Research Article

İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 13 Number: 2 April 30, 2025
EN TR

İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin peritekstual okuma ile soru sormaya yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen çalışma, Ankara ili Yenimahalle ilçesindeki üç devlet okulunda öğrenim gören 373 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, Peritekstual Okuma Düzeyi Belirleme Ölçeği ve Soru Sormaya Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin genel peritekstual okuma düzeylerinin orta seviyede olduğunu, özellikle görsel unsurları okuma becerisinde diğer alanlara göre daha yüksek performans sergilediklerini ortaya koymuştur. Cinsiyet ve kardeş sayısı gibi değişkenler açısından peritekstual okuma düzeyi anlamlı bir farklılık göstermezken, kız öğrencilerin metin içi peritekstual unsurları okuma düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Peritekstual okuma düzeyi ile soru sormaya yönelik tutum arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuş, peritekstual okuma düzeyinin öğrencilerin soru sorma tutumlarını yordadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, öğrencilerin eleştirel düşünme ve sorgulama becerilerinin geliştirilmesinde peritekstual okuma becerisinin önemli bir katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, okuma alışkanlıklarını geliştirmek için öğrencilere peritekstual okuma unsurlarını tanıtan etkinlikler yapılması ve ders materyallerinde peritekstual öğelere daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Abdollahzadeh, E. ve Salarvand, H. (2013). Book prefaces in basic, applied and social sciences: A genre-based study. World Applied Sciences Journal, 28(11), 1618-1626.
  2. Ahmad, N. ve Zainab, T. (2024). A comparative analysis of the peritextual features of the English-Urdu translated versions of ‘Salome’: Utilizing the poly-systemic approach. Journal of Applied Linguistics, 3(2), 44-50. https://doi.org/10.52622/joal.v3i2.186
  3. Akgeyik, T. (2015). The effect of birth order on achievement: A study on a sample of public employees. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 65(2), 1-13.
  4. Arif, M. ve Hashim, F. (2009). Young learners second language visual literacy practices. Oxford: Inter-Disciplinary Press.
  5. Aşılıoğlu, B. (2008). Bilişsel öğrenmeler için eleştirel okumanın önemi ve onu geliştirme yolları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (10), 1-11.
  6. Aslan, O. (2023). Çocuk edebiyatı unsurlarından hareketle etraflı (peritekstual) okuryazarlık çerçevesi. M. Dalkılıç (Ed.)., New trends in social and education sciences içinde (ss. 53-67). İzmir: Duvar Yayınları.
  7. Aslan, O. ve Yıllar, Ö. (2022). The effect of peritextual reading on reading attitudes of primary school students. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(4), 655-666. https://dx.doi.org/10.30703/cije.1102945
  8. Aslan, O. ve Yıllar, Ö. (2023). Etraflı (peritekstual) okuma yapmanın okuma motivasyonuna etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 34-55. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2023.201

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

December 28, 2024

Acceptance Date

February 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Çevik, H. (2025). İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(2), 277-295. https://doi.org/10.16916/aded.1609101
AMA
1.Çevik H. İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Lisans. 2025;13(2):277-295. doi:10.16916/aded.1609101
Chicago
Çevik, Hüseyin. 2025. “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma Ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 (2): 277-95. https://doi.org/10.16916/aded.1609101.
EndNote
Çevik H (April 1, 2025) İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 2 277–295.
IEEE
[1]H. Çevik, “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Lisans, vol. 13, no. 2, pp. 277–295, Apr. 2025, doi: 10.16916/aded.1609101.
ISNAD
Çevik, Hüseyin. “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma Ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13/2 (April 1, 2025): 277-295. https://doi.org/10.16916/aded.1609101.
JAMA
1.Çevik H. İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Lisans. 2025;13:277–295.
MLA
Çevik, Hüseyin. “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma Ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 13, no. 2, Apr. 2025, pp. 277-95, doi:10.16916/aded.1609101.
Vancouver
1.Hüseyin Çevik. İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Lisans. 2025 Apr. 1;13(2):277-95. doi:10.16916/aded.1609101

Cited By