük ölçüde erkek bedeninin ölçülerine dayanan antropometrik veri setleri üzerinden geliştirilmiştir. Bu çalışma, mevcut KKE’lerin kadın antropometrisine uygunluğunu güvenlik, konfor, hareket olanakları, ekipmana erişilebilirlik ve iş performansı açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Tasarım odaklı anlatısal bir inceleme yöntemiyle 27 hakemli yayın ile Birleşik Metal-İş, IWPR, TUC ve “Equity in Safety” saha raporları sentezlenmiş; itfaiyeci koruyucu giysileri, vücut zırhları, respiratörler, koruyucu eldivenler ve baretler üzerine yürütülen araştırmalar karşılaştırılmıştır. Pazardaki mevcut durumu somutlaştırmak amacıyla çalışma, teknik verileri kamuya açık on endüstriyel baret modeli üzerinden yürütülen bir vaka çalışmasıyla derinleştirilmiştir. Bulgular, uygun olmayan beden ölçülerinin fazla hacim, ürün arayüzlerinde açıklık, barette kayma, bölgesel basınç, hareket kısıtı, respiratör sızdırmazlığında kayıp ve ekipmanı kullanmaktan vazgeçme gibi sonuçlar doğurabildiğini göstermektedir. Vaka çalışması, incelenen baretlerin büyük bölümünün 51–53 cm alt sınırdan başladığını ve saç hacmi için baş çevresinden bağımsız bir ayar sunmadığını ortaya koymaktadır. Çalışma, antropometrik uyumun konfordan önce koruyucu işlevin sürekliliğini belirleyen temel tasarım ölçütü olduğunu savunmakta ve baretler için ≤50 cm alt ölçü sınırı, 300–340 g ağırlık bandı ile bağımsız saç hacmi/oturma derinliği ayarı önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andriani, M., Widyanti, A., Yassierli, Pramanda, R. ve Suheri, (2020). “An Anthropometric Study of Head for Designing Ergonomic Helmet for Acehnese Adults”, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 722, 012033.
  2. Ball, R., Shu, C., Xi, P., Rioux, M., Luximon, Y. ve Molenbroek, J., (2010). “A Comparison Between Chinese and Caucasian Head Shapes”, Applied Ergonomics, 41 (6), 832-839.
  3. Berkin, G. ve Güder, Ş.C., (2026). “3D Printers in Mold Production: A Case Study on Concrete Mold Prototype Production”, Journal of Architectural Sciences and Applications, 11 (1), 44-52.
  4. Bhatia, D., Jaswal, P. ve Sinha, S.K., (2024). “Women’s Body Armor: A Comprehensive Review of Design, Performance, and Ergonomics”, Journal of Engineered Fibers and Fabrics, 19, 1-18.
  5. Birleşik Metal-İş, (2024). İşçi Sağlığı ve Güvenliğinde Erkek Egemen Standart: Kadın İşçiler Korumasız (910 İşçi Saha Araştırması), İstanbul: Birleşik Metal-İş Sendikası.
  6. Bolaji, J., Qiu, Z., McQuerry, M. ve Kwon, C., (2025). “A Comparative Anthropometric Analysis of U.S. Female Firefighters Versus the General Female Population”, Journal of Safety Research, 93, 206-213.
  7. Brazile, W.J., Buchan, R.M., Sandfort, D.R. vd., (1998). “Respirator Fit and Facial Dimensions of Two Minority Groups”, Applied Occupational and Environmental Hygiene, 13 (4), 233-237.
  8. Brisbine, B.R., Radcliffe, C.R., Jones, M.L.H., Stirling, L. ve Coltman, C.E., (2022). “Does the Fit of Personal Protective Equipment Affect Functional Performance? A Systematic Review”, PLOS ONE, 17 (11), e0278174.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tasarım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

26 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çaldemir, S. M. (2026). KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal, 2(2), 220-236. https://izlik.org/JA86HN68ER
AMA
1.Çaldemir SM. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal. 2026;2(2):220-236. https://izlik.org/JA86HN68ER
Chicago
Çaldemir, Sude Melis. 2026. “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2 (2): 220-36. https://izlik.org/JA86HN68ER.
EndNote
Çaldemir SM (01 Eylül 2026) KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2 2 220–236.
IEEE
[1]S. M. Çaldemir, “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”, Art, Design, And Cultural Studies Journal, c. 2, sy 2, ss. 220–236, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86HN68ER
ISNAD
Çaldemir, Sude Melis. “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”. Art, Design, And Cultural Studies Journal 2/2 (01 Eylül 2026): 220-236. https://izlik.org/JA86HN68ER.
JAMA
1.Çaldemir SM. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal. 2026;2:220–236.
MLA
Çaldemir, Sude Melis. “KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI”. Art, Design, And Cultural Studies Journal, c. 2, sy 2, Eylül 2026, ss. 220-36, https://izlik.org/JA86HN68ER.
Vancouver
1.Sude Melis Çaldemir. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN KADIN ANTROPOMETRİSİNE UYGUNLUĞUNUN ERGONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ: BARETLER ÜZERİNE BİR VAKA ÇALIŞMASI. Art, Design, And Cultural Studies Journal [Internet]. 01 Eylül 2026;2(2):220-36. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86HN68ER