Horasan Harcı Karışımında Yumurta Kabuğunun Kullanılması
Abstract
Tarihi bir harç türü olan Horasan harcı, kireç, tuğla veya kiremit kırığı, kum, su ve katkı maddesi gibi bileşenlerden oluşmaktadır. Bu harç türü, tarihi eserlerimizde yaygınca kullanılmıştır, günümüzde ise daha çok restorasyon çalışmalarında kullanılmaktadır. Bu nedenle, Horasan harcının geliştirilmesi yararlı olacaktır. Yapılan çalışmada, atık durumunda olan yumurta kabukları Horasan harcı üretiminde değerlendirilmiştir. Yumurta kabukları ezilerek öğütülmüş ve 1 mm kare gözlü elekte elenmiştir. Elekten geçen 0–1 mm aralığındaki kısım, harç üretiminde kullanılmıştır. Yumurta kabuğu, karışımlara kireç ağırlığının %0, %4, %8, %12 ve %16’sı oranlarında ilave edilmiştir. Bir tanesi şahit harç olmak üzere 5 farklı karışımdan toplam 15 adet Horasan harcı örneği üretilmiştir. Harç örnekleri üzerinde yayılma çapları ölçülmüş, su emme, ultrases geçiş hızı, eğilme ve basınç dayanımı deneyleri yapılmıştır. En yüksek dayanım artışları, %16 yumurta kabuğu kullanılan harç örneklerinde, eğilme dayanımı 2.255MPa ve basınç dayanımı 7.736MPa olarak tespit edilmiştir. Horasan harcında yumurta kabuğunun kullanılması sonucu, ikame oranı ile yayılma azalmış ancak eğilme ve basınç dayanımlarında ikame oranı artışı ile birlikte %73 e varan dayanım artışı gözlemlenmiştir.
Keywords
Horasan Harcı, Yumurta Kabuğu, Sürdürülebilirlik, Restorasyon, Tarihi Harç
References
- Güleç A. Harç, Sıva ve Diğer Kompozit Malzemelerde Kullanılan Bağlayıcılar ve Özellikleri. Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları Dergisi, 2016;17:77–91.
- Ashurst J. Mortars, Plasters and Renders in Conservation. Ecclesiastical Architects and Surveyors Association, Londra. 1984.
- Güleç A. Bazı Tarihi Anıt Harç ve Sıvalarının İncelenmesi [Doktora Tezi]. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü; 1992.
- Borelli E. Binders, Conservation of Architectural Heritage, Historic Structures and Materials: porosity. ARC Laboratory Handbook, vol. 4, ICCROM, Roma. 1999.
- Balksten K. Traditional Lime Mortar and Plaster Reconstruction with Emphasis on Durability [Thesis for Degree of Doctor of Technology]. Göteborg, İsveç: Department of Chemical and Biological Engineering, Chalmers University of Technology; 2007.
- Kozlu HH. Kayseri Yöresindeki Tarihi Harçların Karakterizasyonu ve Onarım Harçlarının Özellikleri [Doktora Tezi]. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü; 2010.
- Tekin Ç, Kurugöl S. Çeşitli Organik Katkıların Kirecin Karbonizasyonu Üzerindeki Etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 2012;27( 4):717–728, Ankara. (Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 2012;27( 4):717–728).
- Erol A. Yumurta Tavuklarında Rasyona Farklı Kalsiyum Kaynakları İlavesinin Performans ve Yumurta Kabuk Kalitesine Etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Konya: Selçuk Üniversitesi, ss: 76; 2011.
- Binici H, Temiz H, Sevinç A, Eken M, Küçükönder A, Ergül T. Atık Pil Kömürü ve Yumurta Kabuğunun Radyasyon Tutucu Materyal Olarak Üretimde Kullanılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 2013;16(1):8–14.
- Gowsika D, Sarankokila S, Sargunan K. Experimental Investigation of Egg Shell Powder as Partial Replacement with Cement in Concrete. Inter. Jour. of Eng. Trends and Tech. 2014;14(2):65–68.