Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi

Hakan Ay; Mehmet Lalif Haydanlı

doi:10.30803/adusobed.342849

Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi

Abstract

Vergi yükü kavramı; bir ülkenin gelişmişlik göstergelerinden biri olduğu kadar, kamu ekonomisinin milli ekonomi içerisindeki payını göstermesi bakımından da anlamlıdır. Çünkü özelikle gelişmekte olan ülkelerde büyük sermaye gerektiren altyapı yatırımları, özel tasarrufların istenilen düzeyde olmaması ve buna paralel seyreden kamu hizmetlerinin niteliği ve ulaşılabilirliği vergi yükü kavramının önemini ortaya koyan argümanlardır. Bir ülkede vergi yükünün hangi toplum kesimleri tarafından yüklenildiği, o toplumun vergi yapısı, gelir dağılımı gibi faktörler, eşitlik ve adalet gibi kavramların ışığında istatistiki verilerle ortaya konmaya çalışılmaktadır. Yoksulluk ve yoksunluk, sosyal dışlanma gibi sosyolojik yaklaşımlar, küreselleşme kıskacındaki günümüz bireylerinin sosyal hak ve özgürlükleri bağlamında modern devletlerin ekonomi politikalarını etkileyen kavramlar olmuştur.

Vergi yapısı bir ülkenin tasarruf hacmini doğrudan etkilemektedir. Bu durum; ülkenin ekonomik gelişmişliğini göstermesi bakımından anlamlı sonuçlar ortaya koymaktadır. Bugün sosyal bir sorun olarak karşımıza çıkan yoksulluk ise, Avrupa kapitalizminin ortaya çıkışıyla başlamaktadır. Modern yoksulluk; işbölümünün artması ve istihdamın dengesiz ve düzensiz bir seyir izlemesi, topraktan kopan kırsal kesim insanının düzensiz şehirleşmeyi artırması ve sosyal ilişkilerin bozulması yeni bir yoksulluk olarak ortaya çıkmıştır. Aynı durum uluslararası bir sorun olarak karşımıza çıkan mülteci çıkmazıyla da bağlantılıdır. Bunun neticesinde ise ülkelerin maliye politikaları ile ekonomiye müdahalede bulunmaları zorunlu hale gelmiştir.

Keywords

Vergi yükü,vergi yapısı,toplumsal yapı,gelir dağılımı,yoksulluk

References

AĞBAL, Naci. (2001) “OECD Üyesi Ülkelerde Vergi Yükünün Gelişimi-II”, Yaklaşım, Ağustos, Sayı:104.
AKTAN, C.C.(2002), “Gelir Dağılımında Adaletsizlik ve Yoksulluk Sorunu ile Mücadelede Vergi Tarifesinin Belirlenmesi: Artan Oranlı Mı, Yoksa Düz Oranlı Vergiler Mi?” Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını.
ARMAĞAN, R.(2007) “Türkiye’de Gelir ve Kurumlar Vergisi Oranlarında İndirimin Vergi Gelirleri Üzerine Etkileri” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3).
AY, Hakan.(2008), Vergi Politikaları ve Baskı Grupları, Maliye ve Hukuk Yayınları, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı.
AYDIN, M., TÜRGAY, T.(2011), “Yoksullukla Mücadelede Vergi Politikası ve Türkiye”, SDÜ,İİBF Dergisi, C.16, S.1., ss.249-274
AYDIN, M., TOPKAYA, Ö.(2015), “Türkiye’de Sosyal Devletin Vergileme Alanları”, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal İnsan Hakları Uluslar arası Sempozyumu VII, Denizli, 10-11 Aralık 2015.
BORATAV, K., (1980), Tarımsal Yapılar ve Kapitalizm, AÜ SBF Yayınları, No:454, s.58
BUĞRA, A., Devlet ve İşadamları, İletişim Yayınları, İstanbul, 1994.

BULUTOĞLU, Kenan.(1988) Kamu Ekonomisine Giriş(Devletin Ekonomik Bir Kuramı), 4.b, Filiz Kitabevi, İstanbul.
GÖKBUNAR, R., BURSALIOĞLU, S. A.(2002), “Aşar Vergisi Uygulamasının Sosyo-Ekonomik Sonuçları”, Mali Sosyoloji Üzerine Denemeler, (Ed.)A. Kemal Çelebi.
HEPER, M., “Strong State and Economic Interest Groups: The Post-1980 Turkish Experience”, Berlin and New York, (Ed. Walter de Gruyter), 1991(aktaran YILMAZ, A., 2005, ss.107-140) KARABACAK, Yakup (2006), “Ulus Devletin Vergileme Gücünü Sınırlayan Birikim ve Meşrulaştırma Açmazı: 1980 Sonrası Türkiye’de Vergileme Politikaları Örneği”, İktisat Dergisi, Şubat – Mart.
KARAYILMAZLAR, E., GÜRAN, M.C.(2005), “Gelir Vergisinde Tarife Yapısı: Adalet ve Etkinlik Temelli Teorik Tartışmalar Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir Analiz”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, C.60, Sayı 2,
KEYMAN, F., Küreselleşme, Devlet, Kimlik, Farklılık: Uluslar arası İlişkiler Kuramını Yeniden Düşünmek, Alfa Basım Yayım Ltd., İstanbul, 2000, (aktaran YILMAZ, A., 2005, ss.107-140)
KOVANCILAR, B., KAYALIDERE, G.(2002), “Türkiye’de Varlık Vergisi Uygulamasının Sosyo-Politik ve Ekonomik Sonuçları”, Mali Sosyoloji Üzerine Denemeler, (Ed.)A. Kemal Çelebi.
MİYNAT, M., KAHRİMAN, H.(2002), “Türkiye’de Mali Sistemin Toplumsal Tabakalaşma Üzerindeki Etkileri(1923-1950)”, Mali Sosyoloji Üzerine Denemeler, (Ed.)A. Kemal Çelebi.
MUTLU, A.(2009), “Tanzimattan Günümüze Türkiye’de Vergileme Zihniyetinin Gelişimi”, MB Strateji Geliştirme Başkanlığı, Yayın No: 2009/390.
ÖNAL, A.Y., Temelli, S.(2011), “Sermaye Birikimi-Vergi Yapısı İlişkisi Bağlamında Gelir Bölüşümü: 1960–2009 Türkiye Örneği”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 44. Sayı 3, Eylül.
SELİM, R., GÜNÇAVDI, Ö., B., A.(2014), “Türkiye’de Bireysel Gelir Dağılımı Eşitsizlikleri; Fonksiyonel Gelir Kaynakları ve Bölgesel Eşitsizlikler”, TÜSİAD Yayınları Haziran.
ŞENSES, F. (2001), Küreselleşmenin Öteki Yüzü Yoksulluk, İletişim Yayınları 770, Araştırma- İnceleme Dizisi 121, İstanbul (aktaran CANER, A., http://acaneretuedutr.weebly.com/uploads/9/0/1/5/9015786/tryoksulluk-gelirdag_bolum17_tekitap_27nov.pdf
TÜRK, İ.(1981), “Cumhuriyet Döneminde Vergi Sistemimizin Gelişmesi”, AÜ SBF Dergisi, (Atatürk Özel Sayısı) XXXVI, No:1-4, Ankara.
UTKUSEVEN, A., CANDAN, N.(2002), “İbn-i Haldun’da ve Mukaddime’de Genel Çizgileriyle İktisadi-Mali Davranış, Olay ve Yapıların Yeri”, Mali Sosyoloji Üzerine Denemeler, (Ed.)A. Kemal Çelebi.
YILMAZ, A., “Neo-Liberal Dönüşüm Sürecinde Türkiye’de Devlet-Toplum İlişkileri, Toplumsal Sınıf Merkezli Bir Yaklaşım”, Marmara Üniversitesi, İİBF Dergisi, Yıl:2005, Cilt:20, S.1
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/ 38/302/2839.pdf)
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/38/302/2839.pdf)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Hakan Ay
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Mehmet Lalif Haydanlı

Publication Date

December 28, 2017

Submission Date

October 11, 2017

Acceptance Date

November 2, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 4 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.30803/adusobed.342849

IZ

https://izlik.org/JA84XC24WZ

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ay, H., & Haydanlı, M. L. (2017). Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3), 136-153. https://doi.org/10.30803/adusobed.342849

AMA

1.Ay H, Haydanlı ML. Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;4(3):136-153. doi:10.30803/adusobed.342849

Chicago

Ay, Hakan, and Mehmet Lalif Haydanlı. 2017. “Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı Ve Yoksullukla İlişkisi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (3): 136-53. https://doi.org/10.30803/adusobed.342849.

EndNote

Ay H, Haydanlı ML (December 1, 2017) Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 3 136–153.

IEEE

[1]H. Ay and M. L. Haydanlı, “Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi”, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 4, no. 3, pp. 136–153, Dec. 2017, doi: 10.30803/adusobed.342849.

ISNAD

Ay, Hakan - Haydanlı, Mehmet Lalif. “Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı Ve Yoksullukla İlişkisi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4/3 (December 1, 2017): 136-153. https://doi.org/10.30803/adusobed.342849.

JAMA

1.Ay H, Haydanlı ML. Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;4:136–153.

MLA

Ay, Hakan, and Mehmet Lalif Haydanlı. “Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı Ve Yoksullukla İlişkisi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 4, no. 3, Dec. 2017, pp. 136-53, doi:10.30803/adusobed.342849.

Vancouver

1.Hakan Ay, Mehmet Lalif Haydanlı. Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017 Dec. 1;4(3):136-53. doi:10.30803/adusobed.342849

Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi

Vergi Yükü Ekseninde Toplumsal Yapının Gelir Dağılımı ve Yoksullukla İlişkisi

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

TÜRKİYE’DE VERGİ YÜKÜ İLE KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA ARASINDAKİ İLİŞKİ: FOURIER YAKLAŞIMI

DOLAYLI VERGİLERİN ENFLASYON İLE İLİŞKİSİ: TÜRKİYE DENEYİMLERİ

VERGİ SOSYOLOJİSİ VE İBN-İ HALDUN’UN VERGİ SOSYOLOJİSİ YAKLAŞIMININ İNCELENMESİ

KAMU SOSYAL HARCAMALARININ YOKSULLUK RİSKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

1923-1950 Dönemi Mali Olayların Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi