Research Article

Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi

Volume: 13 Number: 1 July 31, 2026
TR EN

Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi

Abstract

Bu çalışmada, düzlem içi radyal basınca maruz, ankastre ve sabit mesnetli dairesel plakların burkulma analizi Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisi ve von-Kármán doğrusal olmayan kinematik bağıntıları kapsamında gerçekleştirilmiştir. Kanonik formda elde edilen sınır değer problemlerinin çözümü için Tamamlayıcı Fonksiyonlar Yöntemi (TFY) kullanılmış; başlangıç değer problemlerinin çözümü beşinci mertebe Runge-Kutta (RK5) algoritması ile sağlanmıştır. Sabit hacim yaklaşımıyla lineer ve parabolik kalınlık değişimleri incelenmiş; maksimum boyutsuz burkulma yükü faktörünü (λ_mak) veren optimum koniklik oranları (Ω_opt), Golden Bölme Araması algoritmasıyla tespit edilmiştir. Referans ve optimize edilmiş plaklar için elde edilen bulgular literatürle tam uyum göstermiş; malzeme hacmi artırılmadan yalnızca koniklik oranı (Ω) optimizasyonuyla yapısal taşıma kapasitesinin belirgin şekilde artırılabileceği gösterilmiştir. Önerilen sayısal yöntemin sergilediği bu başarı, entegre çözüm algoritmasının fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeler (FDM) gibi daha karmaşık yapıların stabilite analizlerinde de güçlü bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Keywords

Dairesel plak, Burkulma analizi, Birinci mertebe kayma deformasyon teorisi, Tamamlayıcı fonksiyonlar yöntemi, Optimizasyon

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

2211-Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı

Thanks

Bu çalışma, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) 2211-Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı kapsamında desteklenmiştir.

References

  1. Hong GM, Wang CM, Tan TJ. Analytical buckling solutions for circular Mindlin plates. Archive of Applied Mechanics 1993;63:536-542.
  2. Ku AB. The elastic buckling of circular plates. International Journal of Mechanical Sciences 1978;20:593-597.
  3. Najafizadeh MM, Eslami MR. Buckling analysis of circular plates of functionally graded materials under uniform radial compression. International Journal of Mechanical Sciences 2002;44:2479-2493.
  4. Lal R, Ahlawat N. Axisymmetric vibrations and buckling analysis of functionally graded circular plates via differential transform method. European Journal of Mechanics-A/Solids 2015;52:85-94.
  5. Ahlawat N. Numerical Solution for Buckling and Vibration of Bi-directional FGM Circular Plates. AIP Conference Proceedings 2019;2061:020018.
  6. Fiorini A, Ruta G. Buckling of circular plates with functional grading. Meccanica 2021;56:1-10.
  7. Baid S, Askour O, Hilali Y, Mesmoudi S, Bourihane O. High-order Hermite mesh-free continuation for buckling analysis of FGM sandwich thin plates. Engineering with Computers 2026;42(1):19.
  8. Zhang JH, Zhou Q. Numerical Investigation of Nonlinear Stability of Functionally Graded Circular Plates Reinforced by Graphene Platelets. Mechanics of Composite Materials 2025;61(3):455-472.
  9. Magnucka-Blandzi E. Axi-symmetrical deflection and buckling of circular porous-cellular plate. Thin-Walled Structures 2008;46(3):333-337.
  10. Khoshgoftar MJ, Akbari P. Mechanical buckling analysis of porous circular plates with radially graded porosity using first-order shear deformation theory. Mechanics Research Communications 2025;104483.
APA
Sivri, B., & Temel, B. (2026). Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-14. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1931917
AMA
1.Sivri B, Temel B. Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13(1):1-14. doi:10.54365/adyumbd.1931917
Chicago
Sivri, Burkay, and Beytullah Temel. 2026. “Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (1): 1-14. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1931917.
EndNote
Sivri B, Temel B (July 1, 2026) Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 1 1–14.
IEEE
[1]B. Sivri and B. Temel, “Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi”, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, pp. 1–14, July 2026, doi: 10.54365/adyumbd.1931917.
ISNAD
Sivri, Burkay - Temel, Beytullah. “Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/1 (July 1, 2026): 1-14. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1931917.
JAMA
1.Sivri B, Temel B. Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13:1–14.
MLA
Sivri, Burkay, and Beytullah Temel. “Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, July 2026, pp. 1-14, doi:10.54365/adyumbd.1931917.
Vancouver
1.Burkay Sivri, Beytullah Temel. Birinci Mertebe Kayma Deformasyon Teorisine Dayalı Değişken Kalınlıklı Dairesel Plakların Burkulma Analizi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026 Jul. 1;13(1):1-14. doi:10.54365/adyumbd.1931917