Kömürcüoda Katı Atık Depolama Sahasında Çöp Gazından Enerji Üretiminde Kullanılan Gaz Motorlarında Oluşan Depozitin Elementel Karakterizasyonu
Öz
Katı atık depo sahalarında oluşan çöp gazı enerji üretim için gaz motorlarında yakılarak genellikle elektrik enerji üretilmekte, aynı zamanda sera gazı emisyonu azaltılmaktadır. Çöp gazı bünyesinde eser miktarda siloksanlar, H2S, merkaptanlar ve diğer organik bileşikler bulunmaktadır. Enerji üretimi sırasında çöp gazında bulunan bu bileşiklerin yüksek sıcaklık ve basınç altında oksitlenmesi sonucu oluşan parçacıklar motorun yanma odasının ekipmanları yüzeyinde birikerek kompleks depozit oluşturmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul Kömürcüoda Katı Atık Depolama Sahasındaki çöp gazından enerji üretimi tesisinde kullanılan gaz motorlarının piston başlarında biriken kompleks depozitlerin elementel içerikleri incelenmiştir. Çöp gazının yanması sırasında oluşan metaloksitler yüksek sıcaklık ve basıncın etkisiyle motor parçalarına çarparak tutunmakta ve motor yüzeyinde başlangıçta ince bir tabaka oluşturmaktadır. Yanma işlemi süresince oksitlenmeye devam eden elementler bu tabaka üzerinde birikerek kalınlığı yaklaşık 0,5-2 mm arasında değişen depozit formlarının oluşmasına neden olmaktadır. Bu depozitleri oluşturan elementlerin kompozisyonunun belirlenmesi için piston başlarından alınan depozitler X-Işını Difraksiyonu (XRD) ve X-Işını Floresan (XRF) spektrometresi ile analiz edilmiştir. Analizler neticesinde, XRD analizi sonucu kristal formda CaSO4 ve XRF analizi sonucu 16 element tespit edilmiştir. Alınan sonuçlara göre, oksijen toplam kütlenin yaklaşık olarak yarısını oluşturmaktadır. kalsiyum, sülfür ve silisyum oranları ise sırasıyla %16,6, %16,1 ve %14,6 olarak bulunmuştur. Ayrıca, depozitteki antimonun kütlece oranı %3,5 olup, toksik bir element olduğu dikkate alındığında bu oran diğer elementlere nazaran yüksektir. Bu elementlerin tespiti çöp gazı arıtma sistemlerinde uygulanacak uzaklaştırma metotlarının seçimine yön verecektir.
Anahtar Kelimeler
References
- 1. Rollinson A.N., Fire, Explosion and chemical toxicity hazards of gasification energy from waste, Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 54, 273-280, 2018.
- 2. Gardner N., Manley B.J.W., Pearson J.M, Gas emissions from landfills and their contributions to global warming, Appl. Energy, 44(2), 165-174, 1993.
- 3. Tiana H., Gaoa J., Hao J., Lua L., Zhua C., Qiua P., Atmospheric pollution problems and control proposals associated with solid waste management in China: A review, J. Hazard. Mater., 252, 142-154, 2013.
- 4. Ofungwu J., Eget S., Brownfields and Health Risks—Air Dispersion Modeling and Health Risk Assessment at Landfill Redevelopment Sites, Integr. Environ. Assess. Manag., 2, Number 3, 253–261, 2006.
- 5. Bove, R., Lunghi, P., Electric power generation from landfill gas using traditional and innovative technologies, Energy Conversion and Management, 47 (11–12), 1391–1401, 2006.
- 6. Zuberi M.J.S., Ali S.F., Greenhouse effect reduction by recovering energy from waste landfills in Pakistan, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 44, 117–131, 2015.
- 7. Eklund B., Anderson E.P., Walker B.L., Burrows D.B., Characterization of landfill gas composition at the fresh kills municipal solid-waste landfill, Environ. Sci. Technology, 32, 2233-2237, 1998.
- 8. Allen M.R., Braithwaite A., Hills C.C., Analysis of the trace volatile organic compounds in landfill gas using automated thermal desorption gas chromatography-mass spectrometry, Int. J. Environ. Anal. Chem., 62, 43-52, (1996).
- 9. Suzuki K., Cox A.G., McLeod C.W., Stoddart J., Multi-element analysis of landfill gas by ICP emission and mass spectrometry, Int. J. Environ. Anal. Chem., 82, 815-823, (2002).
- 10. Glindemann D., Morgenstern P., Wennrich R., Stottmeister U., Bergmann A., Toxic oxide deposits from the combustion of landfill gas and biogas, Environ. Sci. Pollut. Res., 3, 75-77, (1996).