Araştırma Makalesi

İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 13 Sayı: 2 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin peritekstual okuma ile soru sormaya yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen çalışma, Ankara ili Yenimahalle ilçesindeki üç devlet okulunda öğrenim gören 373 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, Peritekstual Okuma Düzeyi Belirleme Ölçeği ve Soru Sormaya Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin genel peritekstual okuma düzeylerinin orta seviyede olduğunu, özellikle görsel unsurları okuma becerisinde diğer alanlara göre daha yüksek performans sergilediklerini ortaya koymuştur. Cinsiyet ve kardeş sayısı gibi değişkenler açısından peritekstual okuma düzeyi anlamlı bir farklılık göstermezken, kız öğrencilerin metin içi peritekstual unsurları okuma düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Peritekstual okuma düzeyi ile soru sormaya yönelik tutum arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuş, peritekstual okuma düzeyinin öğrencilerin soru sorma tutumlarını yordadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, öğrencilerin eleştirel düşünme ve sorgulama becerilerinin geliştirilmesinde peritekstual okuma becerisinin önemli bir katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, okuma alışkanlıklarını geliştirmek için öğrencilere peritekstual okuma unsurlarını tanıtan etkinlikler yapılması ve ders materyallerinde peritekstual öğelere daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdollahzadeh, E. ve Salarvand, H. (2013). Book prefaces in basic, applied and social sciences: A genre-based study. World Applied Sciences Journal, 28(11), 1618-1626.
  2. Ahmad, N. ve Zainab, T. (2024). A comparative analysis of the peritextual features of the English-Urdu translated versions of ‘Salome’: Utilizing the poly-systemic approach. Journal of Applied Linguistics, 3(2), 44-50. https://doi.org/10.52622/joal.v3i2.186
  3. Akgeyik, T. (2015). The effect of birth order on achievement: A study on a sample of public employees. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 65(2), 1-13.
  4. Arif, M. ve Hashim, F. (2009). Young learners second language visual literacy practices. Oxford: Inter-Disciplinary Press.
  5. Aşılıoğlu, B. (2008). Bilişsel öğrenmeler için eleştirel okumanın önemi ve onu geliştirme yolları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (10), 1-11.
  6. Aslan, O. (2023). Çocuk edebiyatı unsurlarından hareketle etraflı (peritekstual) okuryazarlık çerçevesi. M. Dalkılıç (Ed.)., New trends in social and education sciences içinde (ss. 53-67). İzmir: Duvar Yayınları.
  7. Aslan, O. ve Yıllar, Ö. (2022). The effect of peritextual reading on reading attitudes of primary school students. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(4), 655-666. https://dx.doi.org/10.30703/cije.1102945
  8. Aslan, O. ve Yıllar, Ö. (2023). Etraflı (peritekstual) okuma yapmanın okuma motivasyonuna etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 34-55. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2023.201

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

28 Aralık 2024

Kabul Tarihi

11 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çevik, H. (2025). İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(2), 277-295. https://doi.org/10.16916/aded.1609101
AMA
1.Çevik H. İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Lisans. 2025;13(2):277-295. doi:10.16916/aded.1609101
Chicago
Çevik, Hüseyin. 2025. “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 (2): 277-95. https://doi.org/10.16916/aded.1609101.
EndNote
Çevik H (01 Nisan 2025) İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 2 277–295.
IEEE
[1]H. Çevik, “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Lisans, c. 13, sy 2, ss. 277–295, Nis. 2025, doi: 10.16916/aded.1609101.
ISNAD
Çevik, Hüseyin. “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13/2 (01 Nisan 2025): 277-295. https://doi.org/10.16916/aded.1609101.
JAMA
1.Çevik H. İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Lisans. 2025;13:277–295.
MLA
Çevik, Hüseyin. “İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, c. 13, sy 2, Nisan 2025, ss. 277-95, doi:10.16916/aded.1609101.
Vancouver
1.Hüseyin Çevik. İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma ile Soru Sormaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Lisans. 01 Nisan 2025;13(2):277-95. doi:10.16916/aded.1609101

Cited By

88x31.png

Ana Dili Eğitimi Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.