Research Article

Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi

Volume: 13 Number: 1 July 9, 2026
TR EN

Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi

Abstract

Konut ısıtmasının karbonsuzlaştırılması, enerji dönüşümü stratejilerinin önemli bir bileşeni olup yer kaynaklı ısı pompası (GSHP) sistemleri yüksek verimleri ve emisyon azaltma potansiyelleri nedeniyle öne çıkmaktadır. Ancak bu sistemlerin ekonomik uygulanabilirliği büyük ölçüde yatırım maliyetlerine, tarife yapısına ve iklim koşullarına bağlıdır. Bu çalışma, Türkiye’de konut ısıtması için GSHP sistemlerinin tekno-ekonomik ve çevresel değerlendirmesini üç temsili şehir (İzmir, Ankara ve Erzurum) için sunmaktadır. Yıllık ısıtma talebini tahmin etmek amacıyla 150 m²’lik bir konut binası modellenmiş, kazan verimi 0.9, GSHP performans katsayısı (COP) 4 olarak varsayılmıştır. Ekonomik performans; işletme maliyetlerinin karşılaştırılması, basit geri ödeme süresi ve %10 iskonto oranı ile 20 yıl için hesaplanan net bugünkü değer kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca elektrik fiyatı (±%25), doğal gaz fiyatı (±%40) ve COP değişimi (3.5–5.0) için duyarlılık analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, temel ΔCAPEX ve mevcut tarifeler altında GSHP sistemlerinin 20 yılda finansal başa baş noktasına ulaşamadığını, ancak CO₂ emisyonlarını azalttığını göstermektedir.

Keywords

Yer kaynaklı ısı pompası, Tekno-ekonomik analiz, Konut ısıtması, Duyarlılık analizi, Net bugünkü değer

References

  1. Pakere I, Gravelsins A, Lauka D, Blumberga D. Multi-source district heating system full decarbonization strategies: Technical, economic, and environmental assessment. Energy 2023;285:129296. https://doi.org/10.1016/j.segy.2021.100023
  2. Valančius R, Černeckienė J, Jurelionis A, Aresti L, Rman N, Singh RM. Analysis of the Wider Potential for Heat Pump and Geothermal Energy Integration in Traditional Systems and Grids. Energetika 2023;69:49–64. https://doi.org/10.6001/energetika.2023.69.1.4
  3. Bayer P, Saner D, Bolay S, Rybach L, Blum P. Greenhouse gas emission savings of ground source heat pump systems in Europe: A review. Renew Sustain Energy Rev 2012;16:1256–67. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.09.027
  4. Autelitano K, Famiglietti J, Aprile M, Motta M. Towards Life Cycle Assessment for the Environmental Evaluation of District Heating and Cooling: A Critical Review. Stand. 2024;4:102–32. https://doi.org/10.3390/standards4030007
  5. Calise F, Cappiello FL, Cimmino L, Dentice d’Accadia M, Vicidomini M. A comparative thermoeconomic analysis of fourth generation and fifth generation district heating and cooling networks. Energy 2023;284:128561. https://doi.org/10.1016/j.energy.2023.128561
  6. Ołtarzewska A, Krawczyk DA. Simulation of the Use of Ground and Air Source Heat Pumps in Different Climatic Conditions on the Example of Selected Cities: Warsaw, Madrid, Riga, and Rome. Energies, 2021;14:6701 https://doi.org/10.3390/en14206701
  7. Li R, Afzali SF, Mahalec V. Environmental impacts of optimal designs of community energy systems under different CO2 footprints of electric grids. Comput Chem Eng 2023;178:108389. https://doi.org/10.1016/j.compchemeng.2023.108389
  8. Coninx M, Nies J De, Hermans L, Peere W, Boydens W, Helsen L. Cost-efficient cooling of buildings by means of geothermal borefields with active and passive cooling. Appl Energy 2024;355:122261. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2023.122261
  9. Walch A, Li X, Chambers J, Mohajeri N, Yilmaz S, Patel M, et al. Shallow geothermal energy potential for heating and cooling of buildings with regeneration under climate change scenarios. Energy 2022;244. https://doi.org/10.1016/j.energy.2021.123086
  10. Kapıcıoğlu A. Alan ısıtma uygulamalarında toprak kaynaklı ısı pompasının doğalgaz sistemine alternatif olarak değerlendirilebilmesi için optimum teşvik miktarının belirlenmesi. J Mater Mechatronics A 2023;4:161–76. https://doi.org/10.55546/jmm.1211398
APA
Sezer, T. (2026). Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-19. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1906911
AMA
1.Sezer T. Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13(1):1-19. doi:10.54365/adyumbd.1906911
Chicago
Sezer, Taha. 2026. “Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik Ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz Ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (1): 1-19. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1906911.
EndNote
Sezer T (July 1, 2026) Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 1 1–19.
IEEE
[1]T. Sezer, “Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi”, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, pp. 1–19, July 2026, doi: 10.54365/adyumbd.1906911.
ISNAD
Sezer, Taha. “Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik Ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz Ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/1 (July 1, 2026): 1-19. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1906911.
JAMA
1.Sezer T. Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13:1–19.
MLA
Sezer, Taha. “Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik Ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz Ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, July 2026, pp. 1-19, doi:10.54365/adyumbd.1906911.
Vancouver
1.Taha Sezer. Türkiye’de Yer Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinin Tekno-Ekonomik ve Çevresel Değerlendirmesi: Çok Şehirli Analiz ve Yatırım Eşiği Değerlendirmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026 Jul. 1;13(1):1-19. doi:10.54365/adyumbd.1906911