Research Article

Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi

Volume: 13 Number: 1 October 3, 2026
TR EN

Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi

Abstract

Türkiye’nin yüksek deprem riski taşıyan illerinden biri olan Adıyaman, 6 Şubat 2023 depremleriyle afet yönetimi uygulamalarındaki yapısal zafiyetleri açık biçimde ortaya koymuştur. Bu çalışmada, Adıyaman ili özelinde afet yönetimi döngüsünün dört aşamasında yer alan kriterlerin önem dereceleri Pisagor Bulanık AHP ve SWARA yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Yöntemlerin birlikte kullanılma amacı; belirsizlik altında uzman görüşlerini daha esnek biçimde modelleyen Pisagor Bulanık AHP ile, uzmanların doğrudan önem sıralamasına dayalı değerlendirmelerini esas alan SWARA yöntemini karşılaştırmak ve sonuçların güvenilirliğini artırmaktır. Analiz sonuçları, risk azaltma aşamasında imar ve arazi kullanım kontrolü ile dayanıklı ulaşım altyapısının; hazırlık aşamasında operasyon merkezlerinin konumlandırılması ve acil durum yönetim sistemlerinin geliştirilmesinin öncelikli olduğunu göstermektedir. Müdahale aşamasında operasyon planları, tahliye ve barınma öne çıkarken, iyileştirme aşamasında enkaz kaldırma ve yeniden inşa faaliyetleri kritik bulunmuştur. Bulgular, fiziksel ve operasyonel kapasitenin afet yönetiminde belirleyici, sosyal faktörlerin ise tamamlayıcı bir role sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Afet Yönetimi, Deprem, Adıyaman, SWARA, Pisagor Bulanık AHP

References

  1. AFAD. Afet Yönetimi Kavramları ve Terimleri Sözlüğü. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, 2022.
  2. Cavallo E, Noy I. The economics of natural disasters: a survey. International Review of Environmental and Resource Economics 2011;5(1):63–102. https://doi.org/10.1561/101.00000039
  3. Loayza NV, Olaberría E, Rigolini J, Christiaensen L. Natural disasters and growth: Going beyond the averages. World Development 2012;40(7):1317–1336. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2012.03.002
  4. Zhang K, Lee JE. Assessing the operational capability of disaster and emergency management resources: Using analytic hierarchy process. Sustainability 2024;16(10):3933. https://doi.org/10.3390/su16103933
  5. UNDRR, Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030, United Nations Office for Disaster Risk Reduction, Geneva, 2015.
  6. Eyidoğan H. Türkiye’nin deprem riski ve afet yönetimi stratejileri. İTÜ Vakfı Dergisi 2020;(90):26–31.
  7. TEPAV, Depremlerin ekonomik ve sosyal etkileri: İlk tespitler ve politika önerileri, 2023.
  8. İmamoğlu MŞ, Çetin E. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve yakın yöresinin depremselliği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 2007;(9):93–103.
  9. Güzel İH. Belediye planlarında afet sorunu: Malatya, Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman belediyeleri örneği. Memleket Siyaset Yönetim 2024;19(43):637–660. https://doi.org/10.56524/msydergi.1463090
  10. AFAD, İl Afet Risk Azaltma Planları Rehberi, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, 2020.
APA
Doğan, M., & Eren, T. (2026). Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-20. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1849314
AMA
1.Doğan M, Eren T. Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13(1):1-20. doi:10.54365/adyumbd.1849314
Chicago
Doğan, Miraçnur, and Tamer Eren. 2026. “Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (1): 1-20. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1849314.
EndNote
Doğan M, Eren T (October 1, 2026) Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 1 1–20.
IEEE
[1]M. Doğan and T. Eren, “Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi”, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, pp. 1–20, Oct. 2026, doi: 10.54365/adyumbd.1849314.
ISNAD
Doğan, Miraçnur - Eren, Tamer. “Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/1 (October 1, 2026): 1-20. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1849314.
JAMA
1.Doğan M, Eren T. Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13:1–20.
MLA
Doğan, Miraçnur, and Tamer Eren. “Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, Oct. 2026, pp. 1-20, doi:10.54365/adyumbd.1849314.
Vancouver
1.Miraçnur Doğan, Tamer Eren. Adıyaman İli Örneğinde Deprem Odaklı Afet Yönetimi Döngüsü Kriterlerinin Önceliklendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026 Oct. 1;13(1):1-20. doi:10.54365/adyumbd.1849314