Yapı Projelerinin Süre-Maliyet Optimizasyonunda Metasezgisel Algoritma Kullanımı
Öz
Yapı projelerinin belirlenen zaman ve bütçe çerçevesinde tamamlanabilmesi proje yöneticileri açısından en önemli konulardan biridir. Bunun sebebi projelerde kullanılan tüm kaynakların uygulamada sınırlı olarak bulunmasının yanı sıra sürenin de problemin bir kısıtlayıcısı olmasıdır. Böylelikle, toplam proje maliyetini oluşturan malzeme ve işçilik gibi tüm kaynakların hedeflenen proje süresiyle uyumlu olacak şekilde en baştan değerlendirilerek planlamanın yapılması ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu aşamada en kritik nokta proje yöneticilerinin bütçe ile süre arasında bir denge kurabilmesidir. Optimizasyon adı verilen ve bir problem üzerinde en iyi sonucu elde edebilme teknikleri olarak tanımlanan çalışmalar proje planlama alanında sıklıkla kullanılmaktadır. Optimizasyon teknikleri geçmişten günümüze oldukça büyük değişim göstermiştir. Geçmişte yapı projelerinde karşılaşılan süre-maliyet optimizasyon problemlerine kesin hesap yöntemleri gibi geleneksel yöntemlerle yaklaşılmış, problemin içerdiği karmaşıklık çözüme ulaşmayı güçleştirdiğinden daha gelişmiş yöntemlere ihtiyaç duyulmuştur. Bu sebeple yeni tekniklerin birbiri ardına ortaya konulduğu ve var olan tekniklerin durmaksızın geliştirildiği optimizasyon alanında son yıllarda metasezgisel algoritmalar adı verilen çok sayıda yöntem türetilmiştir. Metasezgisel algoritmalar kesin çözümü garanti etmemekle birlikte yakınsama özelliği ile optimuma yakın çözümleri elde etmede oldukça kullanışlıdır. Bu çalışmada evrimsel algoritmalar, doğadan esinlenen algoritmalar ve melez algoritmalar gibi süre-maliyet optimizasyon probleminin çözümüne yönelik algoritmalar tanıtılmakta ve literatürdeki çalışmalar hakkında bilgi verilmektedir.
References
- Abdel-Raheem M. and Khalafallah, A. (2011). “Using Electimize to Solve the Time-Cost Tradeoff Problem in Construction Engineering”, Computing in Civil Engineering Proceedings, 250–257, 2011.
- Abd El Razek, R. H., Diab, A. M., Hafez S., M.and Aziz, R. F. (2010). “Time-Cost-Quality Trade-Off Software by using Simplified Genetic Algorithm for Typical Repetitive Construction Projects”, International Journal of Civil, Environmental, Structural, Construction and Architectural Engineering, 4(1).
- Afruzi, E. N., Najafi, A. A., Roghanian, E. and Mazinani, M. (2014). “A Multi-Objective Imperialist Competitive Algorithm for Solving Discrete Time, Cost and Quality Trade-Off Problems with Mode Identity and Resource-Constrained Situations”, Computers and Operations Research, 50, 80–96.
- Afshar, A., Kaveh, A. and Shoghli, O. R. (2007). “Multi-Objective Optimization of Time-Cost-Quality using Multi-Colony Ant Algorithm”, Asian Journal of Civil Engineering (Building and Housing), 8(2), 113-124.
- Afshar, A., Ziaraty, A., Kaveh, A. and Sharifi, F. (2009). “Nondominated Archiving Multicolony Ant Algorithm in Time–Cost Trade-Off Optimization”, Journal of Construction Engineering and Management, 135(7), 668–674.
- Aladini, K., Afshar, A. and Kalhor, E. (2011), “Discounted Cash Flow Time-Cost Trade-Off Problem Optimization; ACO Approach”, Asian Journal Of Civil Engineering (Building And Housing), 12(4), 511-522.
- Albayrak, G. (2016). “Kaynak Kısıtlı İnşaat Projeleri Süre-Gider Eniyilemesinde Karşılaştırmalı Melez-Metasezgisel Yöntem Seçimi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Ensitüsü, Doktora Tezi (devam ediyor).
- Blum C. and Roli A. (2003). “Metaheuristics in Combinatorial Optimization: Overview and Conceptual Comparison”, ACM Computing Surveys, 35, 268-308.
- Chau, D.K H., Chan, W. T. and Govindan, K. (1997). “A Time-Cost Trade-Off Model with Resource Consideration using Genetic Algorithm”, Civil Engineering Systems, 14, 291-311.
- Chen, S. P. and Tsai, M. J. (2011). “Time-Cost Trade-Off Analysis of Project Networks in Fuzzy Environments”, European Journal of Operational Research, 212 (2), 386-397.